IV SA/Po 511/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w Ś. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE Na wstępie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu Stowarzyszenie [...] w Ś. W. już dwukrotnie występowało z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. W kwestii powyższych żądań wypowiadał się referendarz sądowy (postanowienia z dnia 29 września 2015r. i z dnia 19 kwietnia 2016r.) i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który rozpoznając sprzeciw od odmownego postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2016r., postanowieniem z dnia 17 maja 2016r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazywał, że analiza znajdującego się w aktach sprawy formularza PPPr i okoliczności podniesionych w sprzeciwie nie pozwala z przekonaniem stwierdzić, że skarżące stowarzyszenie podjęło jakiekolwiek działania mające na celu zgromadzenie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Za nie wystarczające uznać bowiem należy twierdzenie, iż Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku i dochodu a jego działalność opiera się na społecznej działalności członków. Jeżeli bowiem działalność Stowarzyszenia związana jest z realizacją jego praw przed sądem, to wiąże się ona także z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Dalej opierając się na znajdującym się w aktach statucie, Sąd uznał, że wybierając formę stowarzyszenia zwykłego stwierdzono, że stowarzyszenie uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, które przy takiej formie działania są podstawowym źródłem finansowania działalności stowarzyszenia. W sytuacji braku egzekwowania od członków stowarzyszenia obowiązku uiszczana składek członkowskich, przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby więc do sytuacji, w której działalność stowarzyszenia byłaby finansowana ze środków publicznych, to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że organizacja społeczna powinna prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Sąd wskazał również, że nawet jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej. W powyższym stanie rzeczy, skarżące Stowarzyszenie, po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 23 sierpnia 2016r. postanowienia o odrzuceniu skargi, kolejny raz wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W formularzu, skarżący podobnie jak w poprzednim wniosku podał, że nie posiada konta bankowego i nie ma żadnego majątku ani środków finansowych, a jako organizacja non profit źródło jego finansowanie pochodzi ze składek, które nie są obowiązkowe. Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016r. wezwano Stowarzyszenie do złożenia oświadczenia, czy w okresie od dnia wydania przez referendarza sądowego tut. Sądu orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy (tj. od dnia 19 kwietnia 2016 r.), zmieniła się treść statutu Stowarzyszenia. Jeżeli taka sytuacja zaistniała należało nadesłać aktualny tekst statutu. Wezwano także Stowarzyszenie do wskazania aktualnych wysokości składek członkowskich i aktualnej liczby członków Stowarzyszenia, wraz z przedstawieniem stosownej dokumentacji potwierdzającej wpływy ze składek, a także do przedłożenia dokumentu ustalającego wysokość tych składek. Stowarzyszenie zostało również wezwane do przedłożenia rozliczeń kosztów, jakie ponieśli członkowie Stowarzyszenia w 2015r. i 2016r. na regulaminowe cele działania, a także wyjaśnienia, czy i jakiego rodzaju działania podjęli członkowie Stowarzyszenia, w celu poprawy sytuacji finansowej Stowarzyszenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Stowarzyszenie [...] pismem z dnia 12 grudnia 2016r. oświadczyło, że jest organizacją o charakterze zwykłym i swoją działalność opiera na regulaminie zarejestrowanym w Starostwie Powiatowym w Ś. W. , który od 19 kwietnia 2016r. nie uległ zmianie. W piśmie tym poinformowano, że składki sąd dobrowolne, zaś ilość członków zmniejszyła się do 16 osób. Wyjaśniono również , iż koszty działalności za 2015r. i 2016r. sprowadzają się do kosztów korespondencji i opłat sądowych w sprawach toczących się przed WSA w Poznaniu, a dotyczących turbin wiatrowych na terenie Gminy D. i Gminy Ś. W.. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżące stowarzyszenie ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku m.in. zdolności do ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną sprawą sądowoadministracyjną. Powyższe wynika z przyjętej przez wnioskujące Stowarzyszenie argumentacji o dobrowolności składek członkowskich i wynikającej z tego braku możliwości faktycznego opłacenia pełnomocnika z wyboru. W kontekście wezwania o uzupełnienie informacji związanych z sytuacją majątkową i finansowa skierowanego do Wnioskodawcy w dniu 15 listopada 2016r., należy wskazać, że wnioskujące Stowarzyszenie nie wykazało, aby podjęło wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (postanowienie NSA z 8 lipca 2010 r. sygn. II OZ 664/10, postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 183/10, LEX nr 606595, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 428/11, LEX nr 990354). Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawniają zatem brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez skarżące stowarzyszenie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. W tym miejscu wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej poprzedniego postanowienia o odmowie przyznania prawa. Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a P.p.s.a. może znaleźć bowiem zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989). Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.