IV SA/Po 582/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz W. S. kwotę 200 zł (słownie złotych: dwieście 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta O. W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty myjni samochodowej samoobsługowej i budynku ręcznej myjni samochodowej. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. W. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta O. W. z wnioskiem o wznowienie postępowania gdzie zapadły decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2014 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] lipca 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta O. W. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. S. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia[...] marca 2015 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. S. zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej "Kpa"). Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta O. W.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta O. W. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta O. W., Sąd doszedł do przekonania, że postanowienia te nie mogą się ostać w obrocie prawnym, ponieważ wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości – art. 150 § 1 w zw. z art. 19 Kpa – a zatem dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Organy obu instancji orzekające w sprawie nie przywiązały bowiem należytej wagi do okoliczności, że kwestionowana w trybie wznowieniowym decyzja Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] lipca 2014 r. ustalająca warunki zabudowy, poddana była kontroli instancyjnej. W wyniku tej kontroli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że wprawdzie zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, to jednocześnie art. 150 § 1 Kpa stanowi, iż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 Kpa – tj. w sprawie wznowienia postępowania oraz przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy – jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jednocześnie z art. 149 § 1 i 3 wynika, że zarówno wznowienia postępowania, jak i odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania przysługuje zażalenie (art. 149 § 4 Kpa). W świetle powyższych regulacji oczywistym jest, że choć podanie o wznowienie postępowania wnosi się zawsze do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, to organ ten jest organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia tylko, o ile decyzja nie przechodziła trybu odwoławczego, tzn. stała się ostateczna po jej wydaniu przez ten organ. Jeżeli natomiast decyzja przeszła tok instancji, organ, do którego podanie wniesiono, winien jedynie uporządkować akta administracyjne sprawy i przekazać je wraz z podaniem do organu odwoławczego (właściwego). Organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest bowiem tej organ administracji, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekał w danej sprawie jako ostatni. W myśl art. 19 Kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis ten ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika także z zasady praworządności zawartej w art. 6 Kpa. Przestrzeganie tego obowiązku, z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek, zarzut, czy też stanowisko strony w tym przedmiocie. Podkreślić należy, że organ administracji publicznej jest obowiązany przestrzegać z urzędu swojej właściwości w całym toku postępowania administracyjnego. Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach prawa administracyjnego, z zatem w szczególności w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż organem właściwym do rozpoznania złożonego wniosku o wznowienie postępowania był nie Prezydent Miasta O. W., lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., albowiem to ten organ orzekał w sprawie warunków zabudowy jako ostatni. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 150 § 1 w zw. z art. 19 Kpa), a więc stanowiło istotną wadę, będącą przesłanką stwierdzenia nieważności tego postanowienia w myśl art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Utrzymanie zaś w mocy obarczonego wadą nieważności postanowienia Prezydenta Miasta O. W. zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. spowodowało, że także to postanowienie organu II instancji dotknięte jest wadą nieważności, jako rażąco naruszające prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa (por. wyroku NSA: z 28 czerwca 1999 r., sygn.. akt IV SA/Po 1051/97, LEX nr 47905; z 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1089/98, CBOSA; z 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 954/98, LEX nr 44072). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 Kpa oraz w zw. z art. 135 Ppsa, stwierdził nieważność obu wydanych w sprawie postanowień. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien przekazać złożone podanie o wznowienie postępowania wraz z aktami sprawy organowi właściwemu do ich rozpoznania, to jest Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K..