IV SA/Po 586/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówić ustanowienia radcy prawnego Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE I. D. działając w imieniu własnym i małoletnich K. D. o W. D. wniosła skargę na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych. W odwiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca poinformowała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci, a źródłem ich utrzymania jest dochód z renty i działalności gospodarczej ([...] zł. netto), zasiłek rodzinny (2x[...] zł.) wraz z dodatkami (2x[...] zł.) oraz świadczenie wychowawcze (2x[...] zł.), co daje łączny dochód rodziny w kwocie [...]zł. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła działkę budowlano – ogrodniczą o pow. [...] ha o wartości [...] zł. (współwłasność z dziećmi, które nabyły nieruchomość w drodze spadku po ojcu) oraz współwłasność z synem samochodu [...] rok prod. 1996r. o wartości ok. [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie jest w stanie opłacić kosztów związanych z przedmiotową skargą bez uszczerbku dla swego i dzieci utrzymania. W formularzu wniosku skarżąca przedstawiła zestawienie wydatków na czynsz i mieszkanie wraz z opłatami ([...] zł.), prąd i gaz (ok. [...] zł.), czesne i opłaty za internat córki ([...] zł.), koszty dojazdu córki do szkoły (ok. [...] zł.), kieszonkowe dla córki na dożywianie i środki komunikacji miejskiej ([...] zł.), ˝ opłat za samochód ([...] zł.). W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie posiada konta w banku i przesłała kopie decyzji Prezydenta Miasta P. o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dzieci i świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami. Ponadto wnioskodawczyni przesłała zeznanie PIT 36 wraz załącznikiem PIT 0 za 2015r., w którym wykazano dochód w wysokości [...] zł. (odpowiadający wysokości renty z ZUS wynikającej z przesłanego PIT 40 A za 2015r.) oraz zeznanie o wysokości uzyskiwanego przychodu PIT 28 za 2015r. z działalności polegającej na sprzedaży kwiatów wykazujący przychód w kwocie [...]zł. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że wnioskodawczyni wraz z dwójką małoletnich dzieci utrzymuje się z kwoty wynoszącej [...] zł. netto. Uwzględniając okoliczność, że kwota [...]zł. odpowiada wysokości uzyskiwanych świadczeń na dzieci, a łączna wysokość deklarowanych stałych wydatków wynosi ok. [...] zł., stwierdzić należy że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu należy zaznaczyć, że samodzielne działanie skarżącej na obecnym etapie postępowania nie pozbawia jej prawa do sądu. W istocie bowiem zweryfikowanie przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wymaga udziału w postępowaniu na jego obecnym etapie profesjonalnego pełnomocnika. Jest tak dlatego, ponieważ zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonywana przez Sąd ocena nie ogranicza się zatem jedynie do zbadania trafności zarzutów skargi, a stawiennictwo skarżącej na rozprawie co do zasady nie jest obowiązkowe. Warto w tym miejscu zatem przytoczyć wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 62/10, LEX nr 606576). Wobec powyższego, mając na uwadze fakt, iż wskazany wyżej przypadek nie zachodzi na obecnym etapie postępowania, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.