IV SA/Po 567/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-15
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie skargi złożone przez pełnomocnika za pośrednictwem faksu, które dotarło do sądu po zakończeniu rozprawy, ale zostało nadane przed jej rozpoczęciem, jest skuteczne, zwłaszcza w kontekście braków formalnych pisma (brak oryginalnego podpisu)?Ratio decidendi
Cofnięcie skargi złożone przez pełnomocnika za pośrednictwem faksu, nadane przed rozprawą, jest skuteczne, jeśli dotarło do sądu w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią, nawet jeśli nastąpiło to po zakończeniu rozprawy. Awaria sprzętu po stronie adresata nie obciąża składającego oświadczenie. Brak oryginalnego podpisu na faksie nie czyni oświadczenia nieważnym, jeśli braki formalne zostaną uzupełnione w terminie lub zostanie złożone nowe oświadczenie przez spadkobierców. W przypadku skutecznego cofnięcia skargi, sąd umarza postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Trzemesznie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność uchwały w części. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia skuteczności cofnięcia skargi przez pełnomocnika skarżącego, które nastąpiło faksem przed rozprawą, ale dotarło do sądu po jej zakończeniu i zawierało braki formalne. Po uzupełnieniu braków formalnych przez pełnomocnika, WSA umorzył postępowanie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne i zwrócono wpis.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Trzemesznie z dnia 26 października 2006 r. nr LXIV/357/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2. zwrócić wpis w kwocie 300 (trzysta) złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 08 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 1271/13, rozpoznając skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Trzemesznie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 81/13 w sprawie ze skargi Z. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Trzemesznie z dnia 26 października 2006 r. nr LXIV/357/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonym wyrokiem WSA w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, w części.
NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy rozprawa poprzedzająca wydanie zaskarżonego wyroku została wyznaczona na dzień 28 lutego 2013 r. na godz. 9.35. W protokole z rozprawy widnieje zapis, że o wyznaczonej godzinie rozprawa się rozpoczęła, a po wywołaniu sprawy WSA stwierdził, że żadna ze stron (ani jej pełnomocnicy) nie stawili się pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy. O godzinie 10 rozprawa zakończyła się, a Sąd ogłosił wyrok przez odczytanie jego sentencji i podanie ustnych motywów rozstrzygnięcia. O godzinie 10.20, tego dnia, do akt sprawy złożono (poprzez doręczenie Przewodniczącemu składu orzekającego) wydruk z faksu pisma pełnomocnika Skarżącego zawierającego oświadczenie o cofnięciu skargi. Z wydruku wynika, że został on nadany 27 lutego 2013 r. o godz. 11.51. W aktach sprawy znajduje się również notatka służbowa, w której wyjaśniono, że przyczyną, dla której nie doręczono niezwłocznie wydruku była awaria faksu znajdującego się w sekretariacie prezydialnym, która została usunięta dopiero 28 lutego 2013 r. o godz. 10.10 i w tym momencie zaistniała możliwość wydrukowania zawartych w faksie dokumentów. Z wyjaśnień tych wynika, że pismo zawierające oświadczenie o cofnięciu skargi zostało nadane z kancelarii pełnomocnika skarżącego dnia 27 lutego 2013 r. o godz. 11.49.
NSA ocenił, że Skarżący w przedstawionych okolicznościach skutecznie cofnął skargę. Cofnięcie skargi to oświadczenie woli skarżącego wyrażające przejaw jego rezygnacji z żądania oceny legalności rozstrzygnięcia organu administracji. Przepisy p.p.s.a. ani też inne przepisy prawa materialnego, które w niniejszej sprawie mogą mieć zastosowanie nie regulują ani formy, ani terminu, od którego oświadczenie woli wiąże adresata. W tej sytuacji dla ustalenia powyższych okoliczności należy posiłkować się zapisami zawartymi w ustawie z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej: k.c.). Art. 61 § 1 zd. 1 tej ustawy stanowi, że oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że ustawa wiąże skutki prawne nie z "zapoznaniem się", ale z "możliwością zapoznania się" z treścią oświadczenia woli. Taka możliwość, co do zasady istnieje w sytuacji przesłania oświadczenia woli urządzeniem faksującym, w godzinach pracy adresata oświadczenia, to jest w godzinach pracy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Na taką ocenę nie może mieć wpływu fakt (niekwestionowany przez strony postępowania), że doszło do awarii faksu, która uniemożliwiła wydrukowanie pisma. Awaria sprzętu w siedzibie adresata nie może bowiem obciążać składającego oświadczenie woli w tym wypadku skarżącego. NSA przesądził, że oświadczenie Skarżącego, cofające skargę zostało skutecznie złożone przed zamknięciem rozprawy (mimo braku wiedzy w tym fakcie składu orzekającego) oraz, że WSA związany był cofnięciem skargi.
NSA nakazał wyjaśnienie w pierwszej kolejności kwestii formalnej skuteczności cofnięcia skargi. Nie może bowiem ujść uwadze, że wydruk z faksu jest pismem procesowym w rozumieniu art. 46 § 1 p.p.s.a., jednakże zawierającym braki formalne, albowiem nie zostało oryginalnie podpisane przez pełnomocnika skarżącego. Powyższe obligowało Sąd do wezwania adw. Wojciecha Manikowskiego do podpisania pisma (lub złożenia egzemplarza pisma podpisanego oryginalnie). Dopiero tak podpisane pismo mogło odnieść skutki prawne. Tym niemniej brak takich podpisów nie stanowi o nieskuteczności oświadczenia woli zawartego w tym piśmie tak długo, jak długo nie upłynie termin, o którym mowa w art. 49 p.p.s.a. Jednocześnie NSA zwrócił uwagę, że ze skróconego odpisu aktu zgonu wynika, że Z. R. zmarł [...] 2014 r., zaś jego następczyniami prawnymi są: żona A. R. i córka K. R. (k.444) A. R. oświadczyła, że nie zgłasza swojego udziału w postępowaniu.
NSA wskazał, że stwierdzenie przez WSA, że doszło do skutecznego cofnięcia skargi (co będzie miało miejsce w przypadku uzupełnienia w terminie braków formalnych pisma z dnia 27 lutego 2013 r. lub ponownego złożenia oświadczenia przez spadkobierców Skarżącego) będzie obligowało WSA do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. W przeciwnym razie WSA rozpozna ponownie skargę, biorąc przy tym pod uwagę okoliczności, które zaistniały po wydaniu zaskarżonego wyroku, w tym przede wszystkim treść zawartej między stronami ugody. Rzeczą Sądu będzie również ocena trafności zarzutu naruszenia art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.) w części, w której wyznaczono ciąg komunikacyjny oznaczony 114KX na odcinku sąsiadującym z działką nr 453, graniczącym z obszarem 48UT. Ten fragment obszaru pozwalający na komunikację z jeziorem znajdującym się po przeciwnej stronie działek skarżących niż ulica Kwiatowa (nazwana także przez skarżących "promenadą nad jeziorem") nie był przedmiotem zarzutów skarżącego.
Pismem z dnia 06 sierpnia 2015 r. Sąd wezwał adw. W. M., który był pełnomocnikiem Skarżącego i autorem spornego pisma, o wskazanie, czy dysponuje oryginałem przesłanego do WSA w Poznaniu faksu pisma z dnia 27 lutego 2013 r. o cofnięciu przez wówczas żyjącego Skarżącego skargi; jeżeli pełnomocnik dysponuje pismem sąd wezwał o nadesłanie tego pisma, w oryginale; jeżeli nie dysponuje to sąd wezwał o wskazanie, kto dysponuje pismem (k. 492, 493).
Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. adw. Wojciech Manikowski przesłał oryginał pisma o cofnięciu skargi (k. 498-499).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, a złożone przez niego oświadczenie jest dla sądu wiążące. Sąd jednak uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdzając wskazanych powyżej przesłanek, uznał cofnięcie skargi za skuteczne i na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
W punkcie drugim sentencji orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło