IV SA/Po 576/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-10-24
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa kupna-sprzedaży pojazdu może stanowić wystarczający dowód własności do jego rejestracji, jeśli pojazd figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen jako dowód w postępowaniu karnym w związku z kradzieżą?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły rejestracji pojazdu. Pojazd figurujący w Systemie Informacyjnym Schengen jako dowód w postępowaniu karnym w związku z kradzieżą nie może być zarejestrowany na podstawie samej umowy kupna-sprzedaży, gdyż nie stanowi ona wystarczającego dowodu własności w takiej sytuacji. Organy administracji muszą mieć całkowitą pewność co do prawa własności pojazdu, a w przypadku wątpliwości lub sporów, powinny odmówić rejestracji.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o rejestrację pojazdu, dołączając umowę kupna-sprzedaży. Starosta odmówił rejestracji, ponieważ pojazd figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen jako dowód w postępowaniu karnym w związku z kradzieżą, a umowa kupna nie była wystarczającym dowodem własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący domagali się rejestracji, argumentując, że posiadają umowę i zapłacili za pojazd, a postępowanie karne trwa długo. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant sekretarz sądowy Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi N. S., D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 kwietnia 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...], odmawiającą rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], i uchylającą pozwolenie czasowe serii i numer [...], tablice rejestracyjne numer [...], znak legalizacji numer [...], nalepkę kontrolną i kartę pojazdu serii i numer [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją Starosty [...] z dnia 8 czerwca 2016 r., nr [...] w oparciu o przedłożone dokumenty (dowód rejestracyjny wystawiony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] wraz z jego tłumaczeniem, oświadczenie o dostarczeniu do dnia 18 czerwca 2016 r. potwierdzenia opłacenia akcyzy od w/w pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz dwujęzyczną umowę kupna-sprzedaży zawartą pomiędzy K. G., a S. D. i N.), po rozpatrzeniu wniosku N. S. i D. S., czasowo zarejestrowano pojazd marki [...] nr nadwozia [...], wydając pozwolenie czasowe serii i numer [...], tablice rejestracyjne numer [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym numer [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu serii i numer [...].
W dniu 15 czerwca 2016 r. do Starosty [...] wpłynęła informacja z Centralnego Organu Technicznego Krajowego Systemu Informatycznego Komendy Głównej Policji w sprawie sprawdzenia w/w pojazdu w Systemie Informacyjnym Schengen na podstawie art.4 ust.2 ustawy z dnia 24 sierpnia 20007 r. o Udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz.U. z 2014 r., poz.1203), że przedmiotowy pojazd tj. pojazd marki [...] o w/w wskazanym nr nadwozia i kraju pochodzenia [...] figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) jako pojazd podlegający zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym w związku z kradzieżą przedmiotowego pojazdu. Pojazd ten został zarejestrowany w SIS jako podlegający zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym w dniu 12 grudnia 2015 r.
Pismem z dnia 19 września 2016 r., Komenda Powiatowa Policji w K. Wydział Kryminalny poinformowała Starostwo Powiatowe w L. W. K. i Transportu, iż pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w K. prowadzi dochodzenie (RDS [...]) w sprawie nabycia i posiadania przez D. S. samochodu osobowego marki [...] o nr rej. PLE [...] [...] ten pochodzi z kradzieży i obecnie trwa oczekiwanie na odpowiedź z Biura Międzynarodowej Współpracy Policji czy pokrzywdzony jest zainteresowany odbiorem skradzionego pojazdu, a jeżeli tak to kiedy i w jaki sposób. K. jest też przesłuchanie osób, które sprowadziły przedmiotowy samochód na teren Polski. Postępowanie to nadal się toczy i oczekuje na zakończenie czynności wykonywanych na terenie [...].
W dniu 5 lutego 2018 r. [...] i D. S. złożyli wniosek o zarejestrowanie w/w pojazdu, bądź wydanie decyzji odmawiającej rejestracji z podaniem przyczyn odmowy.
Decyzją z dnia 14 lutego 2018 r., Starosta [...] odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu z uwagi na prowadzone i niezakończone dochodzenie w sprawie nabycia i posiadania przez D. i N. S. przedmiotowego samochodu. Organ stwierdził, że przedłożona umowa zakupu samochodu z dnia 3 czerwca 2016 r. jest niewystarczającym dowodem własności tegoż pojazdu.
W odwołaniu N. S. i D. S. domagali się decyzji o rejestracji pojazdu objętego wnioskiem, argumentując, iż posiadają umowę kupna pojazdu za który zapłacili, a nie ukradli. Ponoszą straty, gdyż nie mają czym dojeżdżać do pracy. W obecnej sytuacji przedmiotowy samochód jako dowód w sprawie kradzieży stał się zbędny, gdyż wszystkie czynności do prawidłowego zabezpieczenia materiału dowodowego zostały wykonane więc samochód winien zostać zarejestrowany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną do sądu decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO wskazało, że organ I instancji zasadnie orzekł o uchyleniu pozwolenia czasowego i odmówił rejestracji pojazdu powołując się na przepisy art. 72, art.73 i art.74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2017.1260). Bezsporne jest w sprawie, ze wnioskodawcy jako dowód własności pojazdu przedstawili umowę kupna z dnia 3 czerwca 2016 r., gdy samochód ten już w dniu 12 grudnia 2015 r. został wpisany i figuruje w SIS jako pojazd podlegający zatrzymaniu będący dowodem w postępowaniu karnym. Dalej organ wskazał, że zasady i sposób udziału Rzeczpospolitej w SIS określiła ustawa z dnia 24 sierpnia 20007 r. o Udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz.U. z 2014 r., poz.1203). SIS stanowi instrument uzupełniający mający się przyczyniać do utrzymania wysokiego poziomu bezpieczeństwa w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Unii Europejskiej poprzez wspomaganie współpracy operacyjnej organów policji i organów sądowniczych w sprawach karnych. Wpisy do SIS dotyczące pojazdów podobnie jak wpisy dotyczące osób, dokonywane są przez odpowiednie organy krajowe, wpisy do SIS dotyczące pojazdów mogą być dokonywane, jeżeli istnieją wyraźne oznaki, że są one związane z poważnymi przestępstwami w celu ich ścigania oraz zapobiegania im, a także w przypadku poważnych zagrożeń wewnętrznego lub zewnętrznego bezpieczeństwa narodowego. Po uzyskaniu przez Starostę Leszczyńskiego informacji z Centralnego Organu Technicznego Krajowego Systemu Informatycznego (KSI), że pojazd posiadający taki sam numer VIN, jak samochód zgłoszony do rejestracji przez N. i D. S. podlega zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym, w związku z jego kradzieżą, oczywistym było, że organ ten nie mógł uznać, że przedłożona przez skarżących umowa zakupu samochodu [...] stanowi wystarczający dowód własności przedmiotowego pojazdu. Zatem w sprawie nie zostało udokumentowane zgodnie ze stanem rzeczywistym prawo własności zgłoszonego do rejestracji pojazdu. Organ przypomniał, że rejestracja pojazdu oznacza nie tylko dopuszczenie go do ruchu, ale też precyzuje jego właściciela.
Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi N. S. i D. S. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art.72, art.73 i art.74 ustawy o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że przedłożona umowa kupna sprzedaży nie stanowi dowodu własności zgłoszonego do rejestracji pojazdu i jest niewystarczającym dowodem własności tego pojazdu. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że postępowanie karne trwa już niemal 2 lata w trakcie którego samochód stoi bezużyteczny. Jako dowód rzeczowy w sprawie przedmiotowy samochód stał się zbędny, ponieważ został oddany oględzinom, sporządzono dokładny jego opis, dokumentację fotograficzną. Zatem oczekiwanie na prawomocne zakończenie sprawy karnej jest bezzasadne, tak jak odmowa zarejestrowania samochodu. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. , poz. 718 ze zm ), dalej "P.p.s.a.". Stosownie zatem do treści art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą.
Zaskarżona do sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2018 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia 14 lutego 2018 r. zostały wydane m.in. na podstawie art.104 , art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 72, art. 73 i art.74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2017.1260). Decyzje te dotyczą odmowy rejestracji pojazdu.
O dokumentach niezbędnych do rejestracji pojazdu stanowi art. 72 ust. 1 p.r.d. Są nimi dowód własności pojazdu lub dokument potwierdzający powierzenie pojazdu (pkt 1); karta pojazdu, jeżeli została wydana (pkt 2); świadectwo zgodności WE albo świadectwo zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenie jednostkowe pojazdu, decyzja o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane (pkt 3); zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowód rejestracyjny pojazdu lub inny dokument wydany przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzający wykonanie oraz termin ważności badania technicznego (pkt 4); dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany (pkt 5); dowód odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz - pierwszy (pkt 6); dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokument potwierdzający brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenie stwierdzające zwolnienie od akcyzy, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy (pkt 6a). Szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określiło rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. 2017.2355), które w § 2 ust. 1 stanowi, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia...., do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie. Niespełnienie któregoś z powyższych wymogów skutkuje odmową rejestracji pojazdu. Przepis art. 72 ust. 1 P.r.d. formułuje wymagania formalne rejestracji i musi być rozumiany restrykcyjnie, co oznacza, że niespełnienie wymogu wskazanego pkt 1 tego przepisu tj. dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 P.r.d. stanowi bezwzględną przeszkodę do zarejestrowania samochodu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że przepisy Prawa o ruchu drogowym wymagają, aby decyzja rejestracyjna wydana została na podstawie oryginalnych i zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy dokumentów. Precyzyjnie zatem określają zasady rejestracji pojazdów, ponadto podstawowe znaczenie przypisują kwestii prawidłowego i rzetelnego ustalenia prawa jego własności.
Okoliczności faktyczne sprawy w świetle załączonych do akt administracyjnych dokumentów nie budzą wątpliwości. Bezsporne jest, że wnioskiem z dnia 8 czerwca 2016r. działający w imieniu [...] i N. S. pełnomocnik wystąpił o rejestrację przedmiotowego samochodu. Do wniosku tego dołączył on dowód rejestracyjny wystawiony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] wraz z jego tłumaczeniem, oświadczenie o dostarczeniu do dnia 18 czerwca 2016r. potwierdzenia opłacenia akcyzy od ww pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu [...] o nr rej. CL895NR oraz dwujęzyczną umowę kupna sprzedaży zawartą pomiędzy K. G. a [...] D. i N.. W oparciu o te dokumenty organ dokonał czasowej rejestracji zgłoszonego pojazdu wydając pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne o wyróżniku PLE [...]
W dniu 15 czerwca 2016r. natomiast organ uzyskał informację od Centralnego Organu Technicznego Krajowego Systemu Informatycznego, że przedmiotowy pojazd figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen ( dalej SIS) jako pojazd podlegający zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym prowadzonym w związku z kradzieżą przedmiotowego pojazdu. Pojazd ten został zarejestrowany w SIS jako podlegający zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym w dniu 12 grudnia 2015r.
Wobec powyższych informacji uzyskanych z Komendy Powiatowej w K. Starosta [...] prawidłowo uznał, że przedłożona umowa zakupu przedmiotowego samochodu jest niewystarczającym dowodem własności tegoż pojazdu i wobec tego odmówił rejestracji pojazdu.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o ruchy drogowym, rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie natomiast do § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na określonym formularzu, do którego dołącza m.in. dowód własności pojazdu. W świetle § 6 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura potwierdzająca nabycie pojazdu i wreszcie prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
W sprawie nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, że jako dowód własności samochodu marki [...] skarżący przedstawili umowę kupna z dnia 3 czerwca 2016 r., podczas gdy samochód ten już w dniu 12 grudnia 2015r. został wpisany i figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen jako pojazd podlegający zatrzymaniu będący dowodem w postępowaniu karnym.
Z informacji z Centralnego Organu Technicznego Krajowego Systemu Informatycznego ( KSI ) wynika, że pojazd posiadający taki sam numer VIN, jak samochód zgłoszony do rejestracji przez skarżących podlega zatrzymaniu jako dowód w postępowaniu karnym, w związku z jego kradzieżą. W związku z tym organ nie mógł uznać, że przedłożona przez skarżących umowa zakupu samochodu [...] stanowi wystarczający dowód własności przedmiotowego pojazdu.
Dodać należy, że Komenda Powiatowa Policji w K. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w K. prowadzi postępowanie karne w sprawie nabycia i posiadania przez [...] i N. S. samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] o nr VIN [...] i dochodzenie to w sprawie karnej nie zostało jeszcze zakończone.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem, wyrażanym w orzecznictwie, że organ może dokonać rejestracji w oparciu o ustalony niesporny stan własnościowy. Ustalenie tego stanu własnościowego może zatem być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, ale efekt ustaleń winien być bezsporny. Ustalenia w przedmiocie istnienia, czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. W sytuacji sporu co do prawa organ administracji obowiązany jest odmówić zarejestrowania pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., II SA 1093/98, LEX 41322 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., II SA/Wa 3046/03, LEX 173977).
Konieczne jest zatem, aby istniała całkowita pewność, że osoby legitymujące się dowodem rejestracyjnym pojazdu są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitymi właścicielami pojazdu. Naruszenie tej zasady może również godzić w interesy osób trzecich (por. wyrok NSA z 2 lutego 2007 r., I OSK 418/06), a ich ochronie służy system rejestracji pojazdów.
Sąd w całości podziela powyżej prezentowane poglądy orzecznictwa i uznaje za prawidłowe rozstrzygnięcie organu odmawiające rejestracji samochodu [...] na podstawie dokumentów złożonych w postępowaniu rejestracyjnym.
Sąd administracyjny nie stwierdził zatem naruszenia prawa materialnego. Brak też podstaw do stwierdzenia uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została bowiem należycie uzasadniona, zgodnie z wymogami z art. 8 i 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło