IV SA/Po 539/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odrzucić skargę. W dniu 3 lipca 2024 r. (data nadania pocztowego pisma procesowego z dnia 1 lipca 2024 r. - k. 7, 11) I. R. (dalej: skarżąca; strona), reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zakwestionowana decyzja Kolegium została doręczona skarżącej (przyjęcie skutku doręczenia) w dniu 31 maja 2024 r. Przesyłka (nr [...]) zawierająca zaskarżoną decyzję została po raz pierwszy awizowana w dniu 17 maja 2024 r. pod adresem wskazanym stronę w postępowaniu administracyjnym. Następnie drugie awizowanie nastąpiło 27 maja 2024 r. Przesyłka nie została podjęta w terminie, wobec czego w dniu 3 czerwca 2024 r. Poczta Polska zwróciła te przesyłkę nadawcy (organowi). Na przesyłce i dokumencie potwierdzenia odbioru, znajdujących się w aktach administracyjnych II instancji, zostały umieszczone odpowiednie adnotacje i pieczęcie (odciski datownika) potwierdzające powyższe okoliczności. W piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. skarżąca zwróciła się do Kolegium o "wydanie kopii decyzji z około połowy maja. Sprawa dotyczy [...]". Kolegium w dniu 12 czerwca 2024 r. (data odbioru przesyłki pod tym samym adresem, na który organ wcześniej wysłał kwestionowaną decyzję) doręczyło skarżącej potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji nr [...] (przy piśmie przewodnim z dnia 10 czerwca 2024 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu bez jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Czynność procesowa (np. wniesienie skargi) podjęta po terminie jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Skarga wniesiona z uchybieniem terminu podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji Kolegium z dnia 14 maja 2024 r., który to skutek należy uznać na dzień 31 maja 2024 r. Skutek doręczenia wynika z okoliczności faktycznych i brzmienia przepisów art. 44 § 1-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej k.p.a. Według reguły ogólnej z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Natomiast w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). Z kolei zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W takiej sytuacji, według kolejnych przepisów zawartych w art. 44 k.p.a.: zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Dla przyjęcia zaistnienia materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.), zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem doręczyciela (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 705/21, dostępny w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gv.pl). Zawarta w aktach administracyjnych II instancji przesyłka wraz dokumentem potwierdzenia odbioru zawiera niezbędne informacje, o których mowa w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Potwierdzony jest fakt dwukrotnego awizowania w dniach 17 maja 2024 r. i 27 maja 2024 r. oraz zwrotu niepodjętej przesyłki w dniu 3 czerwca 2024 r., miejsce umieszczenia zawiadomienia (awiza) - w oddawczej skrzynce pocztowej oraz podanie informacji o okresie 14 dni przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym (ze wskazaniem placówki), jak i możliwości jej odbioru, odpowiednie pieczęcie (odciski datownika pocztowego) i podpisy. Poza tym, doręczenie na wniosek strony kopii zaskarżonej decyzji (w dniu 12 czerwca 2024 r.) nie ma doniosłości prawnej dla ustalenia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Nie można bowiem z ponownym doręczeniem decyzji wiązać odrębnych skutków prawnych, w szczególności nie można traktować takiego doręczenia jako stworzenia nowej możliwości do wniesienia odwołania czy skargi. Przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest znana instytucja kolejnych doręczeń decyzji administracyjnej tym samym podmiotom, a tym samym następcze doręczenie kopii czy odpisu decyzji nie może wywoływać skutków prawnych doręczenia, o jakich mowa w art. 39-48 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2647/16, dostępny jw.). Zasady doręczania decyzji uregulowane zostały w Kodeksie postępowania administracyjnego i organ obowiązany jest do działania zgodnie z tymi zasadami. Organ nie jest uprawniony do ponownego doręczenia decyzji w celu umożliwienia wniesienia skargi (patrz: postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2337/10, dostępne jw.). Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem, w sytuacji gdy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia decyzji w postaci doręczenia zastępczego, to ponowne doręczenie tej samej decyzji per se nie czyni doręczenia zastępczego nieskutecznym (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II GZ 315/22, dostępne jw.). W konsekwencji, wobec uznania skutku doręczenia decyzji na dzień 31 maja 2024 r., 30-dniowy termin do wniesienia skargi – przy uwzględnieniu przepisu art. 83 § 2 p.p.s.a. – upływał w dniu 1 lipca 2024 r. Skarga, datowana na 1 lipca 2024 r., została zaś wniesiona drogą pocztową w dniu 3 lipca 2024 r. (data nadania pocztowego), zatem w sposób oczywisty nastąpiło to już po upływie terminu do jej wniesienia. Skarga wniesiona po terminie jest bezskuteczna, a zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd w takiej sytuacji odrzuca skargę. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.