IV SA/Po 518/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-03-05

Skład orzekający: Bożena Popowska, Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, określona przez ustawodawcę w art. 11a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, może zostać zwiększona ponad ustawowy limit, nawet w sytuacji trudnej sytuacji materialnej i niepełnosprawności wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wysokość przyznanych świadczeń, w tym dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, została określona zgodnie z ustawowymi limitami. Sąd podkreślił, że świadczenia te mają na celu częściowe pokrycie wydatków, a nie refundację pełnych kosztów utrzymania dziecka, a organy nie mogą przekraczać ustawowych kwot, nawet w obliczu trudnej sytuacji materialnej strony. Wnioskodawca powinien ubiegać się o dodatkowe wsparcie z pomocy społecznej.
Stan faktyczny
P. S. złożył wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki do niego, w tym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Prezydent Miasta przyznał zasiłek i dodatki w określonych kwotach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że przyznane kwoty są niewystarczające do wychowania dziecka, zwłaszcza w kontekście jego trudnej sytuacji materialnej i niepełnosprawności. Skarżący powoływał się na potrzebę wykładni celowościowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego, oddala skargę /-/M.Dybowski /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus Dnia [...] lipca 2008 r. (data prezentaty) do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek P. S. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna, D. [P.] S. i dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu samotnego wychowywania dziecka (Wnioskodawca wskazał kwotę 340 zł) i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Wniosek został opatrzony stosownymi dokumentami (k. 7- 13 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r.) Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent Miasta), na podstawie art. 4-5, art. 6 ust. 1, art. 11a, art. 14, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 5, art. 20, art. 23 ust. 1-4, art. 24 ust. 1-3, art. 26 ust. 1-4, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. 139/06/992 ze zm.- dalej uśr bądź ustawa o świadczeniach rodzinnych), § 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 105/05/881 ze zm.), § 1, § 4, § 7, § 9 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. 130/06/903- dalej rozporządzenie RM), art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm.- dalej kpa), przyznał Wnioskodawcy zasiłek rodzinny w kwocie 64 zł miesięcznie na okres od dnia 01 września 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r.; wnioskowane dodatki do zasiłku rodzinnego: dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka- w kwocie 170 zł miesięcznie i jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł. W lakonicznym uzasadnieniu napisano, że Strona spełnia warunki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych, do przyznania wnioskowanych świadczeń (k. 5 akt administracyjnych). W odwołaniu od decyzji P. S. napisał, że wnosi odwołanie od odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 340 zł miesięcznie. Uzasadniając wskazał, że książki, zeszyty, przybory, tornister kosztowały jak dotąd 350 zł. Opłaty Strony to czynsz (300,12 zł- przy braku dodatku mieszkaniowego), prąd, gaz, kablówka (121 zł), lekarstwa (80 zł). Odwołujący się nosi okulary o silnych szkłach, w sierpniu zapłacił za okulary korekcyjne 445 zł, otrzymuje miesięczną rentę netto 396, 95 zł. Ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy do grudnia 2010 r. Wyrokiem z dnia [...] r.- [...] Sąd Okręgowy w [...] zobowiązał Odwołującego się do ponoszenia całości kosztów utrzymania i wychowywania syna. Strona uważa, wskazując na uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu sygn. IV SA/Po 945/05, że można by zastosować jakąś wykładnię systemową (celowościową) w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego, przedłożone do Biura Świadczeń Rodzinnych jednoznacznie wskazuje na bardzo niskie dochody Strony (5377,14 zł za 2007 rok; k. 20 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2008 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Samorządowe Kolegium), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu napisano, że Strona złożyła wniosek w dniu [...] lipca 2008 r. ze wszystkimi niezbędnymi dokumentami o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego: dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Zgodnie z art. 5 ust. 2 uśr, zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504 zł miesięcznie. Dochód na osobę w rodzinie Skarżącego wyniósł w roku 2007 [...] zł miesięcznie, dlatego przyznano prawo do zasiłku rodzinnego. Wraz z prawem do zasiłku przysługują odpowiednie dodatki do zasiłku. Wysokość dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka została ściśle określona przez ustawodawcę w art. 11a ust. 3 uśr i dlatego tylko taka kwota mogła być przyznana. Podnoszona w odwołaniu kwestia, że Strona jest osobą niepełnosprawną, może być podstawą do ubiegania się o przyznanie zasiłku ze środków pomocy społecznej (k. 22- 24 akt administracyjnych). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. S. napisał, że organy administracji w sposób mało wyczerpujący zajęły się sprawą, pominęły akta [...] Sądu Okręgowego w [...] i sytuację finansową rodziny Skarżącego, co jest kluczowe w sprawie. Kwota 170 zł jest "śmieszna, można tylko usiąść i płakać, nie można i nie da się za to wychować, wykształcić dziecka", wzrastają opłaty i ceny żywności. Organy administracji winny brać pod uwagę całokształt a nie tylko trzymać się sztywnych przepisów. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. 1. Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/2002/1270 ze zm.- dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). 2. Sąd podziela ustalenia organu I i II instancji, czyniąc je integralną częścią ustaleń Sądu. Nadto Sąd ustalił, że: małoletni syn Skarżącego D. P. S. urodził się dnia [...] r. i w dacie wydania decyzji obu instancji miał ukończone [...] lat- był uczniem gimnazjum; [...] nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności (k. 1, 3 akt administracyjnych). P. S. w latach 2005 - 2008 korzystał z różnych form pomocy publicznej - w szczególności ze świadczeń z pomocy społecznej, dodatków mieszkaniowych i świadczeń rodzinnych. W latach 2006 - 2007 wszystkie wnioski o świadczenia z pomocy społecznej kończyły się przyznaniem świadczeń z pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. 600 zł zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu płodów rolnych, środków czystości i komputera. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. zasiłek celowy specjalny w kwocie 500 zł z przeznaczeniem na zakup drzwi, ościeżnicy, stelaży, płyt kartonowo- gipsowych, śrub, pianki montażowej- w celu postawienia ścianki działowej do pokoju syna. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] przyznał P. S. zasiłek celowy specjalny w kwocie 702 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu okularów, zakup odzieży letniej dla syna i bielizny osobistej. P. S. może otrzymać tytułem dofinansowania zakupu okularów nadto kwotę: 44,80 zł ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia i 96 zł ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] przyznał P. S. zasiłek celowy specjalny w kwocie 702 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do kosztów ogrzewania lokalu w sezonie grzewczym 2008/09. P. S. korzystał z dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem z uwagi na brak CO, CW, gazu przewodowego w szczególności w okresach od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. Prawomocną decyzją z dnia [...] r.- nr [...] Prezydent Miasta [...] , przyznał na okres od [...] do [...] r. P. S.: dodatek mieszkaniowy w wysokości 118,95 zł miesięcznie; ryczałt z uwagi na brak CO, CW, gazu przewodowego w wysokości 72,04 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. w okresie od [...] r. do [...] r. comiesięczny dodatek mieszkaniowy w wysokości 118,94 zł wraz z ryczałtem w kwocie 73,79 zł z uwagi na brak CO, CW, gazu przewodowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. w okresie od [...] r. do [...] r. comiesięczny dodatek mieszkaniowy w wysokości 124,93 zł wraz z ryczałtem w wysokości 69,25 z uwagi na brak CO, CW, gazu przewodowego Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. zasiłek rodzinny w kwocie 43 zł miesięcznie dla małoletniego D. S. w okresie od [...] r. do [...] r. i jednorazowo 90 zł dodatku do zasiłku rodzinnego tytułem rozpoczęcia roku szkolnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2006 r.- IV SA/Po 945/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił: 1) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania P. S. prawa do zasiłku rodzinnego na syna D. S. w okresie od [...] r. do [...] r. i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu: samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego; 2) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Prezydenta Miasta [...] - w tej tylko części, w której nie przyznano P. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka w okresie od [...] r. do [...] r. Decyzją [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. 64 zł miesięcznie zasiłku rodzinnego na dziecko D. S.- w okresie od [...] r. do [...] r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] przyznał P. S. 153 zł miesięcznie tytułem zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] r. do [...] r. P. S. miał ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres do [...] września 2007 r. Wysokość renty wynosiła brutto 597,56 zł. W sierpniu 2007 r. P. S. uzyskiwał kwotę 524,69 zł miesięcznie renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres do 30 września 2007 r.- netto – a po dokonaniu wszystkich potrąceń - 375,53 zł. Nadto w sierpniu i wrześniu 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - [...] (dalej ZUS) potrącał kwotę 149,36 zł miesięcznie, egzekwowaną przez komornika (nie objętą pomniejszeniami z art. 8 ust. 3 pkt 1 – 3 ani odliczeniami z art. 8 ust. 4 ups), skutkiem czego wypłacano Skarżącemu po 375,53 zł miesięcznie (po dokonaniu wszelkich potrąceń). Skarżący posiadał prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe. Rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy ZUS wypłacał Skarżącemu od [...] października 2007 r. Wysokość renty wynosiła 459,57 zł brutto. Po dokonaniu wszystkich potrąceń wypłacano 300,99 zł miesięcznie. Dnia [...] października 2007 r. P. S. zwrócił się do ZUS o wstrzymanie wypłaty świadczenia. Na postawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U 39/04/353 ze zm.) ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia od [...] listopada 2007 r. Przekazana kwota za miesiąc październik została zwrócona do ZUS z powodu odmowy przyjęcia przez P. S. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. ZUS podjął wypłatę renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS, stwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy Skarżącego na okres do [...] 2010 r. ZUS ustalił wysokość wyrównania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy za okres od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. w łącznej kwocie- do wypłaty 1179, 35 zł. Owo wyrównanie zostało zwrócone do ZUS z powodu odmowy przyjęcia przez P. S. Skarżący podtrzymał stanowisko w sprawie wstrzymania wypłaty świadczenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia od lutego 2008 r. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r.- [...] Sąd Okręgowy w [...] zmienił zaskarżoną decyzję ZUS Oddziału w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w ten sposób, że ustalił, iż odwołujący P. S. ma prawo do wypłaty świadczenia rentowego za październik, listopad, grudzień 2007 r. i styczeń 2008 r. Rodzina Skarżącego korzystała (bądź nie korzystała z własnej woli, mimo przedkładania ofert) także z innych form pomocy społecznej, świadczonej przez organy pomocowe, jak i przez organizacje charytatywne. W szczególności syn Skarżącego- D. S. w 2007 r., uczęszczał do świetlicy socjoterapeutycznej, prowadzonej przez [...]; w okresie od [...] do [...] r. przebywał na koloniach organizowanych przez [...];[...] maja 2007 r. uczestniczył w jednodniowej wycieczce klasowej; na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej MOPS), korzystał w roku szkolnym 2006/07 z gorącego posiłku w stołówce szkolnej; w okresie od [...] 2006 do [...] 2006 r. Dnia [...] marca 2007 r. Prezydent Miasta wydał [...] Zarządowi Budynków Mieszkalnych w [...] (dalej MZBM) polecenie wstrzymania na okres jednego roku egzekucji komorniczej; postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2007 r.- sygn. [...] i [...], Komornik Sądowy [...] (dalej Komornik) na podstawie art. 820 kpc zawiesił oba postępowania egzekucyjne przeciwko P. S. z wniosków MZBM. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r.- [...] Komornik podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi P. S. W maju 2007 r. MOPS przyznał Skarżącemu 300 zł zasiłku celowego specjalnego na zakup obuwia i odzieży wiosennej dla syna. Dnia [...] września 2007 r. przyznano Skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie 100 zł na październik 2007 r., zasiłek celowy w kwocie 200 zł i gorący posiłek dla D. S. od dnia wydania decyzji do czerwca 2008 r. w Gimnazjum [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P. S. 170 zł miesięcznie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka na okres od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o dokumenty i odpisy dokumentów: pisma ZUS z dnia [...] października 2007 r., decyzji ZUS z dnia [...] marca 2006 r.; decyzji Prezydenta Miasta[...]: z dnia [...]marca 2007 r.- nr [...], nr [...], z dnia [...] września 2006 r. – r. [...] (k. 7, 9, 10, 11v, 17, 24, 29, 40-44, 50-51, 54, 55, 60, 63 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 807/07); pisma ZUS z dnia [...] stycznia 2008 r. wraz z załącznikami: odpisami wniosków P. S. z dnia [...] października 2007 r. i [...] listopada 2007 r. (k. 29-34 akt IV SA/Po 807/07), powołanych wyżej decyzji i odpisów decyzji; odpisu informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], odpisu wyroku z dnia [...] 2008 r.- [...] Sądu Okręgowego w [...] (k. 3-6 akt odwoławczych i akta administracyjne I instancji załączone do sprawy IV SA/Po 840/06; k. 35, 38-39, 42, 47 akt IV SA/Po 290/08; k. 4, 63, 72-78 akt administracyjnych załączonych do sprawy IV SA/Po 57/09) Sąd dał wiarę owym odpisom dokumentów i dokumentom, bowiem nie były one kwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z – odpowiednio- art. 244 i 245, 252, 253 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" W. Pr. 2006 t. 1 s. 562 uw. 32, 33; postanowienie SN z 27.1.2006 r.- III CK 369/05- OSNC 11/06/187). 3. Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania dzieci - nawet przez ubogich rodziców. Prawu do zasiłku rodzinnego nie można przypisać funkcji zapewnienia środków utrzymania dziecka (W. Maciejko [w:] A. Korcz- Maciejko, W. Maciejko "Świadczenia rodzinne. Komentarz." wydanie 2, C.H. Beck. Warszawa 2008, s. 155 nb 3). Rozmiar świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego, wypłacanych w latach 2005- 2008 r., nie wpływa na prawa Skarżącego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy (poza ustaleniami istotnymi z punktu widzenia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 uśr), pozwala jednak na pełniejsze zrozumienie trudnej sytuacji życiowej i dochodowej Skarżącego i pomocy, uzyskiwanej przez rodzinę Skarżącego na koszt podatników. Do prawa zabezpieczenia społecznego należą w szczególności: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 71/01/734 ze zm.), ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.- obecnie j. t. Dz. U. 115/08/728 - dalej ups), ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. 122/03/1143 ze zm.- dalej uzs), ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001 ze zm.- upz), ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U 39/04/353 ze zm.) i szereg innych - z uwagi na stan faktyczny - nie mających zastosowania w sprawie. Ustawy te tworzą system zabezpieczenia społecznego, realizujący w szczególności art. 65-66, art. 67-71, art. 74-76 i 81 Konstytucji RP. Założeniem tego systemu jest spójność i wzajemne uzupełnianie się instytucji zabezpieczenia społecznego. Co do zasady - chyba że ustawodawca wyraźnie postanowi inaczej - klient zabezpieczenia społecznego nie powinien na koszt podatnika otrzymywać kilku świadczeń z tego samego tytułu, na podstawie różnych ustaw z zakresu zabezpieczenia społecznego (przykładowo: art.1 ust. 3 uzs, art. 3 ust. 3 udm, art. 6 pkt 3 i 4, i art. 8 ust. 3- 13 ups, art. 3 pkt 1- 3 uśr). Ustawa o świadczeniach rodzinnych jest jednym z filarów systemu zabezpieczenia społecznego. W zakresie, w jakim świadczenia rodzinne nie stanowią o zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb osób ubogich, mogą one ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej. 4. Skarżący nie dostrzega, że mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 11a ust. 1 i 3, art. 14 ust. 1 i 2 uśr) w sposób kategoryczny i jednoznaczny wskazują określoną kwotowo, wysokość możliwych i zgodnych z prawem świadczeń rodzinnych, o które ubiegał się Skarżący: zasiłku rodzinnego na dziecko, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organy administracji przyznały Skarżącemu możliwe do przyznania kwoty świadczeń rodzinnych, stąd też- nawet mając pełną świadomość obiektywnie trudnej sytuacji materialnej rodziny P. S.- Prezydent Miasta nie mógł zwiększyć kwot wypłaconych Skarżącemu ponad wynikający z ustawy limit. Postępując odmiennie naruszyłby prawo, a w konsekwencji organ odwoławczy byłby zmuszony takie niezgodne z prawem rozstrzygnięcie uchylić. 5. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowi ustawa o świadczeniach rodzinnych. Poza sporem w sprawie jest zasadność przyznania zarówno świadczenia głównego jak i dodatków do zasiłku rodzinnego. Stan faktyczny sprawy również nie jest sporny. Kwestią sporną jest niedostateczna, zdaniem Skarżącego, wysokość przyznanych świadczeń. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 uśr zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Świadczenie to nie jest więc "refundacją" kosztów wychowywania dziecka, i nie taki był cel ustawodawcy. Zasiłek rodzinny przyznany został Skarżącemu w maksymalnej i prawidłowej wysokości (64 zł dla dziecka w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia- art. 6 ust. 2 pkt 2 uśr w brzmieniu określonym § 1 pkt 2 rozporządzenia RM). Także dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego określony został prawidłowo na kwotę 100 zł (art. 14 ust. 2 uśr). Samorządowe Kolegium trafnie wskazało w zaskarżonej decyzji, że wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka została przez ustawodawcę określona ściśle. Zasadność przyznania tego dodatku nie budzi wątpliwości Sądu, dodatek ów przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na dziecko (art. 11a ust. 3 in princ. uśr). Ponieważ w skład dwuosobowej rodziny Skarżącego (art. 3 pkt 16 uśr) wchodzi tylko jedno dziecko- syn D. P. S., przeto dalsza część dyspozycji normy zawartej w art. 11a ust. 2 in fine uśr "nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci", nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Tylko w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (nie zaś w przypadku niepełnosprawności ojca dziecka), kwotę dodatku zwiększa się o 80 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160 zł na wszystkie dzieci (art. 11a ust. 4 uśr). Ponieważ w aktach administracyjnych brak informacji dotyczących legitymowania się przez syna Skarżącego orzeczeniem o niepełnosprawności, słusznie organy administracji, stwierdzając uprawnienie do pobierania analizowanego dodatku, wskazały kwotę 170 zł. Do zwiększenia dodatku z art. 11a ust. 4 uśr nie upoważnia orzeczenie o stopniu niepełnosprawności P. S. ani orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, wskazujące na trwałą, całkowitą niezdolność P. S. do pracy (k. 5, 6 akt IV SA/Po 518/08). Prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka stanowi jeden z elementów podwójnego premiowania osób, które nie uzyskały wsparcia w utrzymywaniu dziecka ze strony rodzica (W. Maciejko- op. cit. s. 250 nb 3). Skarżący, spełniając warunki do przyznania zasiłku rodzinnego i obu otrzymanych dodatków, otrzymał dokładnie takie kwoty pieniężne, jakie ustawa o świadczeniach rodzinnych wskazuje. Skarżący, dopisując odręcznie we wniosku "wnoszę o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania w kwocie 340 zł miesięcznie" zdawał się oczekiwać większej pomocy ze środków publicznych. Tymczasem środki przyznawane na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych mają oznaczoną prawem wysokość. Organy administracji nie mogą w takiej sytuacji posługiwać się uznaniem administracyjnym, czego zdaje się oczekiwać Skarżący, opisując swą, obiektywnie trudną, sytuację finansową. Słusznie zatem Samorządowe Kolegium wskazało, że podnoszona w odwołaniu kwestia, że Skarżący jest osobą niepełnosprawną, nie może być argumentem do podwyższenia zasiłku, ale może być podstawą do ubiegania się przez Skarżącego o przyznanie świadczeń ze środków pomocy społecznej (na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej- Dz. U. 64/04/593 ze zm.- obecnie j. t. Dz. U. 115/08/728 ze zm.). Sąd ocenia wskazanie owej możliwości w uzasadnieniu decyzji jako słuszne. Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Sąd stwierdza, że przyznając wnioskowane świadczenie oraz dodatki organy obu instancji postąpiły zgodne z przepisami prawa, a zarzuty Skarżącego, choć zrozumiałe ze względu na trudną sytuację życiową, są całkowicie bezpodstawne. Co prawda organ I instancji odstępując w istocie od uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie wskazał, że czyni to na podstawie art. 107 § 4 kpa, to jednak uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ administracji, decydując się na skorzystanie z wymienionego uprawnienia, winien wskazać przepis w podstawie prawnej decyzji i przytoczyć treść tego przepisu w uzasadnieniu prawnym. Samorządowe Kolegium błąd ów sanowało, wskazując w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2008 r. fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i w koniecznym zakresie uzasadnienie prawne. Nietrafnie Skarżący w niniejszej sprawie przywołuje konieczność sięgnięcia do akt sprawy [...] Sądu Okręgowego w [...], sytuacji finansowej rodziny i postulował zastosowanie "jakiejś wykładni systemowej (celowościowej)" – jak w uzasadnieniu wyroku IV SA/Po 945/05. Wykładnia, którą zastosował WSA w wyroku z dnia 26 października 2006 r.- IV SA/Po 945/05 doprowadziła do tego, że P. S. w ogóle przyznano prawo do zasiłku rodzinnego i do obu dodatków. W niniejszej sprawie prawo do tych świadczeń w ogóle nie było przez organy obu instancji kwestionowane; nie było zatem konieczności zapoznania się z aktami sądowymi postępowania zakończonego wyrokiem z dnia [...] listopada 1998 r.- [...] Sądu Okręgowego w [...], bowiem organy nie miały wątpliwości co do treści tego wyroku. Żadna z metod wykładni (w tym systemowa czy celowościowa), nie mogła prowadzić do zwiększenia kwot wyraźnie określonych w ustawie (w tym w art. 11a ust. 1 i 3 in princ. uśr). W Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego nie opublikowano uchwały Rady Miasta [...] o podniesieniu w 2008 roku kwot dodatków do zasiłku rodzinnego (art. 15a uśr). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił. /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło