IV SA/Po 511/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia [...] w Ś. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 511/15 w sprawie ze skargi [...] w Ś. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 511/16 tut. Sąd odrzucił skargę [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia 30 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Pismem z dnia 06 października 2016 r. Skarżący kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W formularzu, skarżący podobnie jak w poprzednim wniosku podał, że nie posiada konta bankowego i nie ma żadnego majątku ani środków finansowych, a jako organizacja non profit źródło jego finansowanie pochodzi ze składek, które nie są obowiązkowe. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2017 r. umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis w powyższym brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658 – dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy, przepisy P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zakresie wymienionym w tym przepisie stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Uwzględniając fakt, iż art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został wymieniony wśród przepisów, dla których w sprawach wszczętych przed 15 sierpnia 2015r. stosuje się przepisy w nowym brzemieniu, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) Zgodnie z tym uregulowaniem, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że ustawa zmieniająca wprowadziła do P,p,s.a. nowy art. 249 a zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż oczywistym jest umarzanie postępowania w zakresie prawa pomocy w przypadku składania wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawach, które objęte zostały przedmiotowym zwolnieniem od kosztów sądowych zawartym w art. 239 P.p.s.a. lub też w przypadku wycofania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym niemniej, przy uwzględnieniu treści 249a P.p.s.a., wskazać należy na możliwość wydawania orzeczeń umarzających postępowanie w zakresie prawa pomocy w przypadku składania przez stronę postępowania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji orzeczenia rozstrzygającego wcześniejszy wniosek złożony w tym samym zakresie i w nie zmienionej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może bowiem polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest zatem dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2015r. sygn. akt I OZ 1618/15), w którym Sąd orzekając w stanie prawnym obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. już wtedy dopuścił możliwość umorzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdy rozstrzygnięcie dotyczące tego przedmiotu znajduje się w obrocie prawnym. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżące stowarzyszenie w kolejnym wniosku o prawo pomocy ponownie powołało ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku m.in. zdolności do ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną sprawą sądowoadministracyjną. Pomimo wezwania o uzupełnienie informacji związanych z sytuacją majątkową i finansową skierowaną do Skarżącego w dniu 15 listopada 2016 r., Stowarzyszenie wskazało na dobrowolność składek członkowskich i wynikający z tego brak możliwości faktycznego opłacenia pełnomocnika z wyboru. Stowarzyszenie nie wykazało, aby podjęło wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (postanowienie NSA z 8 lipca 2010 r. sygn. II OZ 664/10, postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 183/10, LEX nr 606595, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 428/11, LEX nr 990354). Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez skarżące stowarzyszenie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. W niniejszym postępowaniu [...] w Ś. W. już dwukrotnie występowało z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. W kwestii powyższych żądań wypowiadał się referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny. W tym miejscu wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej poprzedniego postanowienia o odmowie przyznania prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 249a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia