IV SA/Po 545/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. P.-G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie /-/ B. Popowska /-/ J. Stankowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak IV SA/Po 545/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 marca 2006 r. przez A. P.-G. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta K. stwierdził, iż z posiadanych dokumentów wynika, że skarżąca nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa. Jednocześnie organ pouczył skarżącą, iż odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić co najmniej po upływie trzech miesięcy – w wyniku ponownej rejestracji. Dnia 8 maja 2006 r. skarżąca wniosła odwołanie domagając się zmiany decyzji z [...] r. Wskazała, iż jest chora od 5 lat na nadciśnienie tętnicze, a w przypadku okresów nasilenia choroby nie pomagają jej zażywane leki. Podała, iż córka w jej imieniu powiadomiła telefonicznie Powiatowy Urząd Pracy o zaistniałej sytuacji. Otrzymała wyjaśnienia, iż należy stawić się po zakończeniu leczenia. A. P.-G. przebywała w szpitalu od [...] r. Dnia [...] r. została wypisana z oddziału internistycznego, gdzie leczono nadciśnienie tętnicze i niewydolność krążenia. Dnia [...] r. została przyjęta na oddział chirurgiczny. W odwołaniu zaznaczyła, iż [...] r. będzie operowana na guza trzustki i nadnercza. W konkluzji skarżąca podała, iż nie zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy ze względu na stan zdrowia. Nie wiedziała o konieczności złożenia zwolnienia lekarskiego, bowiem została źle poinformowana przez pracownika urzędu. Do odwołania załączyła zaświadczenie wydane przez Wojewódzki Szpital Zespolony w K. , iż została przyjęta na oddział chirurgiczny dnia [...] r. oraz zaświadczenie z dnia [...] r., w którym wskazano, iż została przyjęta na oddział internistyczny [...] r., i przebywa tam do dnia jego wystawienia. Dnia [...] r. skarżąca przedłożyła organowi odwoławczemu także dodatkowe zaświadczenia potwierdzające jej pobyt w szpitalu w dniach [...] – [...] r. oraz [...] – [...] r. oraz przebycie zabiegu operacyjnego w dniu [...] r. Stwierdzając wniesienie odwołania z uchybieniem terminu Wojewoda stwierdził, iż decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. skarżąca odebrała w dniu [...] r., co ustalono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Termin do wniesienia odwołania przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. wynosi 14 dnia od dnia otrzymania decyzji. Zawarto w tym względzie pouczenie. Wojewoda podał, iż odwołanie datowane na [...]r. A. P-G. złożyła osobiście w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu [...] r., podczas gdy termin do jego wniesienia upłynął z dniem [...] r. Jednocześnie z odwołaniem nie wniosła o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). W skardze na postanowienie Wojewody A. P.-G. wskazała, iż nie składała osobiście odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. W czasie biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego przebywała w szpitalu, a dnia [...] r. była operowana. Skarżąca podniosła, iż pracownik urzędu – odbierając odwołanie od posłanej przez nią B. R. – miał wgląd w jego treść jak i mógł zapoznać się z treścią załączonych zaświadczeń. Pracownik ten nie poinformował osoby składającej o wymaganej formie odwołania. A. P.-G. wskazała także, że informacje udzielane przez pracowników Powiatowego Urzędu Pracy i działu Polityki Społecznej Biura Wojewody w K. są sprzeczne. Jej zdaniem została ona pokrzywdzona decyzją o utracie statusu bezrobotnej jak i postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Jej niestawiennictwo nie wynikało z zaniedbania, ani braku zamiaru podjęcia pracy, lecz było przyczyną choroby. Skarżąca od dnia [...] r. uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. W dniu sporządzania skargi ponownie przebywała w szpitalu i zmuszona była korzystać z pomocy innych osób w prowadzeniu jej spraw. Do skargi załączyła zaświadczenie wydane przez Wojewódzki Szpital Zespolony w K., z którego wynika, iż została przyjęta na oddział chirurgiczny dnia [...] r., a nadto karty informacyjne tej jednostki potwierdzające pobyt w szpitalu w dniach od [...] r., [...] r., od [...] r. oraz od [...] r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji publicznej w danej sprawie, zatem jego kontrola zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie Sąd uznał, iż Wojewoda naruszył art. 8 i 9 oraz art. 58 § 1 i 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W złożonym odwołaniu skarżąca nie zawarła wprost wniosku o przywrócenie terminu, jednakże intencja taka wynikała z treści uzasadnienia (wskazała, iż przebywała w szpitalu a na dzień następny, będący ostatnim dniem terminu – zaplanowano zabieg operacyjny). Załączone zostały także zaświadczenia lekarskie uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sadów administracyjnych poglądem, o tym jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeśli jednak charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Ma przy tym obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Wyjaśnienia i wskazówki powinny dotyczyć w szczególności dopuszczalności pisma (wyrok z dnia 17 września 1992 r. sygn. akt II SA 949/92, cyt. za R. Hauser – red., Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1995 r., s. 154). Odwołanie z dnia 26 kwietnia 2006 r. złożone zostało osobiście, co potwierdził organ w notatce służbowej z [...] r. oraz odpowiedzi na skargę. Dokonując wstępnego badania odwołania (co w zasadzie powinno być dokonane niezwłocznie – art. 12 § 2 k.p.a.) w obecności osoby je składającej, organ – mając na względzie wyjaśnienia zawarte w piśmie oraz przedmiot złożonych zaświadczeń – powinien pouczyć tę osobę o treści art. 58 k.p.a., skutkach prawnych uchybienia terminu oraz podstawach jego przywrócenia. Jeżeli ze względu na organizację działania urzędu wstępne badanie odwołania nastąpiło później, Prezydent Miasta K. powinien, w przypadku wątpliwości, wezwać skarżącą do wyjaśnienia, czy zawarte we wniosku okoliczności o chorobie odbytej w czasie biegu terminu zaskarżenia decyzji oraz zaświadczenia lekarskie (także złożone dnia [...] r.) składa w celu przywrócenia terminu czy dotyczyć one mają meritum sprawy. Skutkiem braku poinformowania A. P.-G. o skutkach odwołania złożonego bez wniosku o przywrócenie terminu organ zaniedbał obowiązkom z art. 9 zd. 2 k.p.a. na szkodę skarżącej. W ocenie Sądu stwierdzenia skarżącej zawarte w piśmie oraz załączone zaświadczenia stanowią podstawę do twierdzenia, iż w odwołaniu implicite znajdował się wniosek o przywrócenie terminu (por. wyrok z dnia 18 stycznia 1999 r., sygn. akt. IV SA 166/98, publ. Lex nr 47261). A. P.-G. od dnia [...] r. (w więc 3-4 dni przez upływem terminu) przebywała w szpitalu, gdzie była przygotowywana do operacji ([...] r.). Z przedłożonych zaświadczeń wynika, iż konsultacja chirurgiczna wykazała podejrzenie guza głowy trzustki (Tu corporis pancreatis susp.). Z karty z dnia [...] r. wynika natomiast, iż zdiagnozowano zapalenie przewlekłe pęcherzyka żółciowego (Chlorecystitis chronica) oraz zapalenie przewlekłe trzustki (Pancreatitis chronica susp.). Dnia [...] r. skarżąca odbyła operację usunięcia guza (Excisio probatoria tumoris) oraz pęcherzyka żółciowego (Chloecystectomia). Mając na względzie powyższe, należy przyjąć, iż w okresie pierwszego i drugiego leczenia szpitalnego skarżąca prawdopodobnie była w ciężkim stanie zdrowia, uniemożliwiającym podejmowanie czynności w postępowaniu administracyjnym. Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu organ powinien mieć na względzie, iż zwlekanie z dokonaniem czynności (złożeniem odwołania) nawet do ostatniego dnia terminu nie może być oceniane jako działanie zawinione przez stronę (tak: wyrok z dnia 13 stycznia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1306/05, publ. Lex nr 196479). Mając na względzie wskazane uchybienia, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c postanowił jak w sentencji wyroku. /-/ B. Popowska J. Stankowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak AT