IV SA/Po 511/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w Ś.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postepowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W dniu 11 sierpnia 2015 r. Zarządzeniem Przewodniczego Wydziału wezwano stronę skarżącą do podania danych personalnych i adresów wszystkich członków Stowarzyszenia oraz do podpisania skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu przedstawiciel Stowarzyszenia- M.W. nadesłała w załączeniu dane personalne i adresy członków Stowarzyszenia oraz statut stowarzyszenia. Jednocześnie stwierdziła, iż skarga nie musi być podpisana przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę Stowarzyszenia Zwykłego [...] należało odrzucić. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 714/14 Lex nr 1511167; wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12 Lex nr 1488169). W myśl z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) osoby fizyczne w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności stowarzyszenia, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Należy podkreślić, że stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia, czyli nie ma osobowości prawnej. W świetle art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa czyli zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W związku z tym, iż stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i art. 11 prawa o stowarzyszeniach, jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS. Dlatego też, co należy jeszcze raz podkreślić, w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej, lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 prawa o stowarzyszeniach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1308/11 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r. IV Sa/Wa 1148/13, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej, jak i brak własnego majątku. Jak wskazał zaś Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I CSK 234/12 (Lex nr 1307997), ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe, lecz ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania. W konsekwencji właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa przez stowarzyszenie zwykłe, może być tylko dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia. Oznacza to, że za źródło takiego upoważnienia nie można uznać uchwały z zebrania stowarzyszenia zwykłego podpisanej przez jednego z członków stowarzyszenia, jako przewodniczącego zebrania, czy regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego. Przenosząc powyższe rozważania na realia przedmiotowej sprawy należy uznać, że skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać skargę wnoszoną do sądu, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnikowi pełnomocnictwa, pod którym to dokumentem umocowania winny znaleźć się podpisy wszystkich członków stowarzyszenia. Jest niespornym, ze skargę w imieniu Stowarzyszenia podpisała M.W., która w myśl wywodów przytoczonych wyżej nie jest organem Stowarzyszenia. Podpisanie skargi przez osobę nieupoważnioną do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia przesądza o niedopuszczalności skargi. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie pomimo wezwania Sądu, nie uzupełniło braków formalnych skargi w zakresie dotyczącym wykazania umocowania do wniesienia skargi bądź podpisania skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.