IV SA/Po 592/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg T. SA z siedzibą w P. i T. Spółka Akcyjna R. S.K.A. z siedzibą w P. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargi T.S.A. z siedzibą w P. i T. Spółka Akcyjna R. S.K.A. wniosły skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 19 listopada 2013 r. nr LIX/909/VI/2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Morasko-Radojewo-Umultowo" Radojewo Zachód część D w Poznaniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2013 poz.594 ze zm.). W skardze zarzucono zaskarżonej uchwale: - naruszenie art. 20 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2012 poz. 647) dalej u.p.z.p poprzez zaniechanie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do planu miejscowego - naruszenie art. 16 ust. 1 u.p.z.p poprzez sporządzenie planu miejscowego z wykorzystaniem nieaktualnych map zasadniczych - naruszenie art. 15 ust. 1 w związku z art. 17 pkt 1 u.p.z.p poprzez zaniechania przyjęcia wniosków do planu miejscowego w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy dotyczącego trenu objętego projektem planu - naruszenie art. 17 pkt 6 u.p.z.p poprzez zaniechanie dokonania uzgodnień oraz zaniechanie zebrania opinii dotyczących planu po dokonaniu zmiany zakresu tj. po zmniejszeniu obszaru, którego dotyczy plan miejscowy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała narusza wykonywanie przysługującego skarżącym prawa własności względem nieruchomości znajdujących się na terenie objętym planem poprzez ograniczenie możliwości ich zabudowy. Z tych też powodów skarżące spółki wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o uchylenie uchwały bądź stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Poznania działająca przez organ wykonawczy - Prezydenta Miasta Poznania wniosła o oddalenie skarg, odnosząc się w odpowiedzi na skargę do przedstawionych zarzutów i podkreślając, że gminie z mocy ustawy przysługuje władztwo planistyczne, które upoważnia organy gminy do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym do stosowania konkretnych rozwiązań planistycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Rada Miasta Poznania uchwałą nr XXVII/203/IV/2003 z dnia 9 września 2003 r. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Morasko-Radojewo-Umultowo w Poznaniu". W § 1 ust. 4 Uchwały stwierdzono, że dla poszczególnych fragmentów obszaru Morasko-Radojewo - Umultowo w Poznaniu może następować odrębne opracowanie i uchwalanie częściowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jest niespornym, że w dacie podejmowania uchwały o przystąpieniu do planu obowiązywało Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Poznania z 1999 r. (vide: Uchwała nr XXII/276/III/99 z 23 listopada 1999 r.) Natomiast w dacie podejmowania zaskarżonej Uchwały obowiązywało "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania uchwalona 18 stycznia 2008 r.- Uchwałą XXXI/299/V/08. Wykonanie przepisów art. 17 ust. 1 u.p.z.p jest pierwszą czynnością jaką wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje, po podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu. Składanie wniosków przez podmioty zainteresowane treścią przyszłego planu nie są uzależnione od treści Studium, bowiem wskazują jedynie na oczekiwania osób fizycznych, prawnych co do kształtu projektu planu. Pomimo, że w myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p Studium wiąże organ gminy przy realizacji polityki przestrzennej, stanowi tylko jeden z etapów poprzedzających uchwalanie planu miejscowego. Toteż podjęcie nowej – w trakcie prac planistycznych – uchwały w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy obejmującej, jak w kontrolowanej sprawie ten sam obszar co w poprzednim studium, nie powoduje konieczności ponowienia procedury planistycznej, w szczególności ponownego zastosowania art. 17 pkt 1 u.p.z.p, bowiem podmiot składający wniosek w żaden sposób nie jest związany ustaleniami Studium, a wnioski składane są zanim powstanie projekt planu. Toteż zdaniem Sądu nieuzasadniony jest zarzut skarżących o naruszeniu art. 15 ust. 1 w związku z art. 17 pkt 1 u.p.z.p. Jest niespornym, że poddawany procedurze uchwalania plan musi być zgodny z zapisami aktualnego studium oraz przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, stąd prawidłowo postanowienia planu odnoszą się do Studium z 2008r. Ubocznie należy jedynie wskazać, że zarówno Studium z 1999 r. jak i Studium z 2008, to tereny wyłączone z zabudowy, oznaczone jako tereny zieleni otwartej cennej przyrodniczo jak i tereny zieleni otwartej. Nieuzasadniony jest również zarzut skarżących, że Rada Miasta Poznania naruszyła art. 16 ust. 1 u.p.z.p. Art. 16 ust. 1 u.p.z.p dopuszcza również stosowanie map w skali 1:5000 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu wójt, burmistrz albo prezydent miasta poza analizami dotyczącymi zasadności sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych. Wspomniana regulacja zawarta w art. 14 ust. 5 u.p.z.p wyraźnie wspomina o materiałach geodezyjnych, które przygotowywane są na początku prac planistycznych. Nie można więc podzielić zarzutu skarżących, że użyte do sporządzania planu mapy nie zawierają aktualnych podziałów działek. Wbrew zarzutom skarżących uzgodnienia przewidziane w art. 17 pkt 7 u.p.z.p uzyskano w 2013 r. (czerwiec, lipiec) i dotyczą planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Morasko-Radojewo-Umultowo" Radojewo Zachód część D w Poznaniu i znajdują się w tomie II prac planistycznych w dziale oznaczonym nr 10. Podobne opinie uzyskano do częściowego planu (vide dział 9). Natomiast opinie Zarządu Osiedli –Morasko-Radojewo, oraz Osiedla Umultowo podjęto również w styczniu 2013 r. i dotyczyły planu będącego przedmiotem skargi (k. 55-60 akt sądowych). Po sporządzeniu prognozy oddziaływania na środowisko i obwieszczeniu o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu będącego przedmiotem skargi, strona skarżąca złożyła uwagi do planu (tom II akt dział 14). Poza rozstrzygnięciem Prezydenta Miasta Poznania w sprawie rozpatrzenia uwag (vide: dział 15) Uchwała nr LIX/909/VI/2013 z dnia 19 listopada 2013 r. zawierająca uchwalony plan miejscowy w załączniku nr 2 do uchwały zawiera rozstrzygnięcia Rady Miasta Poznania o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Morasko-Radojewo-Umultowo, Radojewo Zachód część D w Poznaniu. Poszczególne uwagi zawierają opis – nazwę zgłaszającego rozstrzygnięcie i uzasadnienie rozstrzygnięcia. Art. 20 ust. 1 u.p.z.p stanowi, że "plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu"..... Ustawa nie zawiera wskazań co do formy rozpatrzenia uwag i w ocenie Sądu przyjęta forma w zaskarżonej uchwale nie może być traktowane jako naruszenie trybu, tym bardziej zasad sporządzania planu, o których mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p skutkujące nieważnością podjętego planu. Z treści załącznika do uchwały wynika, ze każdą z uwag omówiono, podano rozstrzygnięcie i uzasadnienie rozstrzygnięcia. Następnie wszystkie uwagi wraz z rozstrzygnięciem i uzasadnieniem przedstawiono w załączniku nr 2 do Uchwały Rady Miasta Poznania z 19 listopada 2013 r. nr LIX/909/VI/2013. Wynika z powyższego, że rozstrzygnięcie uwag przez radę miało charakter merytoryczny i towarzyszyła mu ocena zasadności uwag. Stąd, zdaniem Sądu, chybiony jest zarzut, iż uwagi skarżących zostały potraktowane zbiorczo jako lista uwag, co powoduje nieważność planu. Natomiast żądania skarżących aby do każdej z uwag podejmowało osobne uchwały nie znajduje uzasadnienia w przepisach art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Nie bez znaczenia dla oceny procedowania jest fakt, że uwagi do sporządzanego planu pochodziły wyłącznie od skarżących. W orzecznictwie sadów administracyjnych podkreśla się, że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 1 Protokołu nr 1 nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: "k.c."), zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach, może rozporządzać rzeczą. Sądowi kontrolującemu niniejszą sprawę znane jest orzecznictwo dotyczące sposobu rozstrzygnięcia uwag do projektu planu – jednakże przyjęta forma w kontrolowanej sprawie – nie daje podstaw stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, natomiast pozostałe żądania skargi (uchylenie zaskarżonej uchwały, stwierdzenie, ze zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa) nie znajdują podstaw prawnych w obowiązujących przepisach. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. mb