IV SA/Po 621/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus WSA/wyr.1-sentencja wyroku Wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. (sygn. akt IV SA/Po 410/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż kwestia ustalenia uprawnienia do renty socjalnej z okres od 1 stycznia 1993r. do 30 września 2003r. została przekazana Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w [...] prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego z [...]r. sygn. akt [...]. Zdaniem Sądu niezrozumiałe było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu decyzji, w którym organ stwierdza, że sąd powszechny winien był przekazać sprawę renty socjalnej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Organy administracji publicznej są tym postanowieniem związane, skutkuje to dla nich powstaniem obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, a w szczególności nie mają podstaw kwestionowania słuszności takiego orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego, brak w aktach administracyjnych informacji, co do utraty tej cechy w trakcie postępowania, i dlatego podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji. Mając zatem na względzie związanie organu postanowieniem Sądu Okręgowego i uznając, że nie nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; ze zm. – dalej Kpa) niewłaściwe było umorzenie postępowania przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. odmówił P. K. przyznania renty socjalnej za okres od 1 stycznia 1993 r. do 1 stycznia 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż obecnie obowiązująca ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej ustawa o pomocy społecznej) nie przewiduje możliwości przyznania świadczenia w postaci renty socjalnej. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 150 ustawy o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy obecnej. Równocześnie żaden przepis obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości rozstrzygania w oparciu o przepisy uchylonej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm. – dalej ustawa o pomocy społecznej z 1990 r.). Przepisy uchylonej ustawy przewidywały do dnia 30 września 2003 r. możliwość przyznawania przez ośrodki pomocy społecznej świadczenia jakim była renta socjalna. Aby skorzystać z możliwości nabycia uprawnienia do renty należało jednak stosowny wniosek o jej przyznanie złożyć w MOPR do dnia 30 września 2003 r. Zgodnie z przepisami ustawy o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135,poz. 1268 ze zm.) z dniem 1 października 2003 r. kompetencje do przyznawania rent socjalnych przeszły definitywnie na Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który jest obecnie organem wyłącznie właściwym rzeczowo do orzekania w przedmiocie żądania przyznania czy też spłaty renty socjalnej. Organ wskazał również, iż gdyby nawet przyjąć, że obecnie możliwe jest orzekanie o uprawnieniu do renty socjalnej według przepisów uchylonej ustawy to zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. w związku z § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 września 2001 r. w sprawie przeprowadzania wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1220) uprawnienie do renty powstawało od miesiąca złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją. Organ wskazał, iż wbrew twierdzeniem Skarżącego nie zwrócił się on nigdy do MOPR z wnioskiem o przyznanie renty socjalnej. Organ wskazał, iż od 2001 r. Skarżący nie figuruje jako klient ośrodka, natomiast za okres wcześniejszy dokumentacja została zniszczona zgodnie z przepisami o archiwizacji. Wobec powyższego organ wskazał, iż nieprawdziwe jest twierdzenia, iż sytuacja skarżącego jest znana organom od połowy lat. 80 tych. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie podnosząc, iż organy administracji znały jego sytuację życiową i zdrowotną, gdyż w latach wcześniejszych rozpatrywały jego wnioski a twierdzenia organu, iż brak jest dokumentów świadczących o tym, że jego sytuacja była znana Ośrodkowi Pomocy Społecznej są nieprawdą. Decyzją z dnia nr [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż zgodnie z art. 19 Kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Natomiast zgodnie z art. 20 Kpa właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Wskazując na powyższe przepisy organ podniósł, iż Skarżący do dnia 30 września 2003 r. tj. do dnia, kiedy organem właściwym o rozstrzyganie wniosków o przyznanie renty socjalnej był MOPR nie złożył stosownego wniosku o przyznanie renty socjalnej. Od dnia 1 października 2003 r. kompetencje do przyznania rent socjalnych należą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który jest obecnie organem wyłącznie właściwym rzeczowo do orzekania w przedmiocie żądania przyznania, czy też spłaty renty socjalnej. Wskazując na powyższe SKO zauważyło, iż gdyby Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Rodzinie w [...] wydał decyzję w sprawie renty socjalnej dopuściłby się naruszenia przepisów o właściwości, co stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. K. zarzucając jej naruszenia przepisów prawa materialnego art. 1 oraz art. 27 a ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. przez nie uwzględnienie sytuacji skarżącego i nie przyznanie pomocy społecznej. Naruszenie przepisów postępowania. Art. 19 i 20 Kpa oraz art. 105 § 1 Kpa przez przyjęcie, iż postępowanie w sprawie świadczenia rentowego stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Skarżący również wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa MOPR nie jest