IV SA/Po 610/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalania warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy S. J. wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalania warunków zabudowy. Skarżące stowarzyszenie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, a stan konta bankowego wynosi [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że stowarzyszenie jest organizacją, której zadanie polega na działalności społecznej, nie zarobkowej, a głównym celem jest dbałość o interesy społeczności lokalnych, kulturę narodową i regionalną, czystość środowiska naturalnego i przestrzegania zasad praworządności. Dalej wnioskujące stowarzyszenie opisało swą działalność. uzasadniając wniosek wskazano, że członkowi stowarzyszenia pomagają i doradzają bezinteresownie a stowarzyszenie nigdy nie prowadziło żadnej działalności gospodarczej. Jedynymi pieniędzmi jakimi dysponuje Stowarzyszenie to środki ze składek członkowskich, które są zbierane od 2015r. mając na uwadze stan konta wskazano, iż wysokość wpisu w kwocie [...]zł. jest bardzo dużą kwotą dla Stowarzyszenie, które nie prowadzi żadnej działalności. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.) można przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Uwzględniając status skarżącego odwołać należy się do zapisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (j.t: Dz. U. z 2015 r. poz. 1393 ze zm.) regulującej zasady działania tego typu organizacji, która określa m.in sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tejże ustawy majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Nie ulega więc wątpliwości, że każde stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są m.in. składki członkowskie. Skoro jak wynika ze znajdującego się aktach sprawy odpisu Statutu celem skarżącego stowarzyszenia jest m.in. wszechstronne krzewienie kultury, sportu i wzmacnianie potencjału gospodarczego to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę ewentualność ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. W przedmiotowej sprawie skarżące stowarzyszenie nie wykazało aby podjęło jakiekolwiek działania mające na celu zgromadzenie środków na opłacenie kosztów sądowych. Ma to tyle istotne znaczenie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym w takich okolicznościach, jak przedstawione w niniejszym stanie faktycznym, kiedy nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych, przyjąć należy, że organizacja sama pozbawia się zdobycia środków finansowych na prowadzenie działań statutowych, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (postanowienie NSA z 8 lipca 2010 r. sygn. II OZ 664/10, postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 183/10, LEX nr 606595, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 428/11, LEX nr 990354). Nie bez znaczenia jest również fakt, iż wnioskujące stowarzyszenie zadeklarowało środki zgromadzone na koncie bankowym w wysokości pozwalającej na opłacenie kosztów sądowych ograniczających się na obecnym etapie do wpisu sądowego wynoszącego [...] zł. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego i rzecznika patentowego stwierdzić należy, iż niniejsze postępowanie dotyczy warunków zabudowy. Brak jest więc podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego i rzecznika patentowego, którzy mogą być pełnomocnikami w sprawach dotyczących odpowiednio zobowiązań podatkowych i własności przemysłowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.