IV SA/Po 578/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sąd. WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi T. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 9 kwietnia 2025 r. (znak: [...], dalej "decyzja z 9 kwietnia 2025 r." ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO" lub "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania T. T. (dalej "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej "Wójt") z 12 lutego 2025 r., nr [...] (znak: [...], dalej "decyzja z 12 lutego 2025 r.") w przedmiocie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżący, będący pracodawcą, złożył w dniu 17 grudnia 2024 r. wniosek o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika (P. M.). Decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. Wójt Gminy [...] przyznał skarżącemu dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika zamieszkałego w gminie [...] w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że aby uzyskać dofinansowanie kosztów kształcenia, pracodawca musi spełnić warunki, o których mowa w art. 122 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm., dalej: P.o.). Tak więc osoba ucząca młodocianego pracownika musi posiadać kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego, a młodociany pracownik powinien ukończyć naukę zawodu i zdać odpowiedni egzamin, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 2 P.o. Organ na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów stwierdził, że wniosek o dofinansowanie pracodawca złożył w terminie, który liczy się od dnia 26 listopada 2024 r., to jest od zdania egzaminu przez młodocianego pracownika. Rzeczony młodociany pracownik zamieszkuje na terenie gminy [...]. Pracodawca (skarżący) posiadał zawartą umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym pracownikiem, co jest zgodne z art. 122 P.o. Dalej organ wskazał, że wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego zależy od okresu kształcenia wynikającego z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i wynosi w przypadku nauki zawodu przy pełnym okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy [...] złotych. Powyższa kwota dofinansowania podlega waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym następuje wypłata dofinansowania, wynosi co najmniej 105% (art. 122 ust. 3 P.o.). Podniesiono także, że zgodnie z zgodnie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1933; dalej: nowelizacja z 2024 r.) do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników przyznawanego na wniosek pracodawcy, o którym mowa w art. 122 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, złożony do dnia wejścia w życie art. 4 pkt 12 niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ podkreślił, że art. 4 pkt 12 nowelizacji z 2024 r. wszedł w życie z dniem 28 grudnia 2024 r., natomiast skarżący złożył wniosek w dniu 17 grudnia 2024 r., a wiec przed wejściem w życie przepisów ww. ustawy. Wobec powyższego organ uznał, że kwoty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w 2025 r. nie podlegają waloryzacji. Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie, wskazując, że organ wadliwie nie uwzględnił waloryzacji bazowej kwoty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika określonej w art. 122 P.o. tj. [...] zł + 11,4%. Zatem organ powinien był wydać decyzję przyznającą dofinansowanie w kwocie powiększonej o waloryzację, w których wskaźnik inflacji przekroczył próg 5%, w tym przypadku: [...] zł za pełne 36 miesięcy kształcenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 9 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że stosownie do art. 122 ust. 3 P.o. kwoty dofinansowania określone w ust. 2 i 2a podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym następuje wypłata dofinansowania, wynosi co najmniej 105%. Z powyższego jednoznacznie wynika, że dokonanie waloryzacji możliwe jest tylko raz, w ściśle określonym przypadku, tj. gdy wskaźnik cen wynosi co najmniej 105%, ale do porównania przyjmuje się tylko rok poprzedzający wypłatę dofinansowania. Jakkolwiek SKO dostrzegło, że realna wartość kwoty dofinansowania, która została ustalona w dniu wejścia w życie ustawy Prawo oświatowe, tj. 1 września 2017 r. do chwili obecnej niewątpliwie zmniejszyła się, to jednak SKO podkreśliło, że bada orzeczenia organu jedynie pod kątem ich legalności czyli zgodności z prawem, a nie według zasad słuszności czy celowości. Natomiast brzmienie przepisu nakazującego dokonanie waloryzacji jednokrotnie i tylko przy zastosowaniu wskaźnika cen z roku poprzedzającego wypłatę dofinansowania – zdaniem organu odwoławczego – nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych, a sam przepis został przez organ I instancji zastosowany prawidłowo. Równie prawidłowo zatem organ przyznał dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, w ramach nauki zawodu, w wysokości [...] zł. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem SKO w [...], wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie: - art. 6, art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 K.p.a w zw. z art. 122 ust. 2a i art. 46b ust. 1 P.o. poprzez nieustalenie, iż przygotowanie zawodowe młodocianego odbywało się do zawodu lakiernika samochodowego, co miało znaczenie dla określenia wysokości należnego mi dofinansowania i przyznanie go w kwocie niższej niż [...] zł, - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy wnosiłem o zwiększenie dofinansowania ponad [...] zł, - art. 122 ust. 2a P.o. (w brzmieniu do 27 grudnia 2024 r.) w związku z art. 46b ust. 1 P.o. w związku z obwieszczeniem Ministra Edukacji z dnia 27 stycznia 2025 r. w sprawie prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy (M. P. z 2025 r. poz. 106) poprzez zaniechanie przyznania skarżącemu dofinansowania w kwocie [...]zł, w sytuacji gdy skarżący przygotował młodocianego do zawodu lakiernika samochodowego, dla którego zapotrzebowanie w województwie [...] pozostaje istotne. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do jej zmiany poprzez przyznanie skarżącemu dofinansowania w maksymalnej wysokości [...] zł, a także zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO z 9 kwietnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 12 lutego 2025 r. w przedmiocie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że w sprawie znalazły zastosowanie przepisy art. 122 P.o. sprzed wejścia w życie nowelizacji z 2024 r., bowiem wniosek o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika wpłynął do organu I instancji w dniu 17 grudnia 2024 r. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 nowelizacji z 2024 r. do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników przyznawanego na wniosek pracodawcy, o którym mowa w art. 122 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, złożony do dnia wejścia w życie art. 4 pkt 12 niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie taki właśnie stosowny wniosek został złożony przed dniem wejścia w życie nowelizacji z 2024 r. (tj. przed 28 grudniem 2024 r.). Zastosowanie znalazł więc m.in. art. 122 ust. 2a P.o., którego naruszenie w skardze słusznie zarzucał skarżący. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu w przypadku nauki zawodu prowadzonej w zawodach wskazanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w prognozie, o której mowa w art. 46b ust. 1, wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika, o której mowa w ust. 2 pkt 1, wynosi do [...] zł. Natomiast w myśl brzmienia art. 46b ust. 1 P.o. (zarówno przed, jak i po nowelizacji z 2024 r.) minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustala prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Organy w niniejszej sprawie pominęły jednak powyższe regulacje, poprzestając jedynie na przywołaniu art. 46b ust. 1 P.o. (zob. str. 5-6 uzasadnienia decyzji SKO). Zarówno w obwieszczeniu Ministra Edukacji z dnia 24 stycznia 2024 r. w sprawie prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy (M.P. 2024 poz. 85), jak i obwieszczenie Ministra Edukacji z 27 dnia stycznia 2025 r. w sprawie prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy (M.P. 2025 poz. 106) wśród zawodów szkolnictwa branżowego, dla których jest prognozowane istotne zapotrzebowanie na pracowników w województwie [...], uwzględniono zawód lakiernika samochodowego (III, lp. 14, kod zawodu: 713203). Tymczasem organy obu instancji mimo że ustaliły, iż młodociany pracownik zdał egzamin czeladniczy w zawodzie lakiernik oraz że zawarł ze skarżącym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego do zawodu lakiernika, to nie wzięły tej okoliczności pod uwagę. W konsekwencji wobec nie zastosowania normy prawnej zawartej w art. 122 ust. 2 P.o. w zw. z art. 46b ust. 1 P.o., organ obu instancji błędnie uznały, że wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w niniejszej sprawie powinna wynosić do [...] zł, a nie do [...] zł. Zgodnie z zawartą w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu aktu stosowania prawa (por. wyrok NSA z 24.06.2025 r., III OSK 1145/22, LEX nr 3895418). Organ odwoławczy rozpoznając sprawę na skutek odwołania winien wziąć pod uwagę normę materialnoprawną zawartą w art. 122 ust. 2 P.o. w zw. z art. 46b ust. 1 P.o. i ją zastosować. Z uwagi na powyższe zaskarżona decyzja na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. musiała zostać uchylona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zastosuje się do ocen prawnych oraz wykładni przepisów prawa dokonanej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności zastosuje art. 122 ust. 2a P.o. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2024 r.) w zw. z art. 46b ust. 1 P.o., oraz weźmie pod uwagę, że zawód lakiernika samochodowego zarówno w 2024 r., jak i 2025 r. był przez Ministra Edukacji zakwalifikowany jako zawód szkolnictwa branżowego, dla którego jest prognozowane istotne zapotrzebowanie na pracowników w województwie [...]. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku). O należnych skarżącemu kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi w wysokości [...] zł.