IV SA/Po 541/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-26

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny w trybie art. 51 Prawa budowlanego, prawidłowo ocenił zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy oraz czy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie dokonał należytej oceny zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto, sąd stwierdził, że organy nie oceniły prawidłowo możliwości dopuszczenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i nie zbadały konieczności przeprowadzenia postępowania z art. 9 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, które zostały wykonane z odstępstwem od pierwotnego pozwolenia na budowę (budowa zewnętrznych schodów). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak zgodności projektu z warunkami zabudowy oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję zatwierdzającą projekt zamienny.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta /spr/ WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A.S. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwanej dalej jako "k.p.a"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2012r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na nieruchomości przy ul. C. [...] w P. podczas której ustalono, że Inwestor (G. K. – J., P. J. i M. J.) realizuje przebudowę budynku mieszkalnego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2007 r. (znak [...]) zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. (znak [...]). Podczas kontroli stwierdzono, że wprowadzono zmianę w stosunku do projektu budowlanego polegającą na wykonaniu schodów zewnętrznych wraz z podestem od strony nieruchomości sąsiedniej (ul. C. [...]). W dniu [...] października 2013 r. pracownicy PINB podczas kontroli ustalili, że nie wykonano robót wykraczających poza zakres poprzednich czynności kontrolnych. Nadto ustalono, że w obiekcie trwają prace wykończeniowe. Na podstawie tych ustaleń PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych z odstąpieniem od decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. PINB nałożył na Inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przebudowy przedmiotowego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 3 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją WINB z dnia [...] lutego 2014 r. Następnie PINB wezwał Inwestora do przedłożenia: - stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków w postaci uzgodnionej dokumentacji projektowej, z której będzie wynikać czy stan zabudowy przedstawiony w dokumentacji projektowej z czerwca 2014 r. opracowanie przez mgr inż. arch. J.S. oraz mgr inż. P.K. jest stanem akceptowanym przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, a jeżeli nie czy wymaga uzupełnienia bądź zaprojektowania innego usytuowania schodów zewnętrznych zlokalizowanych w elewacji bocznej od strony nieruchomości sąsiedniej, tj. przy ul C. [...] w P. - ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu ochrony przeciwpożarowej dla budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. C. [...] w P., uzgodnionej z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, której stanowisko zostało przedstawione w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r., W dniu [...] września 2014 r. Inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu ochrony przeciw pożarowej budynku. Decyzją z dnia [...] października 2014r. nr [...] Miejski Konserwator Zabytków w P. zaakceptował zmieniony zakres prac polegający na zmianie projektu schodów zewnętrznych z podestem na elewacji północno – zachodniej przedmiotowego budynku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409) PINB: 1) zatwierdził projekt budowlany zamienny obejmujący przebudowę budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb P.), uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych , którego autorem jest mgr inż. J. S. (nr uprawnień [...]) wykazujący się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Architektów (nr ewidencyjny [...]) oraz mgr inż. P.K. (nr uprawnień [...]), wykazujący się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (nr ewidencyjny [...]), 2) pozwolił na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem, 3) nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku objętego projektem budowlanym zamiennym. Od decyzji tej odwołała się M.S. (zwana dalej jako "Skarżąca") zarzucając organowi naruszenie: - § 2 ust. 2 (w odwołaniu błędnie wskazano art. 2 ust. 2 ) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 – uwaga Sądu, zwanego dalej jako "rozporządzenie") poprzez przyjęcie, ze złożone przez inwestora dokumenty stanowią ekspertyzę w rozumieniu powyższych przepisów w sytuacji gdy Skarżącej uniemożliwiono uczestnictwo w postępowaniu mającym na celu uzgodnienie ekspertyzy przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. - § 2 ust. 4 (w odwołaniu błędnie wskazano art. 2 ust. 4) rozporządzenia w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego pomimo że przedstawiona w sprawie ekspertyza nie została uzgodniona z wojewódzkim konserwatorem zabytków pomimo że budynek objęty projektem budowlanym zamiennym jest wpisany do rejestru zabytków jako część zespołu urbanistyczno- architektonicznego centrum miasta P. wpisanego do rejestru zabytków poci numerem [...] decyzją z dnia [...] marca 1980 r. - art. 51 ust 4 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny pomimo niespełnienia przez inwestorów obowiązków nałożonych na nich przez PINB w terminie określonym przez PINB. - art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności, poprzez niepodjęcie przez Organ z urzędu niezbędnych czynności, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także załatwienia jej bez uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Poprzez brak ustalenia, że ekspertyza nie została uzgodniona w sposób przewidziany prawem, nadto poprzez utwierdzenie projektu pomimo że inwestor nie dochował terminy wyznaczonego przez organ. Ponadto poprzez brak ustaleń w zakresie podwyższenia niwelety terenu. - art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego co prowadzi do utraty zaufania obywatela do władzy publicznej - art. 77 § 1 k.p.a w z w. z art. 78 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez Organ całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność podwyższenie niwelety terenu i ustalenia jak wcześniej było zabudowa działki. Po rozpatrzeniu odwołania Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Inwestor realizował roboty budowlane z odstępstwem od ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę tj. dobudowano schody zewnętrzne, nie wykonano zagospodarowania terenu, wprowadzono zmiany odnośnie otworów okiennych i drzwiowych. WINB wyjaśnił, że Inwestor przedstawił projekt budowlany zamienny, a organ nadzoru budowlanego ocenia projekt zamienny, analogicznie jak organ administracji architektoniczno-budowlanej przy udzielaniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W ocenie WINB projekt budowlany zamienny jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 462 ze zm.). Ponadto Miejski Konserwator Zabytków zaakceptował zmieniony zakres prac polegający na zmianie projektu schodów zewnętrznych z podestem przy elewacji północno- zachodniej budynku, zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. Zdaniem WINB wykonane schody naruszają przepis § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. WINB wyjaśnił, że zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Niemniej jednak zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania: 1) budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1.000 m2, 2) budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1.000 m2, o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 1-4 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Natomiast zgodnie z § 4 rozporządzenia dla budynków i terenów wpisanych do rejestru zabytków łub obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ekspertyza, o której mowa w ust. 2, podlega również uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. WINB stwierdził, że Inwestor przedstawił ekspertyzę techniczną mgr inż. G.K. i inż. poż. S. K. oraz postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiej Powiatowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] maja 2014r. o wyrażeniu zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, w sposób inny niż w rozporządzeniu. Inwestor uzgodnił też ekspertyzę techniczną z Miejskim Konserwatorem Zabytków w P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 51 ust 4 w zw. z art. 35 ust 1 pkt 2 w zw. z art 9 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny nie spełniający wymagań techniczno-budowlanych i zaniechanie uzyskania odstępstwa przewidzianego w art. 9 Prawa budowlanego - art. 51 ust. 4 w zw, z art 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, pomimo iż jest on sprzeczny z warunkami zabudowy w zakresie zaprojektowania zmian nieprzewidzianych w warunkach zabudowy. - art 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 2 ust. 4 (w skardze błędnie wskazano art. 2 ust. 4 rozporządzenia z art 106 § 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB zatwierdzającej projekt budowlany pomimo, że przedłożona do akt ekspertyza nie została uzgodniona postanowieniem przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. - art. 51 ust. 4 w zw. z art 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 2 ust. 2 (w skardze błędnie wskazano art. 2 ust. 2) rozporządzenia poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB zatwierdzającej projekt budowlany i przyjęcie, że złożone przez inwestora dokumenty stanowią ekspertyzę w rozumieniu powyższych przepisów w sytuacji, gdy Skarżącej uniemożliwiono uczestnictwo w postępowaniu mającym na celu uzgodnienie ekspertyzy przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej - art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust 5 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo niespełnienia przez inwestorów obowiązków nałożonych na nich przez PINB w terminie określonym przez PINB - art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB zatwierdzającej projekt budowlany z naruszeniem zasady praworządności, poprzez niepodjęcie przez organ z urzędu niezbędnych czynności, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także załatwienie jej bez uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez brak ustalenia, że ekspertyza nie została uzgodniona w sposób przewidziany prawem, nadto poprzez zatwierdzenie projektu, pomimo że inwestor nie dochował terminu wyznaczonego przez organ, a także poprzez brak ustaleń w zakresie podwyższenia niwelety terenu. - art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB zatwierdzającej projekt budowlany z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, co prowadzi do utraty zaufania obywatela do władzy publicznej, w szczególności poprzez wydanie tej decyzji z naruszeniem przepisów dotyczących odstąpienia od przepisów techniczno- budowlanych. - art. 77 § 1 w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność podwyższenia niwelety terenu i ustalenia, jaka wcześniej było zabudowa działki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. P.J., G.K. oraz M.J. wnieśli o oddalenie skargi. W ich ocenie w sprawie nie miał zastosowania art. 9 Prawa budowlanego, bowiem właściwym było jedynie zastosowanie się do wymagań z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Niezasadny jest też w ich ocenie zarzut braku zgodności projektu budowlanego zastępczego z decyzją o warunkach zabudowy. Zaznaczyli też, że uzgodnienie o którym mowa § 2 ust. 2 i 4 rozporządzenia nie stanowią postępowania, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Uczestnicy postępowania wskazali też, że termin o jakim mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego ma charakter procesowy, a wykonanie obowiązków po tym terminie nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o której mowa w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 zwanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...], którą to organ I instancji: 1) zatwierdził projekt budowlany zamienny obejmujący przebudowę budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb P.), uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych , którego autorem jest mgr inż. J.S. (nr uprawnień [...]) wykazujący się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Architektów (nr ewidencyjny [...]) oraz mgr inż. P.K. (nr uprawnień [...]), wykazujący się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (nr ewidencyjny [...]), 2) pozwolił na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem, 3) nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku objętego projektem budowlanym zamiennym. Decyzje te zapadły w toku postępowania prowadzonego w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego. Bezspornym w niniejsze sprawie jest, że Inwestor prowadził roboty budowlane polegające na przebudowę budynku mieszkalnego wykonywane z odstępstwem od zatwierdzonego pozwolenia na budowę poprzez zrealizowanie schodów zewnętrznych usytuowanych w przestrzeni pomiędzy przebudowywanym budynkiem, a granicą z nieruchomością sąsiednią, a także wprowadzenie zmian odnośnie otworów okiennych i drzwiowych. Ponadto bezspornym jest, że przedmiotowy budynek wpisany jest do rejestru zabytków, a na wykonanie wskazanych powyżej robót budowlanych niezbędne było uprzednie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe roboty budowlane organy zakwalifikowały jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, wobec czego prawidłowo uznały, że zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego regulujący tryb naprawczy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Postępowanie kończy decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 4 lub 5 Prawa budowlanego - po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wynika wprost, że do projektu budowlanego zastępczego odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące projektu budowlanego. Z kolei z przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby WINB poddał przedłożony przez Inwestora projekt budowlany zamienny jakiejkolwiek analizie w zakresie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy. Za stan niezgodny z prawem uznać trzeba nie tylko stwierdzone odstępstwo od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, ale i niezgodność z decyzją ustalającą warunki zabudowy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że udzielona w dniu [...] stycznia 2008r. decyzja o warunkach zabudowy wydana została dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku mieszkalnego obejmującej odtworzenie zabudowanego balkonu wraz z zadaszeniem oraz wykonanie wolich oczu w miejsce lukarn dachowych. Nie obejmowała ona więc wykonania między innymi schodów zewnętrznych. Tymczasem zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 poz.647 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że zmiana zagospodarowania terenu, która stanowi wykonanie robót budowlanych wiąże się z obowiązkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Ratio legis regulacji o warunkach zabudowy jest stwierdzenie dopuszczalności tych zamierzeń inwestycyjnych, które są reglamentowane przez przepisy Prawa budowlanego (por. Z. Niewiadomski. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, C.H. BECK, Wydanie 7, Warszawa 2013, s. 479-480, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1802/08). Niewątpliwie wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków poprzez budowę schodów zewnętrznych, a także zmiany gabarytów otworów okiennych wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (por. por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2007r., VII SA/Wa 687/07, wyrok WSA w Łodzi z 4 marca 2009r., II SA/Łd 18/0p, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2015 sygn. akt IV SA/Po 115/15). Tym samym Inwestor był też zobowiązany do uprzedniego otrzymania decyzji o warunkach zabudowy. Jak słusznie zauważyła Skarżąca wykonanie tego typu robót budowlanych z całą pewnością zmienia zarówno zagospodarowanie terenu jak i sposób użytkowania tej części budynku. Ponadto w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości w ocenie Sąd, że zrealizowanie schodów od zewnętrznej strony budynku powiększa również powierzchnię zabudowy działki na której znajduje się przedmiotowy budynek. Tym samym obowiązkiem organu było dokonanie oceny, czy wykonane roboty budowlane nie naruszają postanowień decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli bowiem okazało by się, że dokonane roboty budowlane naruszają postanowienia decyzji o warunkach zabudowy, organ zobligowany byłby do wydania na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Niedokonanie oceny przedłożonego przez Inwestora projektu budowlanego zamiennego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wypacza istotę postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było ocenienie czy roboty budowlane objęte niniejszym postępowaniem nie naruszają ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym w ocenie Sądu kwestia zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie została przez organy nadzoru budowlanego należycie rozpatrzona. Zasadny okazał się również zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny niespełniający wymagań techniczno-budowlanych i zaniechanie uzyskania odstępstwa przewidzianego w art. 9 Prawa budowalnego. Co jest bezspornym w niniejszej sprawie roboty budowlane wykonane zostały z naruszeniem przepisów techniczno- budowlanych. Usytuowanie schodów zewnętrznych narusza przepis § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Z akt sprawy nie wynika, ażeby w sprawie przeprowadzone zostało postępowanie z art. 9 Prawa budowlanego. Organ wprawdzie powołał się na przepisy art. § 2 ust. 2 i 4 rozporządzenia oraz wskazał, że Inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną oraz postanowienie Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej o wyrażeniu zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, niemniej jednak z powołanych przez organ przepisów rozporządzenia nie wynika, aby zwalniały one z obowiązku przeprowadzenia procedury o której mowa w art. 9 Prawa budowlanego. Odnosząc się do stanowiska uczestnika postępowania, który powołując się na orzeczenie NSA z dnia 20 marca 2011r. sygn. akt. II OSK 112/10 stwierdził, że w sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia postępowania o którym mowa w art. 9 Prawa budowlanego, Sąd wskazuje, że wyrok ten zapadł w innym stanie faktycznym. W sprawie na którą powołali się uczestnicy postępowania NSA odnosił się do robót budowlanych, które nie powodowały zmiany gabarytów obiektu budowlanego. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 5 poprzez niewydanie decyzji o której mowa w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego z uwagi na niewywiązanie się przez Inwestora z nałożonych obowiązków w zakreślonym terminie. Sąd wyjaśnia, że termin wykonania obowiązku ma charakter procesowy i wykonanie obowiązku po jego nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji o której mowa w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego (por. A. Gliniecki, Prawo budowlane, Komentarz, LEX/el, wyroki NSA z dnia 25 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 2113/10 oraz z dnia 28 czerwca 2013r. sygn.. akt II OSK 2496/11). Nie jest również zasadny zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 51 ust. 4 w zw. z art 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia poprzez uniemożliwienie uczestniczenia w postępowaniu mającym na celu uzgodnienie ekspertyzy przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, bowiem w ocenie Sądu uzgodnienie to nie stanowi postępowania, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Ponownie prowadząc postępowanie organy dokonają oceny przedłożonego przez Inwestora projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto organy ponownie ocenią możliwość dopuszczenia odstępstwa o przepisów techniczno-budowlanych oraz konieczność przeprowadzenia postępowania uregulowanego w art. 9 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 Nr 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło