IV SA/Po 579/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-20
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Brak współpracy strony uniemożliwia sądowi rzetelną ocenę jej kondycji finansowej i potrzebę wsparcia ze strony państwa.Stan faktyczny
Skarżący S. F. złożył skargę na decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu doprecyzowania jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] IV SA/Po 579/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Sygn. akt IV SA/Po [...]
UZASADNIENIE
S. F. wraz ze S. R., B. G. i S. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł., S. F. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w którym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, jedyny jego majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł., zaś źródłem utrzymania rodziny jest dochód z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy wynoszący [...] tys. zł., z której to kwoty opłacane jest mieszkanie ([...] zł.), prąd ([...] zł.), gaz butlowy ([...] zł.), koszty leczenia żony ([...] zł.), ubezpieczenia ([...] zł.), pojazd od pracy ([...] zł.), opłaty RTV ([...] zł.), telefon ([...] zł.). Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy żona i syn chorują, w związku z czym nie uzyskują dochodu.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 23 sierpnia 2016r. (odebranym w dniu 29 sierpnia 2016r.) wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2015r. osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, wskazania źródeł przychodu oraz wysokości dochodu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 p.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji finansowej osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższe dotyczy w szczególności nie uprawdopodobnienia podnoszonej przez skarżącego okoliczności braku dochodu uzyskiwanego przez osoby będące we wspólnym gospodarstwie domowym i pozostawaniu przez te osoby na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy.
Brak rzeczywistej współpracy, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi zatem odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej skarżącego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego i jego rodziny, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie w istocie, jak w niniejszej sprawie, wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło