IV SA/Po 586/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu [...] października 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. E. "[...]" w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. E. "[...]" w R. wniosło skargę na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych. Wraz ze skargą skarżące stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, stan konta bankowego wynosi [...] zł. a w ostatnim roku obrotowym odnotowano stratę w wysokości [...] zł. Do wniosku załączono kopię zeznania CIT 8 za 2015r. Celem doprecyzowania sytuacji wnioskodawcy pismem z dnia [...] sierpnia 2016r. (doręczonym w dniu [...] sierpnia 2016r.) wezwano go do przedłożenia odpisu statutu, uchwały określającej wysokość składek członkowskich i informacji o częstotliwości ich uiszczania, aktualnego wykazu członków, oświadczenia na temat wydatków poniesionych w okresie od lutego 2016 do lipca 2016r. i oświadczenia wyjaśniającego jakie działania podejmuje stowarzyszenie w celu gromadzenia środków finansowych na realizację zadań określonych w statucie. Jak wynika z akt sprawy wnioskujące stowarzyszenie nie odpowiedziało na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Uwzględniając status skarżącego odwołać należy się do zapisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (j.t: Dz. U. z 2015 r. poz. 1393 ze zm.) regulującej zasady działania tego typu organizacji, która określa m.in sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tejże ustawy majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Nie ulega więc wątpliwości, że każde stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są m.in. składki członkowskie. Skoro jak wynika ze znajdującego się aktach sprawy odpisu KRS celem skarżącego stowarzyszenia jest m.in. działanie na rzecz ochrony ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektroenergetycznym, to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę ewentualność ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. W przedmiotowej sprawie skarżące stowarzyszenie pomimo wezwania nie wykazało jednak aby podjęło jakiekolwiek działania mające na celu zgromadzenie środków na opłacenie kosztów sądowych. W tym miejscu przyjmując nawet, że skarżące stowarzyszenie jest organizacją NON PROFIT należałoby wskazać, że ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jest stanowisko, zgodnie z którym w takich okolicznościach, jak przedstawione w niniejszym stanie faktycznym, kiedy nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (postanowienie NSA z 8 lipca 2010 r. sygn. II OZ 664/10, postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 183/10, LEX nr 606595, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 428/11, LEX nr 990354). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.