IV SA/Po 527/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę /-/E. Kręcichwost- Durchowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz - Frymus Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., [...] działając na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zmianami - dalej jako: uśr), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa), Prezydent Miasta L. odmówił S. S. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. S., dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko M. S. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania na dziecko M. S. W uzasadnieniu wskazano, że zasiłek rodzinny oraz związane z nim dodatki przysługują ojcu lub matce, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny nie przekracza w przeliczeniu na osobę kwoty 504 zł lub 583 zł - gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponieważ dochód rodziny Strony w przeliczeniu na osobę wynosi 753,10 zł, zasiłek rodzinny i związane z nim dodatki nie przysługują. Odwołując się od tej decyzji S. S. wniósł o jej uchylanie i przyznanie zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania na dziecko M. S. W uzasadnieniu Odwołujący się wskazał, że decyzja organu I instancji jest bardzo lakoniczna i sprowadza się jedynie do wyliczenia, iż dochód w przeliczeniu na osobę wynosi 753,10 zł. Odwołujący się podkreślił, że jest to dochód brutto, a dotychczas bez żadnych zastrzeżeń otrzymywał wnioskowane dodatki. S. S. wskazał, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko, które jest dzieckiem specjalnej troski. Tylko otrzymywane z pomocy społecznej pożyczki oraz obiady pozwalają Odwołującemu się na skromną egzystencję. Na koniec Odwołujący się przypomniał, że jest osobą schorowaną, a otrzymana decyzja nie wpłynęła pozytywnie na Jego samopoczucie psychiczne a wręcz pogorszyła Jego psychozę - cierpi na dwubiegunową depresję nawracającą. W piśmie datowanym na dzień 17 września 2008 r., które zostało złożone w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. (dalej jako: SKO), Odwołujący się podtrzymał argumentację przedstawioną w przywołanym powyżej odwołaniu, przedstawiając jednocześnie poczynione wyliczenia związane z dochodami uzyskiwanymi zarówno przez Siebie, jaki i syna M. oraz załączył zaświadczenia uzyskane od organu rentowego, dotyczące pobieranych świadczeń rentowych, a także dokumentację medyczną dotyczącą syna Skarżącego - M. S. Decyzją z dnia [...] października 2008 r., [...], działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zmianami), art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zmianami), § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości Samorządowych Kolegiów Odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., nr 198, poz. 1925), art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 uśr oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach ustalono, iż rodzina Odwołującego się w 2007 r. uzyskała dochód w łącznej wysokości 18074,32 zł, w związku z czym miesięczny dochód rodziny wyniósł kwotę 1506,19 zł, co w przeliczeniu na osobę wyniosło 753,10 zł. Tym samym Odwołujący się nie spełnia ustawowych przesłanek do otrzymania wnioskowanych świadczeń, bo przekracza określoną w uśr kwotę dochodu uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego. SKO dodało, że w związku z ustaleniem przez organ, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, brak było podstaw do przyznania dodatków, o które Skarżący wnioskował. Na koniec organ II instancji wskazał, że istnieje możliwość złożenia przez Odwołującego się wniosku o zasiłek celowy, w przypadku, gdy zaistnieją potrzeby, których Skarżący nie będzie w stanie pokryć z uzyskiwanych dochodów. Wnosząc skargę na ww. decyzję SKO S. S. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a także dodatku z tytułu samotnego wychowania syna M. S., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że stanowisko organów wskazujące, iż dochód na osobę w rodzinie Skarżącego przekroczył 583 zł w "zeszłym roku" jest nie do przyjęcia i sprzeczne ze stanem faktycznym. Skarżący wskazał na Swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Dodatkowo wskazał, że wyliczona kwota jest dochodem brutto a dotychczas, bez zastrzeżeń MOPR-u, Jego syn otrzymywał przedmiotowy zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka - syna M. Skarżący nadmienił, że "w świetle przepisów IPN przysługuje Mu status pokrzywdzonego do 25000 zł, z czego nie skorzystał, gdyż to godzi w Jego osobowość i nie o taką Polskę Mu chodzi jak również dotyczy to Jego ś.p. małżonki D. S.". Na koniec Skarżący stwierdził, że nie do przyjęcia jest twierdzenie SKO, że Skarżący może złożyć wniosek o zasiłek celowy, "który i tak musi spłacić, w tym również koszty zastępstwa procesowego". W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) wynika natomiast, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa, przy czym, z mocy art. 134 § 1 ppsa, kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami skargi. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające, rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie wnioskowanych świadczeń w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazały, jakie są warunki i zasady przyznawania tych świadczeń z pomocy społecznej. Kontrolowane postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniono sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, a swe stanowisko przekonywująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości co do jego zgodności z art. 107 § 3 kpa. Argumentacja podnoszona przez organy jest prawidłowa i zasługuje na aprobatę. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy uśr. O prawie do zasiłku rodzinnego, zgodnie z art. 5 ust. 1, decyduje tzw. kryterium dochodowe, a więc zasiłek rodzinny będzie przysługiwał tylko tym rodzinom, w przypadku których pomoc państwa w ponoszeniu kosztów utrzymania dziecka jest niezbędna ze względu na niskie dochody. Jak wynika z art. 5 ust. 1 uśr, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Skoro zatem dochód ustalony w oparciu o zgromadzone dokumenty wyniósł w 2007 r w rodzinie Skarżącego na osobę w rodzinie 753,10 zł, to organy obu instancji zasadnie uznały, że przekracza on ustawowe kryterium, eliminujące tym samym Skarżącego z ubiegania się o rzeczone świadczenia. Sąd podzielił także pogląd SKO, że w sprawie nie zachodzi również sytuacja wynikająca z dyspozycji art. 5 ust. 3 uśr, w myśl którego w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobą uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie na który jest ustalony zasiłek rodzinny, zasiłek przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd podziela stanowisko organu, że przyznawanie zasiłków rodzinnych nie należy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i nie jest możliwe przyznanie zasiłku, gdy warunki te nie są spełnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E.Makosz – Frymus Za nieobecnego sędziego /-/ P. Miładowski