kompetentny do przyznawania i wypłaty renty socjalnej. Jednakże wnioski dotyczyły spłaty renty za okres od stycznia 1993 do września 2003 r. albowiem wówczas MOPR był uprawniony do przyznania i wypłaty tego świadczenia. Skarżący podniósł również, iż zarzut organów, że nie złożył stosownego wniosku w terminie jest również nieuzasadniony. Skarżący wskazał, iż jego sytuacja zdrowotna i rodzinna była organom pomocy społecznej, ponieważ kilkakrotnie zwracał się o pomoc. Skarżący wskazał, iż jego wnioski rozpatrywane były w kwietniu 1986 r. , styczniu 1987 r. oraz czerwcu 1996 r.. Skarżący wskazał, iż za każdym razem świadczenia takie były mu odmawiane i musiał podejmować wysiłek pracy fizycznej, mimo znacznego upośledzenia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została bez podstawy prawnej. Jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.). Wskazać trzeba, iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie mógł stanowić art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który dotyczy dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego gdyż nie znajdował on w sprawie renty socjalnej zastosowania. Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazana w decyzji pozostał art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Zdaniem Sądu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa nie może stanowić samoistnej podstawy do umorzenia postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 1031/81 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 60). W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, iż umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w sytuacji uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 Kpa. Jedynie bowiem przepis art. 105 Kpa wymienia przyczyny stanowiące podstawę umorzenia postępowania. Z porównania treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i poprzedniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] uchylonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny można przyjąć, iż podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jest ustalenie przez organ II instancji, że organ I instancji nie jest właściwy do rozstrzygania przedmiotowej sprawy. Wobec powyższego podstawą rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiło przyjęcie stanowiska, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Przyjmując powyższy tok myślenia należy podnieść, iż organ wydając decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji naruszył art. 153 Ppsa, jak również art. 8 Kpa. Zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ II instancji swoim postępowaniem naruszył ww. przepis. Jak wskazano wyżej w wyroku z dnia WSA przesądził, iż w sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania i organ winieni rozpoznać sprawę skarżącego merytorycznie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego. Ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r. ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, gdyż nie została wyłączona ani z powodu istotnej zmiany stanu prawnego, ani z powodu uchylenia powyższego wyroku w drodze środków nadzwyczajnych. Stanowisko takie jest powszechnie przyjęte w orzecznictwie, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie tak długo, jak wyrok Sądu nie zostanie uchylony w prawem określonym trybie, bądź też nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania (zob. wyrok NSA z dnia 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97; wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/1999, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., III SA 3377/00; wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., SA/Rz 434/00, Palestra 2002, nr 9-10, s. 199). Wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu na podstawie art. 105 Kpa postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organy administracji publicznej są związane prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] co skutkuje powstaniem dla nich obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy. Dodatkowo Sąd wyjaśnił, iż nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego, brak w aktach administracyjnych informacji, co do utraty tej cechy w trakcie postępowania, i dlatego podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji. Mając na uwadze związanie organu postanowieniem Sądu Okręgowego i uznając, że nie nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 §1 Kpa Sąd uznał, iż niewłaściwe było umorzenie postępowania przez organ I instancji. W niniejszej sprawie pomimo przesądzenia w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2006 r. , IV SA/Po 409/05, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością a sprawa powinna zostać rozpoznana przez organy co do istoty Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie umorzyło postępowanie w sprawie. Powyższym zachowaniem, jak wskazano wyżej, organ naruszyła również art. 8 Kpa zgodnie, z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Pomimo podnoszenia przez skarżącego w odwołaniu kwestii, iż jego sytuacja życiowa była organom znana Samorządowe Kolegium Odwoławcze w żadnym stopniu nie odniosło się do powyższej kwestii. Zgodnie z art. 11 Kpa organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W wyroku z dnia z dnia 6 sierpnia 1984 r.( II SA 724/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 67) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 Kpa. W uzasadnieniu NSA dodatkowo wskazał, iż nie ustosunkowanie się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy może spowodować u strony pojawienie się przeświadