IV SA/Po 594/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 5 lutego 2025 r. nr [...]; 2. umarza postepowanie administracyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 5 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że kwota [...]zł pobrana przez E. Ś. tytułem zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 15 lutego 2021 r. E. Ś. (dalej jako: skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia - W. Ś.. Decyzją z dnia 23 lutego 2021 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] przyznał wnioskowane świadczenie w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od 1 października 2020 r. do 30 listopada 2022 r. Następnie decyzją z 27 grudnia 2022 r nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] zmienił ww. decyzję w ten sposób, że świadczenie pielęgnacyjne przyznano od 1 października 2020 r. do dnia upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia w niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji w wyniku weryfikacji, w dniu 20 lipca 2023 r., na podstawie Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, powziął informację o wydaniu w dniu 9 maja 2023 r. orzeczenia o niepełnosprawności W. Ś., na wniosek z 14 marca 2023 r., ważne do 31 maja 2025 r. Decyzją z dnia 7 września 2023 r. nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił, że kwota [...]zł pobrana przez skarżącą tytułem zasiłku w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi. Następnie ww. decyzja została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr [...] uchylona i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia 1 października 2024 r. nr [...] ustalił, że kwota [...]zł pobrana przez skarżącą tytułem zasiłku w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując sprawę po raz trzeci decyzją z dnia 5 lutego 2025 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił, że kwota [...]zł pobrana przez skarżącą tytułem zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że podstawą uznania świadczeń za nienależnie pobrane jest art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm., dalej jako: u.ś.r.). Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., dalej jako: ustawa covidowa) poprzez uznanie, że pierwotnie wydane orzeczenie o niepełnosprawności z 2020 r. wygasło z momentem wydania nowego orzeczenia (maj 2023 r.), w sytuacji gdy wygasło ono z upływem 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, a także naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nieumieszczenie na wydanej decyzji podpisu osoby upoważnionej do jej podpisania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ II instancji wyjaśnił, że skarżąca została pouczona o braku prawa do pobierania świadczenia. Organ odwoławczy argumentował, że pouczenie zawarte w decyzji z dnia 27 grudnia 2022 r nr [...], którą przyznano zasiłek pielęgnacyjny, spełnia wymogi jakie na pouczenie nakłada orzecznictwo sądów administracyjnych. Pouczenie to w połączeniu z treścią decyzji wskazuje, że skarżąca, jako beneficjentka zasiłku pielęgnacyjnego, ma obowiązek poinformować właściwy organ o zmianach mających wpływ na prawo do przyznanego świadczenia. W analizowanym pouczeniu wskazano także, że brak zawiadomienia organu o tych zmianach może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W ocenie Kolegium tak sformułowane pouczenie pozwala przyjąć, że skarżąca została prawidłowo pouczona o ciążących na niej obowiązkach w związku z przyznanym jej zasiłkiem. Jednocześnie brak było podstaw - zdaniem SKO - do uznania, że skarżąca nie była w stanie prawidłowo odczytać i zrozumieć tego pouczenia. Orzecznictwo sądów administracyjnych stawia wymóg, aby treść pouczenia była zrozumiała dla przeciętnego odbiorcy. Brak jest zatem wymogu dostosowywania treści pouczenia do ewentualnych indywidualnych, nieujawnionych w toku postępowania potrzeb beneficjenta pomocy. Zdaniem Kolegium pouczenie zawarte w decyzjach przyznających zasiłek pielęgnacyjny może zostać uznane za skutecznie obligujące skarżącą do poinformowania właściwego organu o zmianach wpływających na możliwość pobierania tego zasiłku. Ponadto formularz wniosku o przyznanie świadczenia również zawiera pouczenie co do prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz obowiązku niezwłocznego poinformowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do niego. Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, zarzucając jej naruszenie: a) art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej poprzez uznanie, że pierwotnie wydane orzeczenie o niepełnosprawności z 2020 r. wygasło z momentem wydania nowego orzeczenia (maj 2023 r.), w sytuacji gdy wygasło ono z upływem 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego; b) przepisów prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji faktu, że skarżąca nie działała w złej wierze, a niezgłoszenie nowego orzeczenia wynikało z jej przekonania, że nie jest do tego zobowiązania. W okresie, za który SKO uznało świadczenie za niezależne syn skarżącej był niepełnosprawny i jego orzeczenie było ważne. Zdaniem skarżącej nie zaistniały zatem przesłanki do zwrotu świadczenia. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącej przepis art. 15h ust.1 pkt 2 ustawy covidowej należy interpretować w ten sposób, że do dnia zakończenia stanu zagrożenia epidemicznego lub staniu epidemii terminy dot. ważności orzeczeń o niepełnosprawności ulegają zawieszeniu, a te nierozpoczęte - nie zaczynają biegu. Tym samym dopiero po zakończeniu stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii terminy te zaczynają biec i dopiero od tego momentu można badać, który z momentów miał miejsce wcześniej: upływ 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii czy też dzień wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Jedynie jeżeli w okresie od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego do 60 dnia po tym dniu wydane zostałoby stosowne (nowe) orzeczenie o niepełnosprawności, poprzednie orzeczenie utraciłoby ważność. Skarżąca podkreśliła, że w jej sprawie tak jednak nie było, gdyż nowe orzeczenie zostało wydane w maju 2023 r., a zatem przed okresem o którym mowa w art. 15h ust.1 pkt 2 ustawy covidowej. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (§ 1 Rozporządzenia) z dniem 1 lipca 2023 r. odwołuje się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. W konsekwencji - zdaniem skarżącej - do końca okresu zagrożenia epidemicznego pierwotne orzeczenie o niepełnoprawności jej syna pozostawało w mocy, pomimo tego że wcześniej (tj. w maju 2023 r.) uzyskał on nowe orzeczenie o niepełnosprawności. Błędna interpretacja przepisów prawa doprowadziła organ do błędnych wniosków i uznania otrzymanego przez skarżącą świadczenia za nienależne. W ocenie skarżącej nie zaistniała żadna przesłanka, wymieniona w art 30 ust. 2 u.ś.r., która wskazywałaby na niezasadność pobrania świadczenia tym w szczególności nie miała miejsca sytuacja, w której świadczenia rodzinne wypłacono mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (pkt 1 powołanego przepisu). Skarżąca podkreśliła, że jej syn był i pozostaje nadal dzieckiem z niepełnosprawnością, co potwierdza kolejne, wydane w maju 2023 r. orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżąca wskazała, że żadna z innych przestanek wskazanych w powołanym art. 30 u.ś.r. również nie została spełniona. Skarżąca argumentowała, że w świetle art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. warunkiem uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane jest dodatkowo świadomość osoby pobierającej świadczenie o braku prawa do pobierania świadczenia, która to świadomość musi wynikać z uprzedniego pouczenia. Ponadto skarżąca podniosła, że dokument decyzji nie został poprawnie podpisany - decyzja nie zawiera pieczęci i własnoręcznego podpisu osoby upoważnionej do jej wydania. Decyzja zawiera jedynie adnotację, że podpisano ją w bezpiecznym podpisem elektronicznym - przy czym jest to po prostu wydrukowany na papierze tekst. Decyzję otrzymałam w formie papierowej, nie elektronicznej. Decyzja nie zawiera jakiegokolwiek znacznika, który potwierdzałby, że faktycznie została podpisana elektronicznie. Zdaniem skarżącej brak podpisu pod decyzją administracyjną stanowi rażące naruszenie prawa. Końcowo skarżąca podkreśliła, że SKO nie wzięło pod uwagę jej dobrej wiary w sprawie - pobierając świadczenie skarżąca działała w przekonaniu, że ma do tego pełne prawo. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia istotne znaczenie ma także świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że wystąpiła okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia. Z tego względu istotne jest dochowanie obowiązku poinformowania świadczeniobiorcy o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia, a następnie ustalenie, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego. Skarżąca działała w przekonaniu, że świadczenie jej się należy i tak w istocie - jej zdaniem - było. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 5 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że kwota [...]zł pobrana przez skarżącą tytułem zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm., dalej jako: u.ś.r.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Stosownie zaś do art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wyjaśnienia wymaga, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy syn skarżącej posiadał orzeczenie o niepełnosprawności wydane na okres do dnia 30 listopada 2022 r. Ponieważ w tym czasie - w związku z wybuchem pandemii wirusa SARS-CoV-2 - działalność wszystkich podmiotów i organów władzy publicznej oraz całego społeczeństwa wymagały przyjęcia odmiennego trybu działania, wszystkie czynności podejmowane przez te podmioty były podejmowane z uwzględnieniem restrykcji związanych ze stanem pandemii. Racjonalny prawodawca uwzględnił te okoliczności, dochodząc do wniosku, że "normalne" działanie podmiotów administracji publicznej będzie istotnie zaburzone. W związku z tym przyjęto ustawę o koronawirusie, która miała na celu reagowanie na ziszczenie się okoliczności, które w stanie przed pandemią wiązałyby się z wystąpieniem określonych skutków prawnych. Jednym z tych rozwiązań było wydłużenie okresu obowiązywania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności osób dotkniętych różnymi schorzeniami, które uregulowano w art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy covidowej. W ocenie orzekającego Sądu powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wygasa w okresie trwania pandemii wirusa SARS-CoV-2, ulega ono, z mocy prawa, przedłużeniu do 60. dnia licząc od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ale nie dłużej niż do momentu wydania nowego orzeczenia. Okres, na jaki ustawodawca przedłużył ważność terminowego orzeczenia, a więc 60 dni tudzież data wydania nowego orzeczenia dotyczy sytuacji, w której odwołano stan zagrożenia epidemicznego lub stanu pandemii (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2022 r. II SA/Po 461/21, dost. baza CBOSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy administracyjne zwracają uwagę, że zniesienie stanu epidemii nastąpiło z dniem 16 maja 2022 r., natomiast stan zagrożenia epidemiologicznego zniesiony został z dniem 1 lipca 2023 r. Okresy, o których mowa w art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19, rozpoczęły bieg dopiero od dnia 1 lipca 2023 r., tj. od dnia zniesienia stanu zagrożenia epidemiologicznego. Konsekwencją takiej wykładni powyżej wskazanego przepisu jest to, że ważności orzeczenia, która została przedłużona na mocy art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej nie przekreśla fakt wydania w trakcie trwania stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego nowego orzeczenia o niepełnosprawności (wyrok WSA w Rzeszowie z 27.11.2024 r., II SA/Rz 1227/24, LEX nr 3817046). Nie budzi wątpliwości Sądu, że w spornym okresie tj. od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. nie upłynął okres 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Tym samym orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej wydane w dniu 18 listopada 2020 r. 2020 r. (następnie zmienione w dniu 12 stycznia 2021 r.) pozostawało w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. nadal orzeczeniem ważnym tj. nie wygasło ono, pomimo wydania w dniu 9 maja 2023 r. nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Przedstawione rozumienie art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy covidowej wiąże się nie tylko z jego brzmieniem, ale także celem, jaki przyświecał ustawodawcy. Stan zagrożenia epidemicznego SARS-CoV-2 był na tyle niebezpieczny, że ustawodawca "odkładał" wygaśnięcie omawianego uprawnienia do momentu zakończenia tegoż stanu. Celowo wydłużano termin zakończenia obowiązywania orzeczenia do 60 dni, aby dać szansę uprawnionym do zachowania ciągłości pobieranego świadczenia w związku z terminacją orzeczenia i wszcząć właściwe postępowanie w tej materii. To samo dotyczy sytuacji, w której uprawnionemu uda się szybciej pozyskać orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Zatem upływ 60. dnia albo szybsze uzyskanie nowego orzeczenia kończy okres ważności orzeczenia wcześniejszego, który został wydłużony z mocy prawa. Sądy administracyjne uznają, że do czasu zniesienia stanu zagrożenia epidemiologicznego strony nie mają obowiązku informowania organu o wydaniu nowego orzeczenia (art. 25 ust. 1 u.ś.r.), bowiem orzeczenie o niepełnosprawności, podlegające wydłużeniu na mocy art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej było nadal orzeczeniem ważnym. Zatem nie zaistniała żadna przesłanka uzasadniająca uznanie pobranego świadczenia, jako nienależnego (art. 30 ust. 1 i 2 u.ś.r.). Natomiast nowe orzeczenie, które wydane zostało w okresie obowiązywania stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego, potwierdzające niepełnosprawność jest podstawą przyznania świadczenia na dalszy okres (por.m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z 19 czerwca 2024 r., II SA/Rz 114/24, LEX nr 3733043). Ponadto należy wskazać, że dla uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane, decydujące znaczenia ma nie tylko przesłanka obiektywna powodująca ustanie prawa do świadczenia, ale także świadomość i zamiar osoby pobierającej świadczenie, czy też świadome przedłużanie postępowania, wbrew treści art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej. Obowiązek zwrotu pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się ono nie należy. Ocena świadomości osoby pobierającej świadczenia musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym czy zachowanie strony było ukierunkowane na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 marca 2024 r., II SA/Gl 17/24, LEX nr 3702950). Dla oceny świadomości skarżącej istotne jest zatem istnienie powoływanej przez nią linii orzeczniczej, reprezentowanej choćby przez prawomocny wyrok WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 461/21, który to wyrok zapadł ponad rok przed okresem pobierania świadczenia uznanego następnie w zaskarżonej decyzji i decyzjach ją poprzedzających za nienależnie pobrane. Na gruncie stosowania art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. ustawodawca wymaga, by osoba pobierająca świadczenie miała świadomość, że czyni to w sposób nieuprawniony. Uwzględniając, że postępowanie dotyczące zmiany decyzji ustalającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w trybie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej, wszczynane jest z urzędu, nie powinno być wątpliwości, że na organie prowadzącym postępowanie spoczywał obowiązek udzielenia stronie informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego, które mogą mieć wpływ na pobieranie świadczenia. Wyjaśnienie stronie w sposób należyty okresu, na jaki świadczenie będzie dalej przysługiwać powinno być nie tylko uzewnętrznione stronie, ale także przedstawione w sposób dla niej zrozumiały (tak wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 marca 2024 r., II SA/Sz 26/24, LEX nr 3702930). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że skarżąca pobrała ww. zasiłek nienależnie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że błędnie dokonana wykładnia przepisu art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej, a następnie nieprawidłowa ocena co do możliwości zastosowania art. 30 u.ś.r. sprawiła, że niezasadnie stwierdzono nienależnie pobrane świadczenia rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1. sentencji wyroku). Błędna wykładnia i nieprawidłowe zastosowanie prawa w postaci art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy covidowej i art. 30 u.ś.r. spowodowało, że postępowanie dotyczące zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego było bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.), dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2. sentencji wyroku).