IV SA/Po 551/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.P.H.U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu W.P.H.U. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2021r. nr [...], w którym stwierdzono brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej k.p.a.). W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 61a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 37, art. 123 i art. 124 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na wyrok NSA z 14 stycznia 2021r. sygn. akt I GSK 1722/20 wskazał, iż nawet gdyby za poprawne uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że nie przysługuje ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o zmianę wpisu w BDO, który został wprowadzony do systemu [...] maja 2020r., gdyż wpis jest czynnością materialno- techniczną, to Kolegium powinno odmówić wszczęcia postępowania z wniosku ponaglenia na podstawie art. 61a k.p.a., które jest zaskarżalne. Skarżący wskazał, że Kolegium wydało postanowienie kończące sprawę (rozstrzygające kwestię ponaglenia), które w jego ocenie jest zaskarżalne, bez uzasadnienia i bez pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie zatem z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W art. 3 § 2 wskazano, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jak wynika z treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W tym miejscu wskazać należy, że na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie ponaglenie stosownie do przepisów art. 37 § 1 k.p.a. Środek ten ma na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wniesienie takiego ponaglenia stanowi jednocześnie warunek formalny wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego (por. art. 52 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, na które jednak nie służy zażalenie. Jak bowiem stanowi przepis art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku zaś postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. brak jest przepisu, który uprawniałby do złożenia zażalenia. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Omawiana instytucja odnosi się wyłącznie do kwestii ściśle procesowej uregulowanej w przepisach art. 35 i 37 k.p.a., a przewidziane w ostatnim z wymienionych przepisów postanowienie nie kreuje nowej sprawy administracyjnej. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. będzie niedopuszczalna zarówno od postanowienia kończącego postępowanie z przyczyn procesowych, jak również merytorycznie rozpatrującego ponaglenie. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z tego też względu stwierdzić należy, że skoro jako przedmiot skargi wskazane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2021r. nr [...], w którym stwierdzono brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 37 k.p.a., to zasadność wydanego w tym zakresie postanowienia pozostaje poza właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2009 r., IV SAB/Gl 21/09; wyrok WSA w Łodzi z 18 lipca 2018 r., II SAB/Łd 83/18; postanowienie WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2017 r., II SA/Wa 1879/17; postanowienie WSA w Krakowie z 13 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1425/17; postanowienie WSA w Warszawie z 4 grudnia 2017 r., II SA/Wa 1879/17 - wszystkie publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro ww. sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.