IV SA/Po 496/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-02

Skład orzekający: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus, WSA Bożena Popowska, WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając odpłatność rodzica za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, prawidłowo uwzględnił jego trudną sytuację materialną i zdrowotną, w tym konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie zbadały wnikliwie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej oraz jej męża. Wskazano, że starosta powinien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając te okoliczności i rozważyć możliwość całkowitego zwolnienia z odpłatności, a w przypadku odmowy, szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności T.S. za pobyt jej syna w rodzinie zastępczej. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie ustalił odpłatność w kwocie 154,31 zł miesięcznie, uznając, że T.S. kwalifikuje się do częściowego zwolnienia. T.S. wniosła odwołanie, domagając się całkowitego zwolnienia z powodu złego stanu zdrowia i wysokich kosztów leczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. T.S. wniosła skargę do WSA, podnosząc dalsze pogorszenie stanu zdrowia i brak kontaktów z dziećmi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] lutego 2004 r. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2006 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz –Frymus /-/ B. Popowska KP Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] na podstawie art. 33 j ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) oraz § 21 ust. 1 i ust.3 i § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych ( Dz.U. nr 120 poz. 1284), ustalił dla T.S. odpłatność w kwocie 154,31 zł miesięcznie, w okresie od 3 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r., za pobyt syna W. N. w rodzinie zastępczej K. N.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, powołując się na przepis art. 33 j ustawy o pomocy społecznej, że rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej ponoszą odpłatność do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej otrzymanej na dziecko, z tym, że Starosta może odstąpić od ustalenia odpłatności na wniosek rodzica dziecka lub z urzędu ze względu na ich trudną sytuację materialną. W rodzinie T. S. dochód na osobę w rodzinie wynosi 496,37 zł i nie przekracza 150 % kwoty określonej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. kwoty 691,50 zł. Zgodnie z § 1 i 2 zarządzenia Starosty O. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] w sprawie zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej T. S. kwalifikuje się do częściowego zwolnienia z odpłatności. W związku z tym ustalono T. S. odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 154,31zł, co stanowi 30 % miesięcznej pomocy pieniężnej otrzymywanej na dziecko przebywające w rodzinie zastępczej. W odwołaniu od powyższej decyzji T. S. wniosła o całkowite zwolnienie jej z odpłatności za pobyt syna W. N. w rodzinie zastępczej ze względu na jej stan zdrowia. Podała, że otrzymuje 268,05 zł renty . Mąż jej także poważnie choruje, otrzymuje rentę w wysokości 573,12 zł. T. S. wyjaśniła, ze większość pieniędzy pochłaniają leki i nie jest w stanie płacić na syna. Odwołująca się zakwestionowała, by przeprowadzono u niej wywiad środowiskowy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. S. wniosła o pozytywne dla niej rozpatrzenie sprawy i zwolnienie z opłaty za pobyt syna w rodzinie zastępczej. Skarżąca podała, że jej stan zdrowia pogarsza się, mimo leków nie jest w stanie kontrolować swego stanu zdrowia ani psychicznego, ani fizycznego, od marca 2001 r. pozostaje pod kontrolą lekarza psychiatry. Podała też skarżąca, że nie utrzymuje żadnych kontaktów ze swoimi dziećmi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 33 j ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) rodzice dziecka, które przebywa w rodzinie zastępczej są obowiązani do ponoszenia odpłatności z tego tytułu. Decyzję o wysokości odpłatności wydaje starosta. W ustępie 3 tego przepisu ustawodawca uprawnił starostę do odstąpienia od ustalenia odpłatności, bądź to na wniosek rodziców, bądź z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną rodziców. Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. nr 120 poz. 1284), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 33 g ust. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej, w § 22 tego rozporządzenia wskazała, że starosta ustalając wysokość odpłatności rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową. Starosta O. i w § 2 zarządzenia z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 33 j ustawy o pomocy społecznej oraz § 21 i § 22 rozporządzenia w sprawie rodzin zastępczych określił, że w szczególnie uzasadnionych wypadach, zwłaszcza gdy występuje długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, patologia w rodzinie, wielodzietność, rodzice mogą zostać częściowo lub całkowicie zwolnieni z opłat, mimo iż dochód na osobę w rodzinie nie kwalifikuje rodziców do zwolnienia z opłat. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2004 r. przez pracownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. , na prośbę Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O., ustalono, że T. S. zamieszkuje z mężem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. T.S. otrzymywała rentę rodzinną w kwocie 268,05 zł, a jej mąż rentę w kwocie 573,48zł. Ponadto T. S. posiada 0,70 ha ziemi, którą wydzierżawia. Oboje małżonkowie są osobami niepełnosprawnymi, leczą się od wielu lat, pozostają pod opieką lekarza rodzinnego oraz Poradni Zdrowia Psychicznego w O.. Z tego względu ponoszą duże koszty na leczenie i zakup leków, które muszą systematycznie zażywać. T. S. ma ośmioro dzieci, ale nie utrzymuje z nimi kontaktów. Oboje małżonkowie korzystają z pomocy Ośrodka Opieki Społecznej w G. Jak wynika z tych ustaleń sytuacja zdrowotna i materialna dwuosobowej rodziny skarżącej jest bardzo trudna. Uwzględniając wyżej przytoczone przepisy, Starosta O. winien, ponownie rozpoznając sprawę, wnikliwie zbadać sytuację materialną i zdrowotną skarżącej i jej męża i rozważyć możliwość zwolnienia skarżącej w całości z odpłatności za pobyt syna W. N. w rodzinie zastępczej. Gdyby jednak organ uznał, po dokładnym wyjaśnieniu wskazanych okoliczności, że brak podstaw do całkowitego zwolnienia skarżącej z tej odpłatności, to uzasadnienie decyzji winno, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, szczegółowo wyjaśnić przyczyny negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz –Frymus /-/ B. Popowska KP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło