IV SA/Po 504/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-07-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 1.182,76 zł miesięcznie, a wydatki bieżące około 829,20 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 1.182,76 zł miesięcznie, a bieżące wydatki na utrzymanie wynoszą około 829,20 zł miesięcznie, wykazuje brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca J.P. złożyła skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że jej dochód netto wynosi 1.182,76 zł, a miesięczne wydatki na utrzymanie około 829,20 zł, nie licząc kosztów ogrzewania i ubezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński
J.P. złożyła skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Skarżąca złożyła także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwa domowe a źródło jej utrzymania stanowi emerytura wynosząca 1.182,76 zł. netto. Zgodnie z wyliczeniem wnioskodawczyni opłaty za energię elektryczną (70 zł.), gaz butlowy (45 zł. za szt.), żywność (400 zł.), ubrania (50 zł.), zakup środków higienicznych (70 zł.), leków (50 zł.), wywóz szamba (75 zł.) i wywóz śmieci (19,20 zł.) pochłaniają łącznie ok. 829,20 zł. Ponadto wnioskodawczyni ponosi wydatki związane z zakupem 2-3 ton węgla (ok. 1800 zł. rocznie) i drewna opałowego (390 zł rocznie) oraz koszt ubezpieczenia (83,10 zł. na kwartał).
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowaną wysokość dochodu przy uwzględnieniu kosztów bieżącego utrzymania stwierdzić należy, iż J.P. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło