IV SA/Po 551/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-10-17

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bąk-Marciniak, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, posiada status strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, jeśli zgłaszane przez nią zarzuty dotyczą braku naruszenia jej interesu prawnego w kontekście przepisów techniczno-budowlanych i zagospodarowania terenu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, który jest warunkiem posiadania statusu strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę. Zmiany w projekcie budowlanym, polegające głównie na zmniejszeniu kubatury i zagospodarowania terenu, nie wprowadziły ograniczeń w zabudowie działek Spółdzielni ani nie spowodowały negatywnych oddziaływań, które uzasadniałyby jej legitymację procesową.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa Osiedle B.C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brała w nim udziału. Po wznowieniu postępowania i odmowie uchylenia pierwotnej decyzji przez Prezydenta Miasta, a następnie utrzymaniu tej decyzji przez Wojewodę, Spółdzielnia wniosła skargę do WSA. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA poprzez błędną wykładnię i uznanie, że nie jest stroną postępowania, mimo posiadania nieruchomości sąsiadujących z inwestycją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 23 marca 2018 r. Wojewoda działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - jednolity tekst Dz.U. z 2013 r., poz.267 z późn. zm./ zwana dalej Kpa oraz art.82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. /jednolity tekst Dz.U z 2013 r., poz.1409 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. M. w P. od decyzji z dnia 5 stycznia 2018 r. znak [...] Prezydenta Miasta P. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia 7 października 2016 r. w sprawie zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia 14 sierpnia 2008r. udzielającej przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego "A." sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową w parterze, budowę odcinka sieci kanalizacji deszczowej, przełożenie sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, sieci elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej i cieplnej przy ul.W./K./G. w P., przeniesionej na T. H. sp. z o.o. decyzją z dnia 4 marca 2015 r., i zmienionej decyzją nr [...] z dnia 21 marca 2016 r. w zakresie projektu zagospodarowania terenu 9powierzchnia zabudowy, zmiana ilości miejsc parkingowych), charakterystycznych parametrów budynku (zmniejszenie kubatury, powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej, powierzchni całkowitej), dotyczącym działek nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 5 stycznia 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przestawił przebieg postępowania w sprawie wskazując, że w dniu 20 kwietnia 2017 r. P. M. Os. B. C. [...] złożyła do Prezydenta miasta P. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 7 października 2016 r., nr [...], gdyż nie brała udziału w tym postępowaniu, a o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu 4 kwietnia 2017r. od T. H. sp. z o.o. Postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r., znak [...]\.1008.2017 prezydent Miasta P. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie ww. decyzji. Decyzją z dnia 17 lipca 2017 r. znak [...] Prezydent Miasta P. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 7 października 2017 r., nr [...]. Odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Os. B. C. wnosząc o uchylenie ww. decyzji. Decyzją z dnia 11 września 2017 r., Wojewoda uchylił decyzję z dnia 17 lipca 2017 r., przekazując sprawę organowi I instancji do rozpoznania, i wskazując, że w aktach sprawy brak jest wystarczającego materiału dowodowego, aby prawidłowo określić termin stanowiący o okolicznościach dających podstawę do wznowienia postępowania. Prezydent Miasta P., po uzupełnieniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia 5 stycznia 2018 r., znak [...] ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 7 października 2017 r., nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Os. B. C. domagając się jej uchylenia. W toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że decyzja z dnia 5 stycznia 2018 r. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia 7 października 2017 r., została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 Kpa. Zgodnie z art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. " Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, /.../". Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wnosząca odwołanie Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu. Przepis art. 28 ust.2 ww. ustawy Prawo budowlane stanowi, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Celem art. 28 ust. 2 jest zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 28 ust.2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 Kpa. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę " interes prawny lub obowiązek", o którym mowa w art. 28 Kpa jest wyprowadzany z art. 28 ust.2 Prawa budowlanego. Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu ma więc istotne znaczenie dla ustalenia stron postępowania administracyjnego. W myśl art.3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Orzecznictwo sądowoadministarcyjne, legitymację strony oparło na pojęciu interesu prawnego, który musi być własny indywidualny wywodzący się z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Zatem podstawę prawną legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego określający prawa lub obowiązki podmiotu, który w konkretnym stanie faktycznym i prawnym może żądać ochrony prawnej w postaci wydania określonego aktu administracyjnego. Jeśli takiego przepisu odrębnego nie ma, oznacza to, że nieruchomość taka pozostaje poza obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, a jej właściciel, użytkownik wieczysty czy zarządca nie jest stroną postępowania. Przedmiotowa sprawa dotyczyła postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę wszczynane jest w nowej w stosunku do rozstrzygniętej wcześniej decyzją o pozwoleniu na budowę i ograniczone merytorycznie tylko do zakresu dokonywanej zmiany projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę W związku z faktem ,iż rozstrzygnięcie dotyczące zmiany pozwolenia na budowę jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, również obszar oddziaływania obiektu powinien co do zasady być ustalany odpowiednio do zakresu tej zmiany. Oznacza to, że legitymację procesową w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.36a Prawa budowlanego będą mieli właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowych zmian, o ile zmiany te będą wprowadzały ograniczenia lub uciążliwości z zgodnym z prawem zagospodarowaniu ich nieruchomości. Przedmiotem zmiany pozwolenia na budowę w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego to : zmniejszenie powierzchni zabudowy terenu o 78,02 m2, zwiększenie powierzchni utwardzonej o 69,29 m2, zwiększenie powierzchni zieleni o 20,36 m2, zmniejszenie długości projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową o 0,04 m i zmniejszenie szerokości tego budynku o 0,01 m, zmniejszenie kubatury obiektu o 2.460 m3, zmniejszenie powierzchni użytkowej budynku o 205,57 m2, zmniejszenie powierzchni użytkowej garażu podziemnego o 6,53 m2, zmniejszenie ilości miejsc parkingowych na terenie inwestycji o jedno miejsce parkingowe (projekt zamienny przewiduje łącznie 124 miejsca parkingowe dla całego przedsięwzięcia). Analiza planu zagospodarowania oraz zamiennego projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji prowadzi do wniosku, że usytuowanie budynku jest zgodne z zapisami decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 27 listopada 2006 r., (przeniesionej w dniu 25 lipca 2007 r. oraz 23 marca 2015 r., na inwestora) ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Poza tym zgodnie z treścią § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz.1422) " 1. Jeżeli z przepisów §13,60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1/ 4m-w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2/ 3m-w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stroną tej granicy". Z akt sprawy wynika, że zakres wprowadzonych zmian w projekcie nie narusza odległości określonych przepisami rozporządzenia. Ponadto przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Poza tym ilość miejsc parkingowych (124 miejsca parkingowe) dostosowana została do ustaleń wynikających z decyzji o warunkach zabudowy z dnia 27 listopada 2006 r. Dla powierzchni usługowej wynoszącej 681,87 m2, zaprojektowano 7 miejsc postojowych natomiast dla 114 mieszkań zaprojektowano 114 miejsc postojowych. Minimalna ilość miejsc parkingowych dla przedmiotowej inwestycji mając na uwadze zapisy decyzji o warunkach zabudowy wynosi 121 miejsc parkingowych (na każde 100 m2 pow. użytkowej obiektu handlowego należy zapewnić od 10 do 45 miejsc parkingowych, na każdy lokal mieszkalny minimum jedno miejsce parkingowe), natomiast inwestor zaprojektował łącznie 124 miejsca parkingowe, przez co spełnił ww. warunki. Nadto zakres zmian w projekcie budowlanym nie odnosi się do nowej lokalizacji miejsc postojowych, aby oceniać ich usytuowanie na terenie inwestycji w stosunku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Odnosząc się do zarzutów odwołującej Spółdzielni dotyczących braku przyjęcia przez inwestora jakichkolwiek rozwiązań projektowych w zakresie braku kierowania wód opadowych na działki sąsiadujące z inwestycją, Wojewoda wskazał, że w opisie do projektu architektoniczno – budowlanego zamiennego określono, iż kanalizacja deszczowa obejmuje odwodnienie dachów budynku, odwodnienie terenu, stropodachu garażu oraz odwodnienie parkingu. Zaprojektowano zbiornik retencyjny o pojemności 36 m2 czasowo gromadzący wodę deszczową, a instalacja zewnętrzna podłączona zostanie poprzez przyłącze do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej według odrębnego opracowania. Ponadto od strony działek nr [...] i [...] (bezpośrednio graniczących z inwestycją), inwestor nie projektował utwardzenia terenu, a jedynie zieleń. Także różnica terenów pomiędzy nieruchomością inwestora, a działkami odwołującej jest porównywalna, a zatem nie dojdzie do zmiany stosunków wodnych na nieruchomości odwołującej. Zdaniem organu odwoławczego wymienione zmiany w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego polegające głównie na zmniejszeniu kubatury obiektu oraz zagospodarowania terenu nie stanowiły zagrożenia dla interesu prawnego odwołującej Spółdzielni i nie mogły stanowić podstawy do uznania odwołującej za stronę postępowania. Przedsięwzięcie nie powoduje negatywnych skutków dla P. M. np. poprzez ograniczenie możliwości zabudowy jej działek lub negatywne oddziaływanie na środowisko. Odwołująca w żaden sposób nie wykazała, iż nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego. Nie wskazała żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z nieruchomości należącej do niej pod kątem oddziaływania projektowanego obiektu. Organ I instancji prawidłowo ustalił obszar oddziaływania inwestycji. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia 7 października 2016 r. nr [...] nie dotyczy interesu prawnego, ani obowiązku P. M., która w żaden sposób nie udowodniła, że projektowane zmiany dotyczące przedmiotowej inwestycji naruszają jej uzasadnione interesy prawne. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa Os. B. C.. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art.28 ust.2 w zw. z art.3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 -16, § 19, 23, 25, 28-30, 48, 57, 315-316 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz.1422) poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż przytoczone przepisy nie mogą przemawiać za uznaniem oddziaływania inwestycji na nieruchomości PSM oraz przyznaniem jej statusu strony. A także naruszeniem przepisów postępowania tj. art.7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi m.in. wskazała, że brała udział jako strona we wszystkich wcześniejszych postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę na przedmiotowej nieruchomości. Nadto legitymuje się prawem użytkowania wieczystego do działek nr [...], [...], [...], [...]. Działki nr [...] i [...] bezpośrednio graniczą z inwestycją. PSM jest również użytkownikiem wieczystym nieruchomości bezpośrednio niesąsiadujących z terenem inwestycji (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...]), które jednak były włączone i analizowane w trakcie postępowania o uzyskanie warunków zabudowy. Nie jest zatem kwestia sporną, że działki te są zlokalizowane w obszarze oddziaływania obiektu na realizację którego udzielono pozwolenia na budowę. Brak uznania Spółdzielni za stronę postępowania oznacza naruszenie przepisów zawartych m.in. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wskazanych w skardze, a dotyczących zasad sytuowania budynków w zakresie odległości od granicy z sąsiednimi działkami oraz przesłaniania; dojścia i dojazdu mającego dostęp do drogi publicznej, odpowiedniej liczy miejsc postojowych, miejsca na pojemniki do gromadzenia odpadów, zagospodarowani wód opadowych. Zatem odmowa przyznania Skarżącej statusu strony w rozpoznawanej sprawie nastąpiła z naruszeniem art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji odmawiającą uchylenia w wyniku wznowienia postępowania własnej decyzji z dnia 7 października 2016 r., dotyczącą zmiany decyzji własnej z dnia 14 sierpnia 2008 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę PBO "A." sp. z.o.o. (przeniesionej decyzja z dnia 4 marca 2015 r. na T. H. sp. z o.o.). Na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy i wskazać, że zaskarżona decyzja jest wynikiem wznowionego z inicjatywy Skarżącej Spółdzielni postępowania. Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwości te wpłynęły na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Żądanie wznowienia postępowania w tej sprawie Skarżąca oparła na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ, do którego wpłynęło podanie o wznowienie postępowania ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn podmiotowych i przedmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie miesięcznym, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Sprawdzenia takiego dokonuje się po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania. W myśl art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, jest to tzw. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Jej naruszenie powoduje obowiązek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w wypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej przywoływana jako: "P.b."), stronami w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są: inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu to według art. 3 pkt 20 P.b., teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu cytowanego przepisu, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne, prawo lotnicze i przepisów wykonawczych do ustaw. Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Jeżeli nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania danego obiektu, wówczas właścicielowi tej nieruchomości, jej użytkownikowi wieczystemu lub ewentualnie jej zarządcy przysługuje przymiot strony we wskazanym postępowaniu. Oznacza to, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 282/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej powiedzieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1321/2006, wyraził stanowisko, iż "w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem budowlanym". W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano ponadto, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Zatem właściciele nieruchomości znajdujących się w tak ustalonym obszarze, jako dysponujący tytułem prawnym do działek położonych w strefie oddziaływania, posiadają interes prawny i są - oprócz inwestora - stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę tej inwestycji. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1508/2007 oraz z 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1321/06 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji znalazły aprobatę sądu rozpoznającego skargę. W tym stanie rzeczy - zgadzając się ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - należy powiedzieć, że prawidłowo organ odwoławczy ocenił w zaskarżonej decyzji, iż odległość planowanej zabudowy od działek Skarżącej spełnia wymogi przepisów odrębnych, w tym techniczno-budowlanych. Przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu organ administracji budowlanej zobowiązany jest zbadać, czy inwestycja nie narusza konkretnego przepisu prawa materialnego. Wyznaczenie takiego obszaru powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Obszar oddziaływania obiektu jest więc wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji, i który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takie przepisy zawarte są na przykład w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto, Sąd orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu jest rekonstruowane w każdym odrębnym postępowaniu prowadzonym dla indywidualnych inwestycji. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, dlatego organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę ma obowiązek samodzielnie ustalić strony tego postępowania, bez względu na to, komu został przyznany status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Natomiast wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kwestionowana przez Skarżącą, zmiana pozwolenia na budowę w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego dotyczy zmniejszenia powierzchni zabudowy terenu (o 78,02 m2), zwiększenia powierzchni utwardzonej (o 69,29 m2), zwiększenia powierzchni zieleni (o 20,36 m2), zmniejszenia długości projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową (o 0,04 m), zmniejszenia szerokości tego budynku (o 0,01 m), zmniejszenia kubatury obiektu o 2,460 m3, zmniejszenia powierzchni użytkowej budynku (o 205,57 m2), zmniejszenia powierzchni użytkowej garażu podziemnego (o 6,53 m2), zmniejszenia ilości miejsc parkingowych na terenie inwestycji o jedno miejsce parkingowe (projekt zamienny przewiduje łącznie 124 miejsca parkingowe dla całego przedsięwzięcia). Analiza planu zagospodarowania oraz zamiennego projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji prowadzi do wniosku, że usytuowanie niniejszego budynku jest zgodne z zapisami decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 27 listopada 2006 r. znak [...] (przeniesionej w dniu 25 lipca 2007 r. oraz 23 marca 2015 r. na inwestora) ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z parterem handlowo – usługowym w rejonie ulic: W./K./G. na działkach nr [...], [...], [...], [...] art.10 i [...] art.5, obr. Piątkowo. Zakres wprowadzonych zmian w projekcie nie narusza odległości określonych przepisami § 12 ust.1 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Obszar oddziaływania obiektu będzie obejmował jedynie inwestowane nieruchomości. Ilość miejsc parkingowych (124 miejsca) dostosowana została do ustaleń wynikających z decyzji o warunkach zabudowy z dnia 27 listopada 2006 r. Dla powierzchni usługowej wynoszącej 681,87 m2 zaprojektowano 7 miejsc postojowych, a dla 114 mieszkań 114 miejsc postojowych. Minimalna ilość miejsc parkingowych mając na uwadze zapisy decyzji o warunkach zabudowy wynosi 121 miejsc na każde 1000 m2. W opisie do projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego określono, że kanalizacja deszczowa obejmuje odwodnienie dachów budynku, odwodnienie terenu, stropodachu garażu oraz odwodnienie parkingu. Zaprojektowano zbiornik retencyjny o pojemności 36m2 czasowo gromadzący wodę deszczową, a instalacja zewnętrzna podłączona zostanie poprzez przyłącze do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej według odrębnego opracowania. Ponadto od strony działek Skarżącej nr [...] i [...] (bezpośrednio graniczących z inwestycją) inwestor nie projektował utwardzenia terenu, a jedynie zieleń. Także różnica terenów między nieruchomością inwestora, a działkami Skarżącej jest porównywalna, a zatem nie dojdzie do zmiany stosunków wodnych na nieruchomości Skarżącej. Zatem, nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, że wprowadzone projektem budowlanym zamiennym zmiany nie wprowadzają ograniczeń w zabudowie działek Skarżącej i nie prowadzą do zmiany projektu zagospodarowania terenu - takich jak zwiększenie powierzchni zabudowy, liczby kondygnacji, parametrów dachu, lub wysokości budynku, co skutkowałoby uznaniem Skarżącej za stronę toczącego się postępowania. Zmiany, co ponownie należy podkreślić, dotyczą wyłącznie zmniejszenia kubatury obiektu oraz zagospodarowania terenu i nie stanowią zagrożenia dla interesu prawnego Skarżącej. Stąd ww przedsięwzięcie nie powoduje negatywnych skutków dla P. M. np. poprzez ograniczenie możliwości zabudowy jej działek lub negatywne oddziaływanie na środowisko. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego. Nie wskazała zatem żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z nieruchomości należących do Skarżącej pod kątem oddziaływania projektowanego obiektu. Tak więc jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z wymienionymi przepisami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art.5 ust.1 pkt 9 P.b.). Stwierdzenie zgodności projektowanych robót budowlanych z przepisami dotyczącymi warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie co do zasady oznacza, iż inwestycja usytuowana jest poza obszarem oddziaływania obiektu i co za tym idzie nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w procesie inwestycyjnym. Skarżąca winna mieć na uwadze, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie jest bezgraniczna i podlega ograniczeniom, wynikającym z ustaw. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia inwestora całkowicie ograniczają uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca jako właścicielka sąsiednich nieruchomości, może mieć interes faktyczny, a nie prawny w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie przedstawiła poza ogólnymi stwierdzeniami, przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby uprawnienie do kwestionowania przedmiotowego przedsięwzięcia. Sam fakt graniczenia nieruchomości z działką inwestycyjną, nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania obiektu, a tym samym jej właściciel posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, czy jego zmianę. Tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Powołane przez Skarżącą przepisy § 12, 13, 57 14-16 19 23, 25, 30, 48, 28, 29, 315 i 316 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), dotyczą zasad ogólnych, które winny zostać spełnione w projekcie budowlanym. Skarżąca nie wskazała natomiast konkretnego przepisu prawa, przewidującego w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z jej nieruchomości. Tylko istnienie takich ograniczeń w zagospodarowaniu terenu daje podstawę do uczestnictwa w postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę lub zmiany pozwolenia na budowę (art.28 ust.2 w zw. z art.3 pkt 20 P.b.). W konsekwencji ustalenia w tym aspekcie mają znaczenie także w postępowaniu wznowieniowym. W ocenie Sądu, Organ nie dopuścił się także innych naruszeń przepisów prawa, które Sąd winien zbadać w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło