IV SA/Po 497/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K.P., D. P. na akty Starosty Grodziskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia odrzucić skargę IV SA/Po 497/16 UZASADNIENIE D. i K. P. pismem z dnia [...] marca 2016 r. wnieśli do Starosty Grodziskiego o usunięcie naruszenia prawa poprzez niezwłoczny zwrot nadpłaty w kwocie 425 zł. Wskazali, że w 2005 r. zakupili poza terenem RP używany pojazd osobowy marki Volkswagen Golf, który decyzją Starosty Grodziskiego z dnia 2005 r. został zarejestrowany na tablicach [...]. Wskazali, że w związku z rejestracją pojazdu ponieśli opłatę w kwocie 500 zł za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terenie RP, wynikającą z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Wskazali, że opłata w tej wysokości została zakwestionowana przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04). Nowa regulacja dotycząca wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu weszła w życie w dniu 15 kwietnia 2006 r. i wynosi 75 zł. Wskazali, że również Trybunał Sprawiedliwości WE stwierdził niezgodność z prawem wspólnotowym opłaty w wysokości 500 zł za wydanie karty pojazdu dla samochodu używanego, zakupionego i sprowadzonego do Polski z innego kraju UE. Starosta Grodziski pismami z dnia [...] kwietnia 2016 r. (doręczonymi [...] kwietnia 2016 r.) wskazał, że w okresie od 21 sierpnia 2003 r. do 15 kwietnia 2016 r. obowiązywał przepis § 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137 poz. 1310) ustalając wysokość opłaty na kwotę 500 zł. W dniu 17 stycznia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym orzekł, że ww. przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż rozpatrywany przepis traci moc z dniem 1 maja 2006 r. Starosta wskazał, że z uwagi na odroczenie w czasie (1 maja 2006 r.) przymiotu niezgodności z prawem przepisów dot. wydania karty pojazdu, brak jest podstaw prawnych do dochodzenia zwrotu opłaty uiszczonej przed tą datą. Jednocześnie wskazał, że zgodnie z obowiązującym od 15 kwietnia 2006 r. rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421) przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł. Przepis ten nie mógł mieć zastosowania do opłat pobieranych w 2005 r. Skarżący pismem z dnia [...] maja 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Starosty Grodziskiego z dnia [...].04.2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu zawartej w piśmie doręczonym w dniu [...].04.2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Następnie w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2016 r. organ wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że strona skarżąca nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa po odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu i tym samym nie wyczerpała przysługującego w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tegoż paragrafu) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu. W odniesieniu do formalnej dopuszczalności skargi rozważenia wymagało, czy mieści się ona w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 (dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie działanie Starosty Grodziskiego polegające na odmowie dokonania zwrotu pobranej nadpłaty przybrało formę zmaterializowaną w zaskarżonym akcie prawnym, tj. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]., doręczonym stronie skarżącej w dniu [...] kwietnia 2016 r. Wskazać nadto należy, że jak wynika z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to na mocy art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. W myśl natomiast art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa m.in. w art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W zawisłej sprawie warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zaskarżony akt było, po doręczeniu tegoż aktu, wystąpienie przez stronę skarżącą do organu w terminie czternastu dni, tj. do [...] kwietnia 2016 r. z pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem strona skarżąca, jak wynika z akt sprawy, wystąpiła w dniu [...] marca 2016 r. do organu z wnioskiem o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu, natomiast – jak wynika z akt sprawy – nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem nie dopełniła w ogóle wymaganej czynności i nie wyczerpała przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia. Za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie można bowiem uznać wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie, a więc pisma z dnia [...].03.2016r. W oparciu o powyższe, tak złożona skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie podstawowym wymogiem skutecznego dochodzenia zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest wykazanie faktu rzeczywistego uiszczenia w 2005 r. takiej opłaty, czego skarżąca również nie wykazała.