IV SA/Po 534/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ż., A. Ż. i L. Ż. o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi R. Ż., A. Ż. i L. Ż. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Sygn. akt IV SA/Po [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z [...] maja 2018 r. R. Ż., A. Ż. i L. Ż. (dalej łącznie jako "Skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika, r. P., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na wydane przez Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej skrócie "WWINB") postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z [...] marca 2018 r. nr [...], wstrzymujące m.in. Skarżącym, jako właścicielom działki nr [...] (ark. [...], obręb Ł.), prowadzenie robót budowlanych polegających na odbudowie budynku o funkcji handlowo-usługowej na terenie działek nr [...] przy ul. [...] i [...] w P. oraz nakładające na właścicieli tych działek obowiązek dostarczenia w terminie 90 dni od otrzymania postanowienia dokumentów określonych w jego pkt II. W petitum skargi został zawarty wniosek o wstrzymanie, na podstawie art. 61 p.p.s.a., wykonalności zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji w całości, z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji uniemożliwia Skarżącym prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej w skrócie "PINB"), która to decyzja jest obwarowana rocznym terminem; niemożność prowadzenia prac na podstawie tej decyzji, a tym samym wysokie prawdopodobieństwo nieukończenia robót we wskazanym terminie, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącym szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków sprowadzających się do niemożności ukończenia procedur legalizacyjnych na podstawie decyzji nr [...] i konieczności rozbiórki obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zaznaczyć, że sąd, rozpoznając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonalności aktu, do których ustawa zalicza "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oraz "niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". O trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę – zarówno majątkową, jak i niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie NSA z 20.12.2004 r., GZ 138/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). Z powyższych względów wstrzymanie wykonania aktu nie może nastąpić "automatycznie", z uwagi na samo złożenie wniosku. Zarazem jednak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 31 marca 2005 r. o sygn. akt II OZ 155/05 (CBOSA) trafnie stwierdził, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie znane okoliczności. Oznacza to konieczność wzięcia pod uwagę nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy. Sąd musi zatem dokonać oceny, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca powinna tak określić ewentualną szkodę lub wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody może być znaczna lub skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W orzecznictwie zapadłym na tle art. 61 § 3 p.p.s.a. podkreśla się jednocześnie, że argumentacja przedstawiona w motywach wniosku powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, uzasadniającymi wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia). Wymaga również podkreślenia, że li tylko ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie stanowią dostatecznej podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 12.09.2014 r., I FZ 332/14, CBOSA). Przechodząc do oceny wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji złożonego w niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, już z tego względu, że – po pierwsze – w części bazującej na przesłance "wyrządzenia szkody" jest ogólnikowy i w ogóle nie wykazuje, iżby przewidywana szkoda miała być "znaczna", jak tego wymaga art. 61 § 3 p.p.s.a. Po drugie, w pozostałym zakresie – tj. co do przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – uzasadnienie wniosku jest niewiarygodne, a wręcz nielogiczne. Owe skutki miałyby bowiem polegać, według pełnomocnika Skarżących, na niemożności ukończenia wcześniej wszczętej procedury legalizacyjnej (na podstawie ww. decyzji PINB nr [...]) i w rezultacie na konieczności rozbiórki obiektu (budynku handlowo-usługowego) objętego ową legalizacją. Tymczasem – jak ustaliły bezspornie organy nadzoru budowlanego w postępowaniu, w którym zapadło postanowienie PINB z [...] marca 2018 r., utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem WWINB, i co przyznali sami Skarżący w skardze – ów obiekt objęty legalizacją został uprzednio już niemal całkowicie rozebrany przez samych Skarżących (vide protokół kontroli z [...] lutego 2018 r.), a teraz trwa jego ponowne wznoszenie (które to roboty zostały właśnie wstrzymane ww. postanowieniem PINB). Tym samym wskazywane we wniosku o wstrzymanie wykonalności, zagrożenie rozbiórką obiektu, który uprzednio został już rozebrany, nie sposób uznać za realne. Podsumowując, zdaniem Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła w wymagany sposób, iżby wykonanie zaskarżonego postanowienia rzeczywiście miało wiązać się z realnym ryzykiem wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W aktualnym stanie sprawy – tak jak została ona naświetlona przez pełnomocnika Skarżących oraz w kontekście zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego – brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd może doprowadzić do wyrządzenia Skarżącym znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.