IV SA/Po 545/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A.V. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 08 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski Decyzją [...] z 31 lipca 2008r. Starosta Poznański w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b i art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008r., nr 69, poz. 415 ze zm., dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) orzekł o uznaniu z dniem 31 lipca 2008r. A. V. za osobę bezrobotną i odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że z dokumentów zebranych w aktach wynika, że skarżący w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji nie przepracował 365 dni i nie osiągnął przez ten okres wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia. W odwołaniu skarżący powołując się na problemy zdrowotne i trudności życiowe wniósł o zmianę decyzji pierwszoinstancyjnej w zakresie w jakim odmówiono mu zasiłku dla bezrobotnych. Nadto dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 21 czerwca 2007r., którym potwierdzono lekki stopień niepełnosprawności ustalony orzeczeniem z 19 kwietnia 2007r., zmieniono natomiast datę powstania niepełnosprawności na dzień 9 marca 1994r. Wojewoda Wielkopolski decyzją nr [...] z 8 października 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Opierając się na materiale zgromadzonym w aktach sprawy, w tym na oświadczeniu skarżącego z 9 września 2008r., świadectwie pracy z 31 lipca 2001r. i świadectwie zwolnienia z Zakładu Karnego z 30 lipca 2008r., organ odwoławczy ustalił, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację skarżący nie był zatrudniony. Organ II instancji wskazał, że nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego, ale przyznanie zasiłku dla bezrobotnych nie następuje w drodze decyzji uznaniowej, a świadczenie to nie jest świadczeniem z zakresu opieki społecznej. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powiela argumenty podniesione w odwołaniu, dodatkowo podnosząc że jako osadzony w zakładzie karnym nie miał wpływu na sytuacje, które zależały od woli innych osób. Zasiłek dla bezrobotnych miałby w ocenie skarżącego pomóc mu w przystosowaniu się do życia w warunkach wolnościowych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Określa ona – zgodnie z art. 1 ust. 1 – zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, zawiera także definicję legalną osoby bezrobotnej i określa warunki formalne, jakie osoba ta musi spełnić aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego zasadnie pozwolił organom na przyjęcie, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Ze świadectwa zwolnienia wystawionego przez zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego wynika, że skarżący od 4 lutego 2004r. do 30 lipca 2008r. osadzony był w tamtejszej placówce odbywając karę pozbawienia wolności, a opuścił ją korzystając z warunkowego przedterminowego zwolnienia. W okresie tym nie świadczył pracy, co potwierdził w oświadczeniu z dnia 9 września 2008r. Na podstawie umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego z dnia 18 grudnia 2000r. zawartej na okres 36 miesięcy, skarżący świadczył pracę jako lakiernik. Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 31 lipca 2001r. stosunek pracy rozwiązano za porozumieniem stron w dniu 31 lipca 2001r. Powyższe okoliczności nie były kwestionowane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze. W ocenie Sądu ustalenie ich nastąpiło zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., organy bowiem podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a nadto w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Podkreślenia wymaga, że uzyskanie statusu bezrobotnego nie powoduje automatycznie powstania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo to przysługuje bowiem tylko bezrobotnym, którzy spełniają warunki wymienione w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia. Co do zasady ustawodawca uzależnił przyznanie tego świadczenia od wystąpienia dwóch czynników: braku propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz świadczenia pracy, bycia zatrudnionym lub opłacania odpowiednich składek w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni. Odnośnie osób, które tak jak skarżący, są bezrobotnymi zwolnionymi z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanymi w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, w art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia przewidziano pewne modyfikacje. Zgodnie z tym przepisem suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę przed pozbawieniem wolności oraz 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie pozbawienia wolności. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący od 4 lutego 2004 r. do 30 lipca 2008r. był osadzony w zakładzie karnym i nie świadczył tam pracy. Ponadto w okresie 18 miesięcy przed pozbawieniem wolności, liczonym wstecz od daty 4 lutego 2004r. skarżący nie był zatrudniony, nie świadczył pracy i nie opłacał żadnych składek wskazanych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia. Mając na uwadze te okoliczności, zasadnym było przyznanie skarżącemu statusu bezrobotnego bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Legitymowanie się przez skarżącego orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, nie jest to bowiem żadna z ustawowych przesłanek od których uzależnione jest przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał skarżącemu, że ustawa o promocji zatrudnienia nie dopuszcza uznaniowości w zakresie rozstrzygania o świadczeniu pieniężnym jakim jest zasiłek. Trudna sytuacja życiowa i zdrowotna skarżącego nie mogły zadecydować o wyniku rozstrzygnięcia w przedmiocie jego wniosku. Sąd za zasadne uznaje wskazać skarżącemu, że status bezrobotnego i zasiłek dla bezrobotnych przewidziane w ustawie o promocji zatrudnienia, związane są i wynikają pośrednio z uprzedniego faktu wykonywania pracy w określonym wymiarze czasu i z opłacania odpowiednich składek. Obie te instytucje nie mają na celu wspierania obywateli w jakichkolwiek trudnościach życiowych, a jedynie w przypadku utraty dotychczasowej pracy i braku możliwości uzyskania nowej. Skarżący niesłusznie zakłada, że zasiłek dla bezrobotnych ma spełniać rolę pomocy udzielanej przez organy administracji publicznej osobom nieporadnym i niepełnosprawnym, nie umiejącym samodzielnie przezwyciężać niesprzyjających okoliczności. W takim zakresie – na co prawidłowo wskazał organ odwoławczy – pomoc udzielana jest w ramach pomocy społecznej, w tym także w postaci świadczeń rodzinnych. Podobnie jeżeli chodzi o kwestię readaptacji skarżącego, jako osoby skazanej która opuściła zakład karny, ustawodawca zawarł odpowiednie regulacje w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997r., nr 90, poz.557 ze zm.) przewidując utworzenie Rady Głównej do Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym, rad terenowych oraz Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski KP