IV SA/Po 558/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-16

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, wydana na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., zachowuje moc po wejściu w życie nowej ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. i ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z 2003 r., pomimo uchylenia jej przez organ administracji z powodu zmiany stanu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydane na podstawie poprzedniej ustawy zachowały moc. Uchylenie tych decyzji przez organ administracji z powodu zmian legislacyjnych, które nie miały wpływu na nabycie praw przez stronę, stanowiło rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Dyrektor PCPR zakwalifikował Z.S. do Domu Pomocy Społecznej. Następnie, w związku ze zmianami przepisów ustawy o pomocy społecznej, uchylił tę decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję uchylającą. Z.S. wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania miejsca w DPS. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2004 r. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do Domu Pomocy Społecznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia[...]lutego 2004r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz - Frymus KP Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. decyzją z dnia [...]listopada 2003 r. nr [...]zakwalifikował Z.S. do Domu Pomocy Społecznej w Ś.wskazując, że przewidywany termin skierowania do tego Domu to IV kwartał 2004 r. ponieważ wnioskodawczynię wpisano na listę osób oczekujących na umieszczenie w DPS pod pozycją nr 4. W uzasadnieniu wskazano, że z przedstawionej dokumentacji wynika, że Z. S. z powodu stanu zdrowia nie jest w stanie zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb, wymaga leczenia szpitalnego, rehabilitacji, całodobowej opieki i pielęgnacji. Brak jest osób mogących zapewnić właściwą opiekę w miejscu zamieszkania. Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. Z. S. zwróciła się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. o przeniesienie jej do Domu Pomocy Społecznej w S. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...]listopada 2003 r. nr [...]i zakwalifikował Z.S. do Domu Pomocy Społecznej w S. podając, że przewidywany termin skierowania do tego Domu to III kwartał 2004 r. Wnioskodawczynię wpisano na listę osób oczekujących na skierowanie do DPS w S. pod pozycją nr 6. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2004 r.nr [...]Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie w K., działając z urzędu, na podstawie art. 43 ust.2a, art. 55e ust. 2i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) oraz art. 54 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. nr 203 poz. 1966), uchylił swoją decyzję z dnia [...]grudnia 2003 r. nr [...] w sprawie zakwalifikowania Z. S. do Domu Pomocy Społecznej w S.. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w związku ze zmianami ustawy o pomocy społecznej wprowadzonymi art. 54 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zakresie trybu kierowania osób do domu pomocy społecznej, od 1 stycznia 2004 r. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takim domu wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje starosta ze względu na miejsce położenia domu jeżeli okres oczekiwania na miejsce w domu pomocy społecznej nie przekracza 3 miesięcy. Powyższa zmiana stanu prawnego, zdaniem organu, spowodowała konieczność uchylenia decyzji kwalifikującej Z.S. do DPS w S. ponieważ wniosek o skierowanie podlega rozpatrzeniu przez Ośrodek Pomocy Społecznej w K.. Z. S. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...]lutego 2004 r. podnosząc, że udokumentowała swój zły stan zdrowia i nie jest w stanie w takiej sytuacji sama sobie pomóc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na wprowadzoną od 1 stycznia 2004 r. art.54 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zmianę przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie trybu rozpatrywania wniosków o skierowanie do domu pomocy społecznej i właściwości organów w tych sprawach. Z.S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o przyznanie jej miejsca w domu pomocy społecznej w S. gdyż jest osobą samotną, ciężko schorowaną, ma trudne warunki mieszkaniowe i nie jest w stanie samodzielnie sobie dać radę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm.) z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 1 maja 2004 r., wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy. Ustawodawca w art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wprowadził odstępstwo od reguły wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, wskazując, że zachowują moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, wydane przed dniem 1 maja 2004 r. (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do nowej ustawy o pomocy społecznej" - W.Pr. Leges s.232). Zatem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja, działającego w imieniu Starosty, Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa (doszło do rażącego naruszenia art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stanowi wyjątkową podstawę uchylenia decyzji na niekorzyść strony, a uchylenie decyzji w warunkach nie odpowiadających wymaganiom powołanego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wyrok NSA z 14 maja 1998r. sygn. I SA 2113/97; wyrok NSA z 12 marca 1998 r. sygn. I SA 1975/97). Wbrew ocenie Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K., wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm.) nie mogło być postrzegane jako zmiana przepisów prawa, o której mowa w art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustawa określa źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz zasady ustalania i gromadzenia tych dochodów, zasady ustalania i przekazywania subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa. Ustawa ta w żaden sposób nie wpłynęła na możliwość realizacji przez Z.S.praw słusznie nabytych na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...]grudnia 2003 r. (art. 16 § 1 kpa, St. Nitecki "Obligatoryjne formy weryfikacji administracyjnej w ustawie o pomocy społecznej – Samorząd Terytorialny 2003/5/50-56). W sprawie nie doszło do jakichkolwiek zmian w sytuacji osobistej lub dochodowej skarżącej w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, pozostałe przesłanki określone w powołanym przepisie nie miały miejsca. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz - Frymus KP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło