IV SA/Po 58/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-24
Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia 2013-05-20 odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, uwzględniając wady proceduralne postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając istotne błędy proceduralne w postępowaniu nieważnościowym. SKO nie ustaliło jednoznacznie trybu wszczęcia postępowania (z urzędu czy na wniosek), nie sprecyzowało, na czyj wniosek i kiedy zostało ono wszczęte, a także nie wyjaśniło kręgu stron postępowania. Ponadto, wystąpiła sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem decyzji SKO co do przedmiotu postępowania (której decyzji Wójta dotyczyło). Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z 2013 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z sierpnia 2021 r. odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. S. W. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak odniesienia się uzasadnienia do stanu faktycznego oraz błędną analizę funkcji zabudowy. Skarżący wskazał na sprzeczności w decyzji SKO dotyczące daty, numeru decyzji Wójta i działek, a także na błędną analizę zabudowy sąsiednich nieruchomości. SKO wniosło o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. W. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie "SKO") – "po rozpatrzeniu z urzędu sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...].05.2013 r. nr [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy: dla inwestycji polegającej na budowie dwóch hal biurowo-usługowo-magazynowo-produkcyjnych z funkcją nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina T. P." (zwanej też dalej "Decyzją OdmWZ") – odmówiło stwierdzenia nieważności tej ostatniej decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, SKO podało, że działając na wniosek S. W., reprezentującego F. W., z [...] maja 2020 r. wszczęło nadzwyczajne postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji OdmWZ. W treści tego wniosku S. W. zarzucił, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Następnie organ wyjaśnił, że jedynie wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych, które uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji. Przy czym, aby organ nadzoru mógł stwierdzić nieważność danego aktu, to nie tylko musi zachodzić jedna z przesłanek pozytywnych określonych w § 1 pkt 1-7 art. 156 k.p.a., ale również nie może zachodzić żadna z przesłanek negatywnych określonych w § 2 art. 156 k.p.a. W ocenie SKO w niniejszej sprawie żadna z przesłanek negatywnych wymienionych we wskazanym przepisie prawa nie zachodzi. Dalej SKO stwierdziło, że po przeanalizowaniu całości akt sprawy nie zgodziło się z argumentem podnoszonym przez wnioskodawcę, gdyż w badanej sprawie nie doszło do wydania decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Dalszą część swych rozważań organ poświęcił decyzji z [...] maja 2012 r. nr [...] Wójta Gminy T. P. (zwanego też dalej "Wójtem") oraz działce nr ewid. [...] obejmującej użytki gruntowe oznaczone jako grunty orne RIIIb o powierzchni [...] ha. Na zakończenie SKO stwierdziło, że "w ramach przeprowadzonego postępowania analizowało także czy decyzja Wójta Gminy T. P. objęta wnioskiem nie jest obarczona innymi wadami stanowiącymi przesłankę stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 Kpa). Należy uznać, że została ona wydana prawidłowo."
Decyzja SKO została doręczona S. W. w dniu [...] grudnia 2021 r.
Pismem bez daty – które pierwotnie wpłynęło bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu [...] grudnia 2021 r. – S. W. (dalej też jako "skarżący") wniósł skargę, ograniczoną w swej treści do zdania: "Składam skargę na decyzję SKO" oraz wskazania znaku tej decyzji: [...].
W piśmie procesowym z [...] stycznia 2022 r. – zatytułowanym "Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.20211. sygn. sprawy: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...].05.2013 r. nr [...]" – zawodowy pełnomocnik S. W., r.pr. T. Z., wniósł o: (1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, (2) zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...]złotych. Zaskarżonej decyzji zarzucił, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. – przez zamieszczenie w treści decyzji uzasadnienia nie odnoszącego się do stanu faktycznego sprawy, co uniemożliwia ustalenie, czym kierował się organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji,
2) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. – przez akceptację przez SKO błędnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przeprowadzonej przez Wójta w zakresie analizy zabudowy nieruchomości sąsiednich dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] pod kątem kontynuacji przez określone we wnioskach cele zabudowy, tj. budowę dwóch hal biurowo-usługowo-magazynowo-produkcyjnych z funkcją nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze, znacząco lub potencjalnie, oddziaływać na środowisko na terenie ww. działek i niezasadne przyjęcie, że wartości podane we wniosku w sposób znaczny odbiegają od średniej wartości tych parametrów występujących w sąsiedztwie ww. działek, a w konsekwencji oddalenie wniosku skarżącego,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 59 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.z.p.") w zw. z § 3 ust. 2 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588; dalej w skrócie "rozporządzenie MI") – przez ich błędną wykładnię, ewentualnie przez ich niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, "że za SKO w P.", iż analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przeprowadzona przez Wójta w zakresie analizy zabudowy nieruchomości sąsiednich dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] pod kątem kontynuacji przez określone we wnioskach cele zabudowy, na terenie ww. działek, została wykonana w sposób prawidłowy, a w konsekwencji oddalenie wniosku skarżącego.
W motywach skargi jej autor, referując przebieg postępowania administracyjnego, wskazał, że [...] lipca 2021 r. S. W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z [...] lutego 2014 r., sygn. sprawy: [...], odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch hal usługowo-magazynowo-biurowo-produkcyjnych z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących potencjalnie zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S.. Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta. Motywując swe stanowisko, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa, skarżący wytknął w pierwszej kolejności, iż w jej treści posłużono się sformułowaniami: "Decyzją z dnia [...].05.2012 r. nr [...] Wójt Gminy T. P. (...)" oraz "Z analizowanych akt sprawy, przedmiotowa działka o nr ewid.[...] obejmuje użytki gruntowe oznaczone jako grunty orne Rlllb o powierzchni [...] ha". Tymczasem w sentencji zaskarżonej decyzji wskazano na to, że dotyczy ona decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...].05.2013 r. nr [...] dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z powodu tej rozbieżności niemożliwym jest ustalenie, jakie motywy kierowały "organem II instancji" przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz w odniesieniu do jakich działek i decyzji została ona wydana. Wadę tą należy traktować jako rażące naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym skarżący nie może ustalić, "z jakiego powodu doszło do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia [...].05.2014 r. nr [...]". Podtrzymuje on w tym zakresie stanowisko o nieprawidłowym rozstrzygnięciu jego wniosku o wydanie warunków zabudowy, pozostawiając szczegółowe uzasadnienie swojego stanowiska do czasu uzyskania uzasadnienia "organu II instancji" w tej kwestii. W podsumowaniu skarżący podniósł, że:
- sprzeczności pomiędzy datą, numerem decyzji oraz działkami zamieszczonymi w sentencji oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uniemożliwiają rozstrzygnięcie, jakimi motywami kierował się "organ II instancji" rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności złożony przez skarżącego, co przesądza o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego,
- SKO błędnie uznało, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przeprowadzona na zlecenie Wójta w zakresie analizy zabudowy nieruchomości sąsiednich dla działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] pod kątem kontynuacji przez określone we wnioskach cele zabudowy, tj. budowę dwóch hal biurowo-usługowo-magazynowo-produkcyjnych z funkcją nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze, znacząco albo potencjalnie, znacząco oddziaływać na środowisko na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S. została wykonana w sposób prawidłowy,
- wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności zasługiwał na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę, SKO – pismem z [...] stycznia 2022 r. – podtrzymało stanowisko zajęte w "zaskarżonym postanowieniu" oraz wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z [...] marca 2022 r. – w odpowiedzi na sądowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie interesu prawnego w zaskarżeniu ww. decyzji SKO – pełnomocnik skarżącego ponownie podał, że "[...] lipca 2021 r. S. W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. sprawy: [...]", odmawiającej ustalenie warunków zabudowy. Dalej wyjaśnił, że w ocenie skarżącego na skutek odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy doszło do powstania szkody planistycznej u właściciela ww. nieruchomości. "Warunkiem do uzyskania odpowiedzialności odszkodowawczej jest uzyskanie przez podmiot poszkodowany prejudykatu pozwalającego na dochodzenie od sprawcy szkody należnego odszkodowania." Prejudykatem w niniejszej sprawie mogłaby być ostateczna i prawomocna decyzja SKO stwierdzająca nieważność decyzji Wójta wydanej jako rozstrzygnięcie jednego z wniosków "powoda" złożonych w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W związku z powyższym "powód" wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta wskazanej na wstępie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 04 marca 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 04 marca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 u-COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2021 r., ([...]), która – jak wynika z jej sentencji – "odmawia stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...].05.2013 r. nr [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy: dla inwestycji polegającej na budowie dwóch hal biurowo-usługowo-magazynowo-produkcyjnych z funkcją nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina T. P." (w skrócie: "Decyzji OdmWZ").
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, w zakresie jej merytorycznego rozstrzygnięcia (odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta), wymyka się kontroli sądowej, z uwagi na popełnione przy jej wydaniu następujące, istotne błędy o charakterze procesowym.
Po pierwsze, w myśl art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania nieważnościowego w obu trybach jednocześnie. Poza tym w przypadku wszczęcia postępowania w trybie wnioskowym (verba legis: "na żądanie strony"), wnioskodawca może swym działaniem doprowadzić do jego umorzenia – cofając złożony wniosek ("żądanie").
Tymczasem treść zaskarżonej decyzji SKO nie pozwala stanowczo ustalić, w jakim trybie zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. W rubrum tej decyzji podano bowiem, że została ona wydana "po rozpatrzeniu z urzędu" sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Natomiast w jej uzasadnieniu wskazano, że SKO wszczęło nadzwyczajne postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta "działając na wniosek Pana S. W. reprezentującego Pana F. W. z dnia [...].5.2020 r." Również z zalegającego w aktach sprawy zawiadomienia o wszczęciu postępowania, datowanego na [...] stycznia 2021 r. (znak: [...]), wynika, że zostało ono wszczęte "na wniosek" – z tym że dopiero [...] stycznia 2021 r., i to na wniosek S. W. (a nie F. W.).
Powyższe naruszenie art. 157 § 2 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście zalegającej w aktach sprawy kopii oświadczenia S. W. (bez daty, ale opatrzonego datą wpływu do SKO: [...] września 2021 r.), w myśl którego wycofuje on "wszystkie wnioski do SKO złożone jako mylnie złożone o unieważnienie następujących sygnatur warunków zabudowy", wśród których wskazano m.in. zindywidualizowaną część znaku przedmiotowej sprawy Decyzji OdmWZ ("[...]") wraz z odnośnymi numerami działek ewidencyjnych, których decyzja ta dotyczy ("[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]").
Wypada w tym miejscu zauważyć, że wprawdzie data wpływu ww. oświadczenia S. W. o cofnięciu wniosków nieważnościowych formalnie przypada już po dacie wskazanej w zaskarżonej decyzji jako data jej wydania ("[...] sierpnia 2021 r."), ale ta ostatnia data nie wydaje się wiarygodna – skoro wysyłka i doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiły dopiero w grudniu 2021 r.
Niewykluczone, że ów rozziew pomiędzy ww. datami wynika ze znanej z urzędu tut. Sądowi, błędnej praktyki organu – utożsamiania daty wydania decyzji z datą posiedzenia członków składu orzekającego SKO, na którym protokolarnie uzgodniono treść rozstrzygnięcia. W związku z tym należy przypomnieć przekonujące w tym względzie stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2007 r. o sygn. akt I OSK 1292/06 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"), zgodnie z którym dopiero dzień podpisania decyzji przez ostatniego członka składu orzekającego SKO jest dniem wydania decyzji, dopiero bowiem wtedy może ona być stronom doręczona lub ogłoszona. Od tej też chwili wiązać ona będzie organ ją wydający. Wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna, w tym także decyzja organu odwoławczego (art. 140 k.p.a.), określone są w art. 107 k.p.a., a w szczególności w § 1 tego artykułu. Według tego przepisu decyzja powinna zawierać, poza innymi elementami, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, a także podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z treści cytowanego przepisu wynika, że zarówno rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie stanowią integralną część decyzji, a zatem powinny łącznie z innymi elementami pochodzić od osoby upoważnionej do jej wydania. Tak rozumiana całość decyzji powinna być zaopatrzona w podpis osoby upoważnionej. W odniesieniu do organu kolegialnego warunek powyższy zostaje odpowiednio spełniony przez złożenie pod decyzją podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Nie można zatem przyjąć, że warunek wydania decyzji przez organ kolegialny jest spełniony już w sytuacji, gdy wszyscy członkowie organu podpisują protokół rozprawy zawierający treść rozstrzygnięcia. Mimo, iż rozstrzygnięcie zostało faktycznie przegłosowane na posiedzeniu niejawnym – czego wyrazem jest protokół z takiego posiedzenia – to jednak dopiero składając swoje podpisy na decyzji zawierającej i rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie członkowie składu orzekającego ostatecznie wyrażają swoją wolę rozstrzygnięcia w konkretny sposób danej sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak podpisu pod decyzją powoduje, iż pismo takie traci charakter decyzji administracyjnej. W konkluzji uzasadnienia referowanego tu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie stwierdził, że dopóki rozstrzygnięcie SKO nie zostanie podpisane przez wszystkich jego członków uczestniczących w naradzie i głosowaniu, nie jest ono decyzją administracyjną, lecz jedynie jej projektem (zob. wyrok NSA z 11.07.2007 r., I OSK 1292/06; por. też wyroki WSA: z 20.06.2013 r., IV SAB/Po 39/13; z 22.08.2013 r., IV SAB/Po 63/13; z 21.03.2019 r., IV SA/Po 34/19; dostępne w CBOSA).
W tym kontekście SKO winno było ocenić ewentualny wpływ cofnięcia wniosków nieważnościowych przez S. W. jego ww. oświadczeniem, które wpłynęło do organu [...] września 2021 r., na wynik rozpoznawanej sprawy nieważnościowej.
Po drugie, jeśliby przyjąć, że – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją zawiadomienia o wszczęciu postępowania – postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte w trybie "na wniosek", to w świetle ww. dokumentów oraz pozostałych materiałów zebranych w aktach administracyjnych sprawy nie sposób jednoznacznie ustalić, na czyj wniosek, ani kiedy złożony, do takiego wszczęcia doszło. Wszak, jak to już wyżej wskazano, SKO w zawiadomieniu z [...] stycznia 2021 r. podało, że postępowanie zostało wszczęte [...] stycznia 2021 r. na wniosek S. W.. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na wniosek F. W. (reprezentowanego przez S. W.) z [...] maja 2020 r. W aktach administracyjnych zalega szereg (kopii) wniosków nieważnościowych sygnowanych przez S. W., z różnych dat, ale w żadnym z nich S. W. nie występuje w imieniu F. W. (są natomiast wnioski złożone przez S. W. w imieniu H. W. oraz imieniem własnym). Jeden z tych wniosków został opatrzony datą wpływu: [...] maja 2020 r., ale jest to wniosek złożony przez S. W. w imieniu własnym. Żaden natomiast z wniosków znajdujących się w aktach sprawy nie został opatrzony datą (sporządzenia / wpływu) [...] stycznia 2021 r.
Wskazane uchybienie nie pozwala w efekcie na weryfikację, czy wniosek inicjujący postępowanie został złożony przez uprawniony podmiot – stronę postępowania. Tymczasem w świetle art. 157 § 2 k.p.a. z wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego skutecznie może wystąpić jedynie strona.
Po trzecie, zestawienie treści sentencji oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala ustalić, która konkretnie decyzja Wójta był przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez SKO w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym. W sentencji swego orzeczenia, SKO wskazało bowiem decyzję Wójta z [...] maja 2013 r. nr [...], której kopia znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Natomiast większa część uzasadnienia tego orzeczenia, z niezrozumiałych względów, poświęcona została decyzji Wójta z [...] maja 2012 r. nr [...] – co zasadnie wytknięto w skardze. (Ubocznie wypada jednak zauważyć, że również pełnomocnik skarżącego w swych pismach procesowych nie okazał się być konsekwentnym, jeśli idzie o wskazanie decyzji Wójta, którą uczynił przedmiotem swych rozważań).
Wskazana sprzeczność pomiędzy sentencją oraz uzasadnieniem decyzji SKO stanowi nie tylko naruszenie przepisów art. 107 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale także nakazuje postawić zasadne pytanie o należyte wywiązanie się przez SKO z obowiązków dokładnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy oraz wszechstronnego jej (sprawy) rozpoznania – wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Po czwarte, konsekwencją powyższych uchybień jest także nierozważenie i nieustalenie przez SKO w sposób należy kręgu stron postępowania administracyjnego (nieważnościowego) – co w świetle art. 61 § 4 k.p.a. stanowiło jeden z podstawowych obowiązków organu. W szczególności nie wyjaśniono, na jakiej podstawie F. W. został uznany za stronę (a według uzasadnienia zaskarżonej decyzji, także za wnioskodawcę) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności Decyzji OdmWZ, w sytuacji, gdy – jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy – w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji Wójta za stronę byli uznawani jedynie H. W. oraz, działający "z jej upoważnienia oraz w imieniu własnym", S. W. (por. rozdzielnik do Decyzji OdmWZ).
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej ustalone według stawek minimalnych ([...] zł) zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) – łącznie [...] zł. (Dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, o zwrot której też zawnioskowano, strona skarżąca nie przedłożyła).
Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, SKO uwzględni wskazania i oceny prawne w nim zawarte. W szczególności wyjaśni:
- właściwy tryb wszczęcia kontrolowanego tu postępowania nieważnościowego – z urzędu czy na wniosek strony (mając na względzie również pozostałe wnioski nieważnościowe zalegające w aktach administracyjnych sprawy) – zaś jeśli uzna, że właściwym był tryb wnioskowy, to ponadto ustali, na czyj wniosek i z jakiej daty (kiedy wniesiony) postępowanie wszczęto (oraz dołączy ten wniosek do akt administracyjnych sprawy), a ponadto oceni, czy wniosek został złożony przez uprawniony podmiot, tj. podmiot legitymujący się w sprawie nieważnościowej interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.;
- przedmiot ww. postępowania nieważnościowego – czy mianowicie jest nim Decyzja OdmWZ, czy może inna wydana przez Wójta decyzja o warunkach zabudowy;
- krąg ww. stron postępowania nieważnościowego;
- ewentualną skuteczność złożenia – w ww. kontekście faktycznym i prawnym – przez S. W. oświadczenia o "wycofaniu" złożonych wniosków nieważnościowych, które wpłynęło do organu [...] września 2021 r.
Dopiero po dokonaniu wskazanych w wyroku, niezbędnych ustaleń wstępnych, organ oceni, czy istnieją podstawy do kontynuowania postępowania i do merytorycznego rozpoznania sprawy stwierdzenia nieważności odnośnej decyzji Wójta. W zależności zaś od odpowiedzi na to pytanie, organ podejmie dalsze właściwe kroki procesowe, tj. albo rozpozna sprawę merytorycznie (w razie odpowiedzi twierdzącej), albo umorzy wszczęte postępowanie nieważnościowe (w przypadku odpowiedzi przeczącej).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło