IV SA/Po 510/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) as. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekr. sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia S. M. z dnia [...] r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska KP Sygn. akt IV SA / Po 510 / 05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 3, art. 7, art. 8 ust. 1 i 3, art. 39, art. 41 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej jako: ups) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) po rozpatrzeniu sprawy G. L. Kierownik Filii S. M. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. odmówił ww. przyznania pomocy finansowej na opłacenie abonamentu telefonicznego. W uzasadnieniu podano, iż brak możliwości opłacenia przez wnioskodawczynię abonamentu telefonicznego nie doprowadzi do pogorszenia jej sytuacji bytowej czy też zagrożenia życia, a posiadanie telefonu jest indywidualnym wyborem człowieka bez którego człowiek jest w stanie prawidłowo funkcjonować, a opłacanie abonamentu telefonicznego nie należy do podstawowych potrzeb życiowych człowieka uzasadniających udzielenie takiej formy pomocy, jaką jest zasiłek celowy. Od powyższej decyzji G. L. odwołała się, podnosząć w szczególności, iż wskazane przez nią potrzeby są niezbędne, gdyż jako osoba chorująca może potrzebować kontaktu telefonicznego w każdej chwili. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej jako: SKO), rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] r., nr [...] postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu wskazując, iż przyznanie w ramach zasiłku celowego pomocy finansowej na opłatę abonamentu telefonicznego nie stanowią- w myśl postanowień art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 39 ups zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych osoby o to występującej. Organ odwoławczy dodał, iż odmowa przyznania zasiłku celowego na świadczenie dochodzono w przedmiotowej sprawie przez odwołującą się nie narusza granic uznania administracyjnego. W skardze kierowanej do Sądu, G. L. powtórzyła swoje argumenty zawarte w odwołaniu i dodatkowo wskazała, iż potrzebuje telefon ze względu na swoje bezpieczeństwo, gdyż włamywano się do jej mieszkania i tylko telefon jest dla niej jedyną obrona w takich sytuacjach. Podsumowując, skarżąca wskazała, iż telefon nie jest dla niej żadnym luksusem lecz koniecznością. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o oddalenie skargi. Organ odwoławczy w całości podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. a zarzuty skarżącej uznał za nietrafne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. Sąd administracyjny zobowiązany jest do oceny praworządności zachowań organów administracji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją, pierwotna decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, nietrafnym było rozstrzygnięcie organu, w którym odmówił on przyznania stronie prawa do zasiłku celowego. Pomimo ustawowych obowiązków, jakie ciążą na organach administracji, orzekające organy obu instancji nie wzięły pod rozwagę sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca arbitralnie przyjmując, iż według przepisów ups zasiłek celowy na opłacenie telefonu byłby luksusem. Należy przede wszystkim wskazać, iż art. 39 ust. 2 ups faktycznie wskazuje cele, na które może być przyznany zasiłek celowy i wśród tych celów nie jest wymieniony abonament telefoniczny, ale należy wskazać, iż wyliczenie zawarte w ww. przepisie ma charakter przykładowy i niewyczerpujący, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Zdaniem Sądu, nic więc nie stoi na przeszkodzie, aby zasiłek był przyznany na opłacenie abonamentu telefonicznego, jeśli stanowiłoby to zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. W dalszej kolejności należy wskazać, iż art. 7 kpa wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności i podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 1768 / 99, LEX nr 54171). Zdaniem Sądu, także w kontekście powyższych rozważań, nietrafnym było rozstrzygnięcia organu, w którym odmówił on przyznania skarżącej prawa do zasiłku celowego. Pomimo ww. ustawowych obowiązków, jakie ciążą na organach administracji, nie przeprowadziły one wystarczająco wnikliwego postępowania dowodowego, aby ustalić, czy opłata abonamentu telefonicznego stanowiłoby zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej skarżącej. Organy nie ustaliły więc, czy faktycznie skarżąca mieszka na uboczu, czy ma możliwość korzystania z aparatu telefonicznego w przedszkolu, a jeśli tak to czy nie jest ona ograniczona do godzin pracy tej placówki. Można zaś było tego dokonać chociażby w drodze wywiadu środowiskowego. W aktach sprawy brak jest jednak dowodów, z których by wynikało, że organ sprawdził powyższe okoliczności. Podejmując negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcia organy administracji nie zainteresowały się także, na jaki okres skarżąca chce otrzymać rzeczony zasiłek, a to także miałoby wpływ na ewentualne jego przyznanie. Podsumowując, należy wskazać, iż organy administracji obu instancji nie dołożyła najmniejszych starań, by wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a obie decyzje zostały podjęte arbitralnie na podstawie błędnej interpretacji ups i własnych domysłów. Takie postępowanie organów administracji nie jest do zaakceptowania, szczególnie w kontekście ww. zasad ogólnych kpa (art. 7 i 8 kpa). Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, zaniedbania organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również jego uproszczona ocena jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej (patrz. wyrok z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 503 / 81, ONSA 1981 r., Nr 1, poz. 54). Tymczasem w ocenie Sądu, wnioski, jakie organ wyprowadził z analizy dokumentów zebranych w sprawie są chybione i nie uzasadniają przyjęcia, że zasiłek celowy nie może zostać skarżącej przyznany. Zdaniem Sądu, wskazane wyżej błędy organów orzekających w niniejszej sprawie były konsekwencją źle przeprowadzonego postępowania, skutkującego niewyjaśnieniem i wadliwą oceną sytuacji skarżącej, a także niewłaściwym rozumieniem art. 39 ups. W świetle powyższych faktów należy uznać, że decyzja SKO i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Filii S. M. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. są sprzeczne z prawem. Ujawnione błędy w ustaleniach dokonanych przez organy obu instancji wskazują, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, a naruszenie tych przepisów pozostaje w istotnym związku z rozstrzygnięciem. Dodatkowo, co Sąd wskazał powyżej, organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy- niewłaściwie zinterpretowały ww. przepis ustawy regulującej przyznawanie pomocy społecznej. To uzasadnia uchylenie zaskarżonych aktów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny rozważyć możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a określając jego zakres oraz orzekając w sprawie winny uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego uzasadnienia. /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski /-/ I Kucznerowicz za nieobecnego Sędziego /-/B.Popowska KP