IV SA/Po 580/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-04
Skład orzekający: Maciej Busz, Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty o konstrukcji stalowej, obłożone blachą, posadowione na płycie betonowej i podłączone do instalacji elektrycznej, wykorzystywane jako pomieszczenia gospodarcze, mogą być uznane za budynki w rozumieniu Prawa budowlanego, nawet jeśli nie są trwale związane z gruntem w tradycyjnym rozumieniu (fundamenty), a ich posadowienie jest jedynie tymczasowe?Ratio decidendi
Obiekty o konstrukcji stalowej, obłożone blachą, posadowione na płycie betonowej i podłączone do instalacji elektrycznej, wykorzystywane jako pomieszczenia gospodarcze, spełniają definicję budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ są trwale związane z gruntem poprzez stabilność konstrukcji i posadowienie wykluczające łatwe przemieszczenie, nawet jeśli nie posiadają tradycyjnych fundamentów. Naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez takie obiekty skutkuje koniecznością wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę L. Z. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę dwóch budynków gospodarczych wybudowanych na działce skarżącej. Organy ustaliły, że obiekty te, o konstrukcji stalowej, posadowione na płycie betonowej i podłączone do instalacji elektrycznej, naruszają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w szczególności nieprzekraczalną linię zabudowy. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektów jako budynków, twierdząc, że są one jedynie składowane na działce i nie są trwale związane z gruntem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2017 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 stycznia 2017 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał L. Z. rozbiórkę dwóch budynków gospodarczych wybudowanych na działce o nr geod. [...] w W. przy ul. [...], niezgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic : K., J., Ś..
W uzasadnieniu swojej decyzji Organ I instancji wskazał, że na skutek pisma P. K. z dnia 10.06.2015 r. PINB w W. wyznaczył na dzień 26.06.2015 r. kontrolę na nieruchomości przy ul. [...] w W. w sprawie m.in. legalności postawionych garaży. W wyznaczonym dniu kontrola nie odbyła się, bowiem jak wynika z notatki służbowej pracowników PINB w W. właścicielka nieruchomości wniosła o odstąpienie od kontroli i wyznaczenie nowego terminu.
W dniu 25.09.2015 r. odbyła się kontrola na nieruchomości podczas której ustalono m.in., że na działce nr [...] są postawione dwa obiekty o konstrukcji stalowej obłożone blachą ocynkowaną, trapezową o wymiarach 2,95 m x 5 m, wys. 2,0 m i 3,88 m x 5,05 m, wys. 2,75 m, drzwi, rolety z pcv, wykonana jest posadzka betonowa. Obiekty są wykorzystywane jako pomieszczenie gospodarcze. Pomieszczenia są usytuowane od strony południowej przy budynku.
Następnie pismem z dnia 15.10.2015 r. PINB w W. wezwał L. Z. do wskazania: dokumentów potwierdzających legalność 2 pomieszczeń gospodarczych, inwestora i daty pobudowania. W odpowiedzi z dnia 22.10.2015 r inwestorka wskazała, że "budynki te nie są trwale związane z gruntem, co pewien czas są przestawione ponieważ są one jedynie póki co składowane na działce. Prace związane z montażem tych budynków na działce zostaną wykonane po przygotowaniu pod nie ostatecznego miejsca i zgłoszeniu budowy. Blaszaki te zostały zakupione przez nią ok. roku 2006, w obecnym miejscu są składowane może od czerwca tego roku".
Wobec poczynionych ustaleń PINB w W. pismem z dnia 09.11.2015 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie posadowionych 2 budynków gospodarczych przez L. Z., na działce nr [...] w W. .
Postanowieniem z dnia 27.11.2015 r. (znak [...]) PINB w W. nałożył na L. Z. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia:
- zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- trzech egzemplarzy inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, projektu zagospodarowania działki,
- zgodę lub pozwolenie konserwatorskie od W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w P. na postawienie 2 pomieszczeń gospodarczych na przedmiotowej działce, która jest położona na terenie historycznego układu urbanistycznego miasta W. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji WWKZ w P. z dnia 12 grudnia 2006 r.,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec nieprzedłożenia dokumentów w oznaczonym terminie, po umożliwieniu stronom zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów i materiałów PINB w W. wydał decyzję z dnia 19.02.2016 r. (znak [...]), którą nakazał L. Z. rozbiórkę dwóch pomieszczeń gospodarczych wybudowanych na działce o nr geod. [...] w W. przy ul. [...].
W wyniku złożonego odwołania W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) decyzją z dnia 04.04.2016 r. (znak [...]) uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego dopatrzenia przez organ I instancji.
Działając na skutek decyzji kasacyjnej, PINB w W. pismem z dnia 20.04.2016 r. wniósł zapytanie do Burmistrza [...] dot. obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodności obiektów z planem. Zaś pismem z dnia 22.04.2016 r. wniósł zapytanie do Starosty [...] odnoście legalności istnienia obiektów.
W piśmie z dnia 04.07.2016 r. Burmistrz [...] poinformował organ, że działka nr [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia 17.06.1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. (Dz. U. Województwa Pilskiego z dnia 20.07.1998 r., nr [...]) i znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem B U/M- tereny usługowe z dopuszczeniem mieszkalnictwa. Umiejscowienie 2 budynków na działce narusza obowiązującą nieprzekraczalną linię zabudowy.
W dniu 10.08.2016 r. PINB w W. przeprowadził kontrolę w sprawie przedmiotowych obiektów. Po ustaleniu, że brak jest dokumentów potwierdzających legalność inwestycji, dokonaniu analizy ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dochowaniu obowiązków określonych w art. 10 Kpa, PINB nakazał L. Z. rozbiórkę dwóch budynków gospodarczych wybudowanych na działce o nr geod. [...] w W. przy ul. [...], niezgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic : K., J. , Ś..
Odwołanie od decyzji w dniu 17.01.2017 r., wniosła L. Z.. Odwołująca poinformowała, że 2 pomieszczenia gospodarcze z blachy są nietrwale związane z gruntem i są składowane na Jej działce. Odwołująca wskazała, również, że zapis m.p.z.p. , że działka [...] stanowi tereny usługowe z dopuszczeniem mieszkalnictwa powstał dopiero po 2010 r. i został zapisany dla potrzeb dewelopera czyli spółki Wintrans, co jest oszustwem gospodarczym. W ocenie Odwołującej nie jest wymagane zgłoszenie ani pozwolenie na budowę, jeżeli budynki są składowane na Jej działce. Jeśli chodzi o dokumenty dotyczące nieruchomości Odwołującej, to zaginęły one w Urzędzie Miasta i Starostwie, a część zalała kanaliza. Ponadto odwołująca nie otrzymała protokołu pokontrolnego.
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2017 r., Nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
WWINB po zapoznaniu się z wniesionym odwołaniem i dokonaniu analizy akt sprawy zlecił PINB w W. uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, poprzez ustalenie sposobu posadowienia przedmiotowych dwóch obiektów gospodarczych.
W trakcie kontroli WWINB w dniu 14.03.2017 r., a także wcześniejszej PINB w dniu 25.09.2015 r. stwierdzono, że obiekty o konstrukcji stalowej obłożone są blachą ocynkowaną, trapezową o wymiarach 2,95 m x 5 m, wys, 2,0 m i 3,88 m x 5,05 m, wys. 2,75 m, mają drzwi, rolety z pcv, instalacje elektryczną, odprowadzanie wód opadowych. Obiekty posadowione są na płycie betonowej i podczas przeprowadzonych kontroli, kontrolujący nie ustalili, czy są trwale połączone z gruntem. Do obiektów jest doprowadzona energia elektryczna, oraz jest zapewnione odprowadzenie wód opadowych.
WWINB wskazał, że z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wynika, że przez budynek należy rozumieć "taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe obiekty są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają dachy. Jeśli natomiast mowa o fundamentach to należy zwrócić uwagę na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 26.02.2015 r. sygn. IV SA/Po [...] (dostępne: [...]) WSA w Poznaniu wskazał, iż "cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenia na inne miejsce. Przyjmuje się również, że to, iż dane urządzenie jest przestawne nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, że nie jest ono trwale związane z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Dotyczy to każdego rozwiązania, które ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcia, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13.03.2014 r., sygn, VII SA/Wa [...], Lex nr 1468407)". Mając na uwadze powyższe, należy więc uznać, że obiekty posiadają wszystkie cechy niezbędne do uznania ich za budynki gospodarcze.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawo budowlane "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast art. 29 tejże ustawy zawiera zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis ten stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego). Z kolei z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego wynika, że budowa taka wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.
Dalej WWINB podniósł, że w przypadku wybudowania obiektów bez uprzedniego dokonania wymaganego prawem zgłoszenia zastosowanie znajduje procedura przewidziana w art. 49b prawa budowlanego.
Z art. 49b ust. 1 i 2 prawa budowlanego w jego aktualnym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30.12.2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 30 grudnia 2016 r., poz. 2255) wynika, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (art. 49b ust. 1 prawa budowlanego), a w przypadku, gdy budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w tym przepisie (art. 49b ust. 2 prawa budowlanego).
Jak wynika z akt sprawy organu I instancji działka nr [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia 20.07.1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. (Dz. U. Województwa Pilskiego z dnia 20.07.1998 r., nr [...]) i znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem B U/M- tereny usługowe z dopuszczeniem mieszkalnictwa. Umiejscowienie budynków na działce narusza nieprzekraczalną linię zabudowy (vide: szkic lokalizacyjny do kontroli z dnia 25.09.2015 r.). Zatem w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe sytuowanie wolnostojących budynków gospodarczych w tym miejscu w którym zostały posadowione na przedmiotowej działce.
W związku z powyższym należy uznać, że przedmiotowe budynki gospodarcze naruszają przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co z kolei skutkuje brakiem możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego oraz koniecznością wydania na podstawie art. 49b ust. 1 prawa budowlanego decyzji nakazującej jego rozbiórkę.
W wyniku postępowania odwoławczego WWINB ustalił, że decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów mającym wpływ na wydane rozstrzygnięcie, nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie i nie istnieją przesłanki uzasadniające uchylenie lub zmianę skarżonej decyzji.
WWINB wskazał, że prowadząc postępowanie PINB w W. nieprawidłowo w dniu 27.11.2015 r. wydał postanowienie na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, skoro inwestycja naruszała przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja rozbiórkowa wydana w następstwie niewykonania obowiązków nałożonych w/w postanowieniem PINB w W. z dnia 19.02.2016 r. została zaskarżona, a WWINB wobec niezaskarżenia postanowienia w odwołaniu od decyzji orzekł kasacyjnie jedynie, co do decyzji.
Odnosząc się do uwag L. Z. WWINB podniósł, że przedmiotem niniejszego postępowania są dwa obiekty gospodarcze i w niniejszym postępowaniu organ nie odniesie się do legalności innych obiektów, co do których PINB w W. prowadził, bądź prowadzi postępowanie administracyjne. Ponadto w przepisach ustawy Prawo budowlane poza przepisem art. 59d ust.1 Pr.Bud. brak jest przepisu nakładającego na organ obowiązek doręczania stronie protokołu kontroli.
Skargę na decyzję WWINB wywiodła L. Z., której zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art, 77 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że: obiekty blaszane stanowią dwa wolnostojące budynki gospodarcze samowolnie posadowione na nieruchomości skarżącej, w sytuacji gdy obiekty te są wyłącznie składowane na posesji skarżącej do czasu określenia miejsca ich docelowego usytuowania i zgłoszenia tego faktu stosownym organom. Nieprawdą jest, że pomieszczenia te należy traktować jako budynki trwale związane z gruntem, podczas gdy taki fakt nie został przez kontrolujących stwierdzony, ponadto nie posiadają fundamentów. Nie zasługuje na uwzględnienie również fakt, że budynki gospodarcze naruszają przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkuje brakiem możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, w sytuacji gdy składowanie przedmiotowych obiektów w żaden sposób nie narusza obowiązującego planu,
2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 49 ust. 1 ustawy prawo budowlane poprzez nakazanie skarżącej rozbiórkę dwóch budynków gospodarczych wybudowanych niezgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. w sposób samowolny w W. przy ul. [...] na działce o nr. ewid. [...], podczas gdy budynki te nie zostały wybudowane, a są jedynie składowane czasowo na nieruchomości, co nie narusza przepisów ustawy prawo budowlane. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji oraz o zasadzenie na jej rzecz kosztów postepowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Sądowa kontrola zaskarżonego aktu dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej rozbiórkę 2 budynków gospodarczych wybudowanych na działce o nr geod. [...] w W. przy ul. [...], bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Organy nadzoru ustaliły, że przy elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego od strony południowej w odległościach 40 i 45 cm znajdują się dwa obiekty o konstrukcji stalowej obłożone blachą ocynkowaną, trapezową o wymiarach 2,95 m x 5 m, wys. 2,0 m i 3,88 m x 5,05 m, wys. 2,75 m, drzwi, rolety z pcv, wykonana jest posadzka betonowa. Obiekty są wykorzystywane jako pomieszczenie gospodarcze.
Stosownie do art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwanej dalej "ustawą" lub "p.b..), organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast ust. 2 stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem (gdy budowa nie została zakończona) prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Niespełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 2, obliguje do zastosowania przepisu ust. 1 (ust. 3).
Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych (por. Z. Niewiadomski. "Prawo budowalne. Komentarz.", C.H. BECK, W. 2011 r., s. 550).
W przedmiotowej sprawie podstawę nakazu rozbiórki stanowiło ustalenie organów nadzorów, że na działce będącej własnością skarżącej, wykonano w warunkach samowoli budowlanej dwa obiekty budowlane - każdy o powierzchni zabudowy mniejszej niż 35 m2, przyłączone do instalacji elektrycznej, wyposażone w drzwi- rolety PCV. Wewnątrz znajduje się posadzka betonowa. Wody opadowe odprowadzane są do istniejącej rury spustowej zamontowanej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
Fakt istnienia tych obiektów budowlanych nie jest w sprawie kwestionowany. Bezsporne jest również to, że skarżąca nie legitymowała się ani pozwoleniem na ich budowę ani zgłoszeniem ich wykonania, zaś w dniu 04 lipca 2016 r. Burmistrz [...] poinformował organ, że działka nr [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia 17.06.1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. (Dz. U. Województwa Pilskiego z dnia 20.07.1998 r., nr [...]) i znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem B U/M- tereny usługowe z dopuszczeniem mieszkalnictwa. Umiejscowienie 2 budynków na działce narusza obowiązującą nieprzekraczalną linię zabudowy.
Kwestią sporną w sprawie jest kwalifikacja tych obiektów oraz to czy stanowią samowolę budowlaną. W ocenie bowiem skarżącej budynki te nie są trwale związane z gruntem, co pewien czas są przestawione ponieważ są one jedynie póki co składowane na działce. Prace związane z montażem tych budynków na działce zostaną wykonane po przygotowaniu pod nie ostatecznego miejsca i zgłoszeniu budowy.
W myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady formułuje art. 29 tej ustawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 pozwolenia na budowę nie wymaga wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W przypadku określonym w art. 30 ust. 1 obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zastąpiony jest obowiązkiem zgłoszenia.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu, organy prawidłowo zakwalifikowały znajdujące się na działce skarżącej sporne obiekty jako budynki (garażowe) . Definicję budynku zawiera art. 3 pkt 2 ustawy stanowiąc, że pod tym pojęciem należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut błędnej i nieodpowiadającej przepisom prawa kwalifikacji obiektu i powiązany z nim zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego. Zarówno materiał zdjęciowy wykonany podczas oględzin (dokumentujący wygląd spornych obiektów), jak i ich wymiary, kształt oraz fakt trwałego związania z gruntem potwierdzają, iż jest to rodzaj budynku gospodarczego typu garażowego (budynek garażowy, garaż). Co prawda ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nie zawiera definicji garażu, jednakże nie stanowi to przeszkody do zakwalifikowania spornego obiektu według norm prawa budowlanego – jako budynku o funkcji garażowej. Nie nazwa bowiem decyduje o tej kwalifikacji, ale określone parametry. Skoro zatem sporny obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ściany), posiada fundamenty (posadzka betonowa) oraz dach, to niewątpliwie odpowiada cechom budynku.
Sąd podziela ustalenie organów nadzoru budowlanego o trwałym jego związaniu z gruntem. W trwałym związaniu z gruntem nie chodzi bowiem o istnienie umieszczonych w ziemi fundamentów, ale o stabilność konstrukcji, opierającej się warunkom atmosferycznym, posadowionej w sposób wykluczający łatwe przemieszczenie. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2015 r. w sprawie II OSK 573/14, o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia (orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym cechom trwałości konstrukcji, zdaniem Sądu, sporny obiekt odpowiada. Nie ma zatem przeszkód do zakwalifikowania go jako budynku (garażowego), bowiem – jak wyżej wskazano - nie nazwa ale cechy obiektu przesądzają o tej kwalifikacji.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie uznaje się, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 16/17, LEX nr 2278739) . Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Cecha trwałego związania z gruntem wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1099/16, LEX nr 2289694)
Trafnie kwalifikując sporny obiekt jako budynek (garażowy) prawidłowo również organy nadzoru budowlanego zastosowały procedurę legalizacyjną z art. 49b p.b. Zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu architektoniczno – budowlanego, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów w tym techniczno – budowlanych. Negatywna ocena w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też w zakresie ogólnej zgodności z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli "zgłoszeniowej".
Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Bezsporne jest bowiem, że działka skarżącej położona jest na terenie objętym ustaleniami uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia 17.06.1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. (Dz. U. Województwa Pilskiego z dnia 20.07.1998 r., nr [...]) i znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem B U/M- tereny usługowe z dopuszczeniem mieszkalnictwa. Umiejscowienie 2 budynków na działce narusza obowiązującą nieprzekraczalną linię zabudowy (vide: mapa zasadnicza stanowiąca załącznik do uchwały z dnia 17.06.1998 r.).
Zatem w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe sytuowanie wolnostojących budynków gospodarczych w tym miejscu w którym zostały posadowione na przedmiotowej działce.
W tym miejscu godzi się wskazać, że z punktu widzenia celu u.p.z.p., jakim jest ochrona ładu przestrzennego, okoliczność czy na nieruchomości funkcja mieszkalno-rekreacyjna jest realizowana poprzez wybudowanie obiektu trwale związanego z gruntem, a więc budynku, czy też obiektu nietrwale związanego z gruntem w postaci budynku garażowego, jest drugorzędna. Realizacja wszystkich tych obiektów i ich użytkowanie na nieruchomości prowadzić bowiem może do naruszenia ładu przestrzennego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 maja 2017 r., II SA/Gd 732/16, LEX nr 2308589).
Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia ją poprzedzającego wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Sądu, i w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona. Obie bowiem decyzje wydane zostały bez naruszenia, zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W kontrolowanej sprawie skarżąca wskazuje na naruszenie tej zasady, lecz nie precyzuje jakich działań nie podjął organ, by dokładnie wyjaśnić sporne kwestie. Jako dowolne należy traktować tylko ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99). Tymczasem w przedmiotowej kwestii skarżąca nie wskazała jakich dowodów organ nie rozpatrzył, nie ocenił bądź nie uwzględnił. Zarzuty skarżącej są ogólnikowe. Zaskarżona decyzja nie narusza także art. 107 § 1 i 3 K.p.a.
Jak wyżej wyjaśniono, prawidłowa jest kwalifikacja spornego obiektu jako budynku (o funkcji garażowej), która nastąpiła na podstawie jego parametrów ustalonych podczas oględzin i niezakwestionowanych przez inwestora obecnego podczas tej czynności procesowej. Także organy umożliwiły inwestorowi czynny udział w sprawie, bowiem powiadamiały o czynnościach procesowych przeprowadzonych w trakcie postepowania. Przed wydaniem decyzji zaskarżonej oraz pierwszoinstancyjnej pouczono strony w trybie art. 10 § 1 K.p.a.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło