IV SA/Po 618/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-10-27
Skład orzekający: Izabela Bak-Marciniak, Ewa Makosz-Frymus, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest dopuszczalny, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, mimo że została zagospodarowana jako grunt leśny lub droga publiczna?Ratio decidendi
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest dopuszczalny, jeśli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co następuje, gdy nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu w ciągu 7 lat lub cel nie został zrealizowany w ciągu 10 lat od ostateczności decyzji. Zagospodarowanie nieruchomości jako grunt leśny nie wyklucza jej zwrotu, a nieruchomość zajęta pod drogę publiczną nie podlega zwrotowi, gdyż stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego.Stan faktyczny
Miasto P. wniosło skargę na decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości spadkobiercom poprzednich właścicieli oraz odmowie zwrotu innej części nieruchomości, która obecnie stanowi drogę publiczną. Sprawa dotyczyła nieruchomości położonej w P., wywłaszczonej na cele budowy kolektora J., z której jedna działka nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a druga została zagospodarowana jako droga gminna i las komunalny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Miasta P. na decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. o zwrocie części nieruchomości i odmowie zwrotu innej części nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bak-Marciniak (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę
Starosta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2009r nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1,art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1-4, art. 142, w związku z art. 216 ust.l, art. 217 ust. 2i art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), działając jako organ wyznaczony do załatwienia sprawy postanowieniem Wojewody W. (sygn. akt. [...]) z dnia [...].05.2007 r.
orzekł:
I. Zwrócić na rzecz p. H. B., p. T. K. i p. S. B. w 1/4 części każdemu z nich, oraz p. W. B. i p. J. B. w 1/8 części każdemu z nich, nieruchomość położoną w P., dla której Sąd Rejonowy P.-S. M. w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P., oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb [...] Ł., ark. mapy [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha.
II. Zobowiązać osoby wymienione w punkcie I decyzji do zwrotu na rzecz Miasta P. następujących kwot:
Pana H. B. - do zwrotu kwoty 20 195,45 zł(słownie: dwadzieściatysięcystodziewięćdziesiątpięćzłotych 45/100),
Panią T. K. - do zwrotu kwoty 20 195,45 zł(słownie: dwadzieściatysięcystodziewięćdziesiątpięćzłotych 45/100),
Pana S. B. - do zwrotu kwoty 20 195,45 zł(słownie: dwadzieściatysięcystodziewięćdziesiątpięćzłotych 45/100),
Pana W. B. - do zwrotu kwoty 10 097,73 zł(słownie: dziesięćtysięcydziewięćdziesiątsiedemzłotych 73/100),
Panią J. B. - do zwrotu kwoty 10 097.73 zł
(słownie: dziesięćtysięcydziewięćdziesiątsiedemzłotych 73/100), czyli łącznie kwotę: 80 781,81 zł (słownie osiemdzisiąttysięcysiedemsetosiemdziesiątjedenzłotych 81 00) jako zwaloryzowane odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Wierzytelność Miasta P., o której mowa w pkt. II, podlega zabezpieczeniu w drodze ustanowienia hipoteki na zwracanej nieruchomości.
III. Odmówić p. H. B., p. T. K., p. S. B., p. W. B. i p. J. B. zwrotu nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy P.-S. M. w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P., oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb [...] Ł., ark. mapy [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek o zwrot nieruchomości położonej w P. przy P., stanowiącej działki nr [...] oraz nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha złożył dnia [...].03.2007 r. w Starostwie Powiatowym w P. p. S. B.. Następnie postanowieniem z dnia [...].03.2007 r., nr [...], które stało się ostateczne dnia [...].04.2007 r. Starosta P. przekazał według właściwości Dyrektorowi Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. podanie p. S. B. o zwrot ww. nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...].04.2007 r. sygn. akt. [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, przekazał na podstawie art. 65 § 1 Kpa według właściwości Wojewodzie W. podanie p. S. B. o zwrot nieruchomości położonych w P., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb Ł., arkusz mapy [...], działki nr [...] i nr [...].
Uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...] wprowadzono zmiany do uchwały Rady Miejskiej P. z dnia [...] czerwca 1991 r. Nr [...] w sprawie przekształcenia P. Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ, polegające m.in. na przekazaniu Zarządowi nowych zadań, w tym prowadzenia spraw z zakresu zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (§ 4 pkt. 6 uchwały).
Powyższe nastąpiło na skutek uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03), stwierdzającej, iż w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt. 1 i 4 kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość załatwienia sprawy zwrotu tej nieruchomości zarówno przez Prezydenta Miasta jak i przez upoważnione przez niego osoby. Zgodnie z wyżej przywołanymi przepisami sprawę przekazano organowi wyższego stopnia w sprawach o zwrot nieruchomości, tj. Wojewodzie W..
Wojewoda W. postanowieniem z dnia [...].05.2007 r., sygn. akt [...] wyznaczył w oparciu o przepisy art. 26 § 2 i 3 oraz art. 123 § 1 kpa Starostę P. jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości położonych w P., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...] Ł., arkusz mapy [...], stanowiących działki: nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej kw nr [...] oraz nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej kw nr [...], obie jako własność Miasta P..
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny:
Nieruchomość położona w P., obręb Ł. składająca się m.in. z działki nr [...] i nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisana w księdze wieczystej kw nr [...] stanowiła własność p. W. B. i jego żony M. B.; jako współwłaścicieli na podstawie rozszerzonej wspólności ustawowej. Część nieruchomości stanowiąca niezabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha została zbyta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. Nr 10/74, poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...].09.1982 r., z przeznaczeniem pod budowę kolektora J.. Podstawą nabycia była decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich P. Biuro Planowania Przestrzennego z dnia [...].10.1979 r., nr [...], zatwierdzającą plan realizacyjny kolektora J. na odcinku od ulicy S. do Osiedla Ł., oraz decyzja Urzędu Wojewódzkiego w P., Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z dnia [...].10.1978 r. nr [...], zawierającą zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych, położonych w P., obręb Ł. i J. pod budowę kolektora J.. Oba dokumenty przedłożono do aktu notarialnego. Nabycie nieruchomości nastąpiło za cenę 315 580 zł, ustaloną na podstawie oszacowania biegłego w postępowaniu wywłaszczeniowym mgr inż. M. P. z sierpnia 1981 r., obejmująca odszkodowanie za grunt o powierzchni 1.4777 ha oraz młodnik sosnowy w wieku 15 lat.
Pozostała część nieruchomości położonej w P., obręb Ł. stanowiąca działkę nr [...], zapisana w księdze wieczystej kw nr [...] na rzecz małżonków W. i M. B. na prawach rozszerzonej wspólności ustawowej również została zbyta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. Nr 10/74, poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...].04.1984 r., z przeznaczeniem pod budowę kolektora J.. Podstawę nabycia stanowiła decyzja Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich P. Biuro Planowania Przestrzennego z dnia [...].10.1979 r., nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny kolektora J.. Cena nieruchomości została określona na kwotę 940 075 zł.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. Wydział II Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...].11.2001 r. spadek po zmarłej p. M. Bekas nabyli: mąż W. B. w 1/4 części, oraz dzieci: p. H. B., p. T. K. zd. B., p. S. B., p. A. B. każdy po 3/16 części. Tym samym postanowieniem spadek po zmarłym p. W. B. nabyły dzieci spadkodawcy: p. H. B., p. T. K. zd. B., p. S. B., p. A. B. każdy w 1/4 części.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. Wydział III Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...].05.1999 r. spadek po zmarłym dnia [...].01.1999 r p.A. B. na podstawie ustawy nabyli: syn p. W. B. oraz córka p. J. B. w 1/2 części każdy z nich.
Ostatecznie uprawnionymi do zwrotu przedmiotowej nieruchomości tj. działki nr [...] zostali: p. H. B., p. T. K. zd. B. oraz p. S. B., każdy z nich w 1/4 części, oraz p. W. B. i p. J. B. w 1/8 części.
Dnia [...].07.2007 r. p. Sz. K. złożył w Zespole ds. Zwrotów Starostwa Powiatowego ponownie wniosek o zwrot nieruchomości tj. działki nr [...] oraz nr [...] dołączając pełnomocnictwo dnia [...].07.2007 r. udzielone przez spadkobierców małżonków pp. W. i M. B. oraz p. A. B..
Pismem z dnia [...].10.2007 r. Urząd Miasta P. Wydział Urbanistyki i Architektury poinformował, iż na podstawie dokumentów archiwalnych budowa kolektora J. realizowana była w latach 1984-1990 r. i w badanym obszarze obejmowała działki nr [...] oraz nr [...] dołączając mapę z wrysowanym orientacyjnym przebiegiem kolektora deszczowego przez działkę nr [...]. Nie został on zatem posadowiony na gruncie stanowiącym działkę nr [...].
Dnia [...].10.2007 r. pozyskano z Miejskiej Pracowni Urbanistycznej wypis i wyrys ze szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu. osiedli Ł. w P., zatwierdzonego Zarządzeniem Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...].03.1977 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Nr [...] poz. [...], z dnia [...].06.1977 r., z którego wynika iż, działki nr [...] oraz nr [...] znajdowały się na obszarze [...]- teren zieleni leśnej.
Ponadto w aktach sprawy znajdują się przesłane dnia [...].10.2009 r. przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. dokumenty archiwalne zawierające plan realizacyjny wraz z decyzją o zatwierdzeniu kanału deszczowego dla Osiedla Ł. w P. z dnia [...].05.1984 r., zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego m. P. zatwierdzonym w dniu [...].08.1975 r. przez Wojewodę P. stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa p. zatwierdzonym uchwałą nr [...] w P. z dnia [...].10.1977 r., projekt technologiczny kolektora załączniki graficzne do opinii nr [...] r. wskazujące plan sytuacyjny trasy kolektora wraz z pismem z Biura Planowania przestrzennego Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z dnia [...]12.1982 r. opiniującym pozytywnie wylot kolektora deszczowego do strumienia J. oraz pismo z dnia [...].07.1982 r. Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w którym realizacja tej inwestycji została określona na 15 miesięcy (okres realizacji lata 1982 -1983 r.), a także pismo Urzędu Miasta P. Wydziału Rolnictwa Gospodarki Żywnościowej i Leśnictwa dotyczące warunków wyłączenia gruntów Vi VI położonych w P. – Ł. o powierzchni 0.2955 ha pod kolektor sanitarny dla osiedla mieszkaniowego i pismo z dnia [...].03.1984 r. z Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w P. zawierające zgodę na przeznaczenie nierolnicze gruntów rolnych o powierzchni 0.2955 ha ki. V i VI, ewidencyjnie położonych w obrębie Ł., ark mapy [...], części działek nr [...] i [...] pod budowę kolektora sanitarnego dla osiedla mieszkaniowego Ł..
Pismem z dnia [...].12.2007 r. Zarząd Dróg Miejskich poinformował, iż działka nr [...], obręb Ł[...], ark [...] znajduje się pasie granicznym ulicy D.. Na ww. działce znajdują się kanały sanitarne [...] i [...] a ww. ulica jest drogą o kategorii "gminnej" o nawierzchni gruntowej naturalnej (z gruntu rodzimego). Natomiast działka nr [...] z tego samego obrębu i arkusza mapy jest poza układem drogowym ulic P. i D..
Z informacji udzielonych przez Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Nieruchomościami (pismo z dnia [...].01.2008 r. nr [...]) wynika, że działka nr [...] oraz działka nr [...] nie jest objęta umową dzierżawy ani postępowaniem o jej zawarcie. Ponadto Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. pismem z dnia [...].01.2008 r. poinformował, iż nie wydawał żadnego pozwolenia na budowę oraz decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i lokalizacji celu publicznego dla przedmiotowej nieruchomości.
Dnia [...].01.2008 r. wpłynęło do Zespołu Zwrotów Wydziału Nieruchomości Starostwa Powiatowego oświadczenie złożone przez p. S. B., p. H. B. i p. T. K. zd. B., iż wspólnie z ojcem tj. p W. B. sadzili las stojący do dnia dzisiejszego i położony obecnie na działce nr [...] oraz częściowo na działce nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu Ł..
Dnia [...].01.2008 r. Zarząd Zieleni Miejskiej w P. poinformował, iż działka nr [...] z arkusza mapy [...], obręb Ł. znajduje się aktualnie w zasobie lasów komunalnych miasta P. i jest administrowana przez ZZM.
Kolejnymi pismami odpowiednio z dnia [...].02.2008 r., [...].02.2008 r. oraz [...].04.2008 r. Zarząd Zieleni Miejskiej w P. wskazał dzierżawców, części działki nr [...] Ponadto poinformował, iż ww. działka została włączona w skład zasobu lasów komunalnych w 2003 r., na działce tej jest prowadzona gospodarka leśna zgodnie z planem urządzenia lasu komunalnego miasta P., który został zatwierdzony przez Wojewodę W. dnia [...].01.2003 r. ([...]).
Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia [...].11.2008 r. ponownie poinformował iż, działka nr [...] obręb Ł., ark [...] znajduje się pasie granicznym ulicy D.. Na ww. działce znajdują się kanały sanitarne 0 1800 i 0 800 oraz ww. ulica jest drogą 0 kategorii "gminnej" o nawierzchni gruntowej naturalnej (z gruntu rodzimego). Natomiast działka nr [...] z tego samego obrębu i arkusza mapy jest poza układem drogowym ulic:P. i D..
Pismem z dnia [...] .05.2009 r. nr [...] Aquanet poinformował, iż na działce nr [...] zlokalizowany jest kolektor sanitarny J. oraz kolektor deszczowy. Inwestorem była Dyrekcja Rozbudowy Miasta P.. Kolektor J. od ulicy S. do M. był realizowany w latach 1980-1984 r. w dwóch etapach.
1etap zakończony został w 1982 r. Realizacja II etapu obejmująca ul. P.
i D. (dz. nr [...]) zakończona została w 1984 r. Protokół z przejęcia
do eksploatacji całości inwestycji spisany został [...].12.1984 r. (w aktach sprawy mapa ewidencyjna z wrysowanymi kolektorami na działce nr [...], oraz kserokopia protokołu odbioru kolektora J. (przesłane dnia [...].06.2009 r.).
Pismem z dnia [...]07.2009 r. Wydział Urbanistki i Architektury Urzędu Miasta P. poinformował, iż działka nr [...] w latach 1981-1991 r. objęta była nieobo wiązującym już planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonym przez Wojewodę P. dnia [...].08.1975 r. stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa p. zatwierdzonego uchwałą nr [...] WRN w P. w dniu [...].10.1977 (Dz.Urz. WRN nr [...] z [...] r. poz. [...]), którego aktualność została potwierdzona w wykazie aktów prawa miejscowego (Dz.Urz Woj. P. nr [...] z [...].06.1985 r.). Działka mogła należeć do jednostki strukturalnej [...] lub [...]. Dla jednostki [...] przewidywano jako funkcję podstawową komunikacją, a jako uzupełniającą mieszkalnictwo. Dla jednostki [...] jako funkcję podstawową przewidywano zieleń, a jako uzupełniająca przemysł i mieszkalnictwo. Zgodnie z rysunkiem planu działka mogła być położona na terenach zainwestowania z przewagą funkcji MN - mieszkalnictwa niskiej intensywności łub na terenach otwartych -teren zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania z możliwą lokalizacją ogrodów działkowych. Jednocześnie informując, iż w archiwum wydziałowym nie odnaleziono żadnych decyzji pozwolenia na budowę działki nr [...].
Z przeprowadzonych w toku prowadzonego postępowania, oględzin działek nr [...], oraz nr [...], oznaczonych w ewidencji gruntów obręb [...] Ł., arkusz mapy [...] dnia [...].12.2007 r. oraz ponownie dnia [...].12.2008 r. wynika iż, działka nr [...] stanowi drogę gruntową (ul. D.), od strony północnej będąca pasem jezdnym z biegnącym uzbrojeniem zgodnym z mapą zasadniczą w części porośniętą wysoką trawą krzewami, oraz chwastami. Natomiast działka nr [...] stanowi las wchodząca na szerokość ok. 1,5 m w części północo-wschodniej w ogródki przydomowe (ogrodzone), posesji położonych przy ul. R..
Ponadto z operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu tj. działki nr [...] sporządzonego [...].10.2009 r., w części dotyczącej wizji lokalnej wynika, iż ww. nieruchomość o powierzchni [...] ha stanowi grunt leśny -fragment Lasku M.. Na podstawie planu urządzenia lasu komunalnego miasta P. (znajdującego się w aktach sprawy) informacji uzyskanych w trakcie wizji lokalnej oraz pisma Zarządu Zieleni Miejskiej w P. z dnia [...].09.2009 (załączonego do operatu) ustalono, że przedmiotowy grunt tj. działka nr [...] znajduje się w oddziale leśnym [...] w leśnictwie M., stanowi grunt o siedlisku leśnym, las mieszany, Ś., drzewostan sosna 40 lat, niedostępny, stanowiący grunt nieuzbrojony, położony w obszarze uzbrojonym w miejskie sieci infrastruktury technicznej w postaci: [...] Sąsiedztwo nieruchomości stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i grunty leśne. Północna część działki nr [...] granicząca z zabudową mieszkaniową jednorodzinną przy ul. R. zajęta została pierwotnie bez tytułu prawnego przez użytkowników posesji nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] jako część ogrodów przydomowych. Grunt ogrodzony z nasadzeniami roślin ozdobnych. W trakcie wizji lokalnej uzyskano informację od przedstawicieli Zarządu Zieleni miejskiej, iż podpisane późniejszym okresie umowy dzierżawy miały wyłącznie charakter regulujący zastany przez ZZM stan użytkowy, który nie wyrażał zgody na wyżej opisane zagospodarowanie terenu. Zważywszy jednak na przeznaczenie i stan zagospodarowania działki nr [...] - las komunalny, nakłady te winne zostać usunięte jako niedopuszczalne wprowadzonej gospodarce leśnej.
Dnia [...].11.2009 r. została wyznaczona i przeprowadzona rozprawa administracyjna, na której pełnomocnik wnioskodawców podtrzymał wniosek o zwrot i nie zgłosił nowych wniosków dowodowych. Ponadto został poinformowany o wysokości koniecznego do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w przypadku zwrotu działki nr [...] oraz o możliwości rozłożenia go na raty
Strony zostały poinformowane, zgodnie z treścią art. 10 k.p.a., o zebraniu materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z jego treścią (pismo z dnia [...].11.2009 r.). Z powyższego prawa nie skorzystała żadna ze stron.
W tym stanie rzeczy Starosta P. stwierdzaił, iż zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
- pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Dla dopuszczalności zwrotu zbędnej na cel wywłaszczenia nieruchomości wystarczającym jest spełnienie jednego z ww. warunków.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, korespondencji prowadzonej z Wydziałem Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. oraz Aqanetem wynika jednoznacznie iż inwestycja polegająca na budowie kolektora J. na działce nr [...] nigdy nie została zrealizowana. Kolektor sanitarny J. oraz kolektor deszczowy został zlokalizowany na działce nr [...]. Jego budowa była realizowana przez Inwestora tj. Dyrekcję Rozbudowy Miasta P. w latach 1980-1984. Ponadto z oględzin przedmiotowej nieruchomości wynika, iż działka nr [...] o powierzchni 1.4777 ha stanowi grunt leśny; fragment Lasku M., który został włączony do zasobu lasów komunalnych w 2003 r. zgodnie z planem urządzenia lasu komunalnego m. P. zatwierdzonym przez Wojewodę W. w dniu [...].01.2003 r.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że w stosunku do nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb [...] Ł., ark. mapy [...], spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust.l ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano.
Zgodnie z art. 139 ww. ustawy nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje w dniu jej zwrotu.
Przepis art. 140 ust.l ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. Jednocześnie zgodnie z art. 217 ust. 2 ww. ustawy osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości.
Zgodnie z art. 227 ustawy, do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanych przez Prezesa Urzędu Statystycznego.
W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, zwaloryzowane odszkodowanie podlega odpowiednio zmniejszeniu lub zwiększeniu o kwotę równą różnicy wartości ustalonej na dzień zwrotu. Przy ustalaniu różnicy wartości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu (art. 140 ust. 3 ustawy).
Aktem notarialnym rep. [...] dnia [...].09.1982 r. za część nieruchomości stanowiąca niezabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha p. M. B. i p. W. B. przyznano odszkodowanie w kwocie łącznej 315 580 zł, (ustalone na podstawie oszacowania biegłego w postępowaniu wywłaszczeniowym mgr inż. M. P. z sierpnia 1981 r., obejmująca odszkodowanie za grunt o powierzchni [...] ha oraz młodnik sosnowy w wieku 15 lat).
Odszkodowanie w stosunku do działki nr [...] podlega waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od 1982 r. do [...].11.2009 r i dla działki nr [...] powierzchni [...] ha wynosi: 315 580 zł (kwota ustalonego w 1981 r. odszkodowania) x wskaźnik waloryzacji wynoszący 2405,1210653256 wynosi 759 008105,80 zł, po denominacji 75 900,81 zł. Jak wynika z operatu szacunkowego nastąpiło zwiększenie wartości nieruchomości, które wynosi 4881 zł Łączna kwota zwaloryzowanego odszkodowania za działkę nr [...] wynosi zatem 80 781,81 zł.
Aktualna wartość rynkowa nieruchomości, zgodnie z operatem szacunkowym, określona została na kwotę 874 344 zł.
Wobec powyższego zwaloryzowana kwota odszkodowania nie jest większa niż 50% aktualnej wartości nieruchomości.
Natomiast w stosunku do działki nr [...] zbytej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. Nr 10/74, poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...].04.1984 r., z przeznaczeniem pod budowę kolektora J. stwierdzono, iż cel wywłaszczenia tj. Budowa Kolektora J. został zrealizowany. Wynika to jednoznacznie z dokumentów archiwalnych zgromadzonych w toku postępowania dotyczących realizacji; budowy tej inwestycji zarówno kolektor sanitarny J. oraz kolektor deszczowy J. zlokalizowane są na działce nr [...] (mapa ewidencyjna z wrysowaną trasą kolektorów przez Aquanet, oraz mapy archiwalne stanowiące załącznik graficzny do dokumentacji technologicznej kolektora). Ponadto inwestycja ta została zakończona w 1984 r. (dowód protokół z przejęcia do eksploatacji całości inwestycji spisany [...].12.1984 r.). .
Ponadto okoliczność czy nieruchomość jest wykorzystana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy też wykorzystano ją na inny cel, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy w przypadku gdy nieruchomość stanowi drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Działka nr [...], obrębu Ł., arkusz mapy [...] znajduje się w pasie granicznym ulicy D., a ww. ulica jest drogą o kategorii gminnej (pismo Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...].11.2008 r.)
Art. 2a ustawy o drogach publicznych stanowi, iż drogi publiczne - krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu tj. województwa, powiatu lub gminy.
Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wyrokiem z dnia 29.05.2003 r. sygn. akt: II SA/Gd 1206/2001 stwierdził, iż "niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nieruchomość objęta żądaniem jest wprawdzie zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (lub w umowie sprzedaży nieruchomości) lecz w chwili orzekania stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych". Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne polegać może na przeniesieniu własności między podmiotami wymienionymi w artykule 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w przypadku zmiany przynależności drogi publicznej do dotychczasowej kategorii.
Zatem zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną prowadziłby do skutku sprzecznego z prawem, polegającym na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej, co odnosi do działki: nr [...].
W tych okolicznościach odmówiono p. H. B., p. T. K., p. S. B., p. W. B. i p. J. B. zwrotu nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...] Ł., ark. mapy [...], dla której Sąd Rejonowy P.-S. M. w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P.. Ponadto ustalono, że część działki nr [...] obręb [...] Ławica, ark. [...] objętą jest umowami dzierżawy zawartymi pomiędzy Zarządem Zieleni Miejskiej w P. a osobami zamieszkującymi sąsiednie nieruchomości i użytkującymi ww. część działki jako ogródki przydomowe przylegające do ich posesji. Zgodnie z art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna.
Odwołanie od tej decyzji złożyło Miasto P. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, iż organ winien wziąć z urzędu pod uwagę, że działka nr [...] w stosunku do której orzeczono zwrot, stanowi grunt leśny – fragment lasku M., włączonego do zasobów komunalnych lasów w 2003r. i zagospodarowanie to ma charakter stały, więc zwrot nieruchomości jest niemożliwy.
Wojewoda W. decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...]
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż organ I instancji prawidłowo wydał decyzję z dnia z [...] grudnia 2009 r. znak [...] orzekając o zwrocie działki nr [...] oraz odmawiając zwrotu nieruchomości nr [...] i zasądzając z tego tytułu należne odszkodowanie. Organ stwierdził, iż zebrany w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy pozwalał na wydanie merytorycznej decyzji w sprawie. Ponadto organ odwoławczy przyjął jako swoje ustalenia dokonane w niniejszym postępowaniu przez Starostę P.. Przy podejmowaniu decyzji o zwrocie nieruchomości konieczne było zbadanie jaki był cel jej wywłaszczenia oraz dokonanie oceny czy a także kiedy cel ten został zrealizowany. Innymi słowy w ramach postępowania o zwrot, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w toku którego zostanie ustalone na jaki dokładnie cel nieruchomość była wywłaszczona (nabyta) oraz w jaki sposób nieruchomość była i jest wykorzystywana. Z dokumentów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu jednoznacznie wynika, iż celem dla realizacji którego nastąpiło wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości była budowa kolektora J..
Wojewoda W. stwierdził, iż dowody zgromadzone w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują, iż cel wywłaszczenia - budowa kolektora J. został zrealizowany w terminie przewidzianym w przepisie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na jednej z działek objętych wnioskiem o zwrot - działce nr [...]. Odnośnie drugiej działki objętej wnioskiem o zwrot (działki nr [...]) Wojewoda W. stwierdził, iż wbrew temu co wskazuje w swoim odwołaniu pełnomocnik Miasta P., dowody zgromadzone w sprawie nakazują uznać, iż cel wywłaszczenia nie został na niej zrealizowany.
Bezspornym jest, iż kolektor J., który stanowił cel wywłaszczenia nigdy nie powstał na działce nr [...]. Z akt sprawy (w tym z dokumentacji archiwalnej) wynika ponadto, iż lokalizacja tej inwestycji nie była przewidziana na przedmiotowej działce (m.in. pismo Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w P. znak [...] z załączonymi planami sytuacyjnym). Przeprowadzone przez Starostę P. w dniach [...] grudnia 2007 r. oraz [...] grudnia 2008 r. oględziny działki nr [...] wykazały, iż stanowi ona nieruchomość leśną a niewielka jej część zajęta została pod ogródki przydomowe posesji położonych przy ulicy R.. Las ten znajduje się obecnie w zasobie lasów komunalnych miasta P. zaś plan jego urządzenia został zatwierdzony przez Wojewodę W. [...] stycznia 2003 r. (znak [...]).
Należało zauważyć, iż w dacie wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości również znajdował się las (wypis z rejestru gruntów, opinia biegłego w postępowaniu wywłaszczeniowym - inż. M. P., który oszacował odszkodowanie m.in. za młodnik sosnowy w wieku 15 lat, oświadczenia p. S. B., p. H. B. oraz p. T. K. z [...] stycznia 2008 r.).
Ponadto Wojewoda W. wskazał, iż wbrew twierdzeniom odwołującego nieruchomość po dacie wywłaszczenia nie została zagospodarowana "w sposób trwały" inaczej aniżeli przewidywał to cel wywłaszczenia - z powyższego wynika bowiem, iż stan nieruchomości nie zmienił się na przestrzeni lat.
Organ stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób bezsprzeczny wskazuje, iż cel wywłaszczenia (budowa kolektora
J.) został zrealizowany w terminach zakreślonych ustawą o gospodarce nieruchomościami na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. W związku z powyższym zwrot tej nieruchomości spadkobiercom wywłaszczonych właścicieli jest niemożliwy.
W stosunku do działki nr [...] ze względu na spełnienie jednej z przesłanek zwrotu wyrażonych w art. 137 ustawy ( brak realizacji celu wywłaszczenia) ziściła się przesłanka obligująca organ administracji publicznej do przywrócenie prawa własności spadkobiercom wywłaszczonych właścicieli nieruchomości.
Nadto organ stwierdził, iż waloryzacja wypłaconego odszkodowania została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
W celu ustalenia czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie, zgodnie z przepisem art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta P. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości, wartość nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny oraz wartość nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny (z uwzględnieniem działań podjętych na nieruchomości po wywłaszczeniu).
Z powyższej opinii biegłego wynika, iż wartość zwracanej działki według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny wyniosła 869.463 zł. zaś według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny 874.344 zł. Z uwagi na wzrost wartości znajdującego się na nieruchomości drzewostanu rzeczoznawca majątkowy stwierdził wzrost wartości całej zwracanej działki o 4.881 zł. Z uwagi na to, stosując dyspozycję art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta P. zwiększył zwaloryzowane odszkodowanie o ww. kwotę (75.900,81 zł + 4.881 zł = 80.781,81 zł.).
W ocenie organu odwoławczego rzeczoznawca majątkowy w sposób prawidłowy oszacował zarówno wartość gruntu jak i znajdującego się na nim drzewostanu.
Wypełniając dyspozycję zawartą w art. 80 Kpa (ocena wyników postępowania dowodowego), Wojewoda W. stwierdził, że operat szacunkowy z [...] października 2009 r., został przez rzeczoznawcę majątkowego, p. B. W. sporządzony prawidłowo pod względem formalnym (tj. zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, Dz. U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109) i może stanowić podstawę do ustalenia rozliczenia związanego ze zwrotem nieruchomości spadkobiercom poprzedniego właściciela.
Zgodnie z art. 217 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości. Aktualna wartość zwracanej nieruchomości wynosi 874.344 zł - zwaloryzowana kwota odszkodowania tj. 80.781,81 zł. nie jest zatem większa niż 50 % aktualnej wartości działki.
Wojewoda W. wskazał, iż zgodnie z art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna.
Organ odwoławczy podniósł, iż materiał dowodowy zebrany przez Starostę P. jest wystarczający do wydania decyzji i został zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa zaś zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] Wojewoda W. wstrzymał z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2010r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
Skargę na powyższą decyzję złożyło Miasto P. podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu i domagając się uchylenia decyzji obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub umorzenia postępowania. Ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art.7, art.77 par 1 kpa oraz art.136 ust.3 i art.137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż działka [...] po wywłaszczeniu wykorzystywana była jako zaplecze i plac budowy kolektora J.. Ponadto jej zagospodarowanie ma charakter stały (stanowi grunt leśny) więc jej zwrot jest niemożliwy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy tym kontrola o jakiej mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tego artykułu). Omawiając zakres kognicji sądu administracyjnego trzeba wskazać na przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) w myśl którego, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji zatem bada prawidłowość zastosowanych przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego.
Odnosząc się do meritum niniejszego postępowania zwrotowego należy zauważyć iż zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) przepisy regulujące zwrot nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa m.in. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 ze zm).
W myśl art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Art. 137 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo,
2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
W ocenie Sądu prawidłowo organ II instancji – Wojewoda W. wskazał, iż dokumenty zgromadzone w aktach niniejszej sprawy wskazują, iż działka nr [...] była zbędna na cel wywłaszczenia określony w akcie notarialnym niejako od samego początku, bowiem kolektor J. najpierw planowany a następnie realizowany był na innych nieruchomościach (m.in. na sąsiedniej działce nr [...]). A podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność faktyczna zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej (tak wyrok NSA z dnia 27.08.2009r. Lex nr 552276).
Wskazywany w skardze zarzut "nie ustalenia czy w przeszłości tj. w terminie 10 lat od dnia dokonania wywłaszczenia nieruchomość nie była w jakikolwiek sposób, nawet przejściowy, wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, np. w celu obsługi działki nr [...] na której cel ten zrealizowano" nie zasługuje na uwzględnienie. Dowody zebrane w sprawie wskazują, iż inwestycja polegająca na budowie kolektora J. nie tylko nie została ale także nigdy nie miała zostać zrealizowana na przedmiotowej działce. Zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 299/08).
Bez znaczenia dla meritum niniejszej sprawy jest także drugi podnoszony przez pełnomocnika Miasta P. zarzut, iż organy obydwu instancji nie wzięły "z urzędu" pod uwagę faktu że działka [...] stanowi grunt leśny - fragment Lasku M., który został włączony do zasobów komunalnych w 2003 r. zgodnie z planem urządzenia lasu komunalnego m. P..
Fakt, iż przedmiotowa działka stanowi las nie uniemożliwia jej zwrotu spadkobiercom wywłaszczonych współwłaścicieli nieruchomości. Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 45, poz. 435 ze zm) właścicielem lasu w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna lub prawna będąca właścicielem albo użytkownikiem wieczystym lasu oraz osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej będąca posiadaczem samoistnym, użytkownikiem, zarządcą lub dzierżawcą lasu (art. 6 ust. 1 pkt 3) zaś jej przepisy stosuje się do lasów bez względu na formę własności (art. 2).
Ustawa nie traktuje zatem nieruchomości leśnej jako "dobra publicznego" dopuszczając możliwość posiadania jej prawa własności także przez osoby fizyczne, nie zakazując tym samym możliwości jej zwrotu. Ponadto trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż posadzenie lasu jest zagospodarowaniem o charakterze stałym.
Zgodnie zaś z art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości (art. 140 ust. 2 i 3). W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 140 ust. 4). Prawidłowo zatem została ustalona kwota odszkodowania, która nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.
A zatem w ocenie Sądu w toku postępowania organy administracji obu instancji prawidłowo, dokładnie i w sposób wyczerpujący wyjaśniły stan faktyczny, zebrały materiał dowodowy i przeprowadziły postępowanie mając na względzie słuszny interes stron.
W związku z powyższym Sąd na podstawie przepisu art.151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło