IV SA/Po 561/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi D. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 16 czerwca 1998 r. nr LV/452/98 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Borówiec w rejonie ulic Poznańskiej i Rekreacyjnej – BORÓWIEC III postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. D. R., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Kórniku nr LV/452/98 z dnia 16 czerwca 1998 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Borówiec w rejonie ulic Poznańskiej i Rekreacyjnej – Borówiec III. Skarżący podniósł, ze Uchwała został wydana z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1994r. Nr 89 poz. 415) oraz zażądał stwierdzenia jej nieważności w części w jakiej wprowadza nieprzekraczalną linię zabudowy na terenie działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że na działce [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny, obiekt budowlany o pow. zabudowy [...] (wybudowany w 2012 roku) oraz paczkomat. Obiekt budowlany i paczkomat częściowo znajdują się poza wyznaczoną w planie linią zabudowy. Inwestor został zobowiązany do rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżący życzył sobie, aby obiekt pozostał na działce. W obiekcie prowadzona jest działalność handlowa. Do skargi załączono umowę sprzedaży nieruchomości (akt notarialny z dnia [...] czerwca 2020 roku), odpis z księgi wieczystej, wydruk mapy geodezyjnej, fotografię przedstawiającą obiekt budowlany i paczkomat, a także decyzję z dnia [...] kwietnia 2021 roku nakazującą rozbiórkę. Burmistrz Miasta i Gminy Kórnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Organ wyjaśnił, że kwestionowana Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Poznańskiego z dnia 25 sierpnia 1998 roku, Nr 21, poz. 173 i weszła w życie po upływie 14 dni o daty jej ogłoszenia, tj. w dniu 9 września 1998 roku. Organ wskazał, że legitymacja do wniesienia skargi przysługuje temu, czyj interes został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Skarżący nabył współwłasność nieruchomości po wejściu w życie zaskarżonej uchwały (akt notarialny z dnia [...] czerwca 2020 roku). Uchwała nie mogła naruszyć interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż w żaden sposób nie zmieniła jego sytuacji prawnej. W uzasadnieniu żądania oddalenia skargi organ podniósł, że ustalenie nieprzekraczalna linii zabudowy została ustalona z poszanowaniem granic władztwa planistycznego. Określenie tej linii na 12m wynikało z przepisów dotyczących dróg publicznych. Droga przebiegająca wzdłuż nieruchomości skarżącego na dzień uchwalania planu miała status drogi wojewódzkiej. Budynki posadowione na działkach nr [...] (uwidocznione w części graficznej planu) znajdują się bliżej drogi niż przyjęta nieprzekraczalna linia zabudowy. Parametry ustalonej linii zabudowy są wiążące od wejścia zaskarżonego planu w życie i nie mogą dotyczyć obiektów istniejących, wybudowanych przed uchwaleniem planu miejscowego. W ocenie organu, jeśli skarżący ma zamiar zagospodarowania działki z naruszeniem parametrów określonych w Uchwale, to powinien wystąpić z wnioskiem o zmianę obowiązującego planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, aczkolwiek z innych względów niż podniesione przez skarżony organ w odpowiedzi na skargę. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej w skrócie u.s.g.), stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołane wyżej brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. - obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. - ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie P.p.s.a.), w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 P.p.s.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z powołanymi przepisami, w tym z art. 101 ust. 1 u.s.g., warunkiem dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jej postanowieniami. Zgodnie z art. 102a u.s.g. nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. Wezwanie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidulanie zgłoszonych zarzutów. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której zaskarżoną uchwałę podjęto w dniu 16 czerwca 1998 roku, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, skarżący miał obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. Treść skargi, a także przekazane Sądowi akta administracyjne nie wskazują, aby złożenie skargi zostało poprzedzone przez stronę bezskutecznym wezwaniem skarżonego organu do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Jednocześnie, Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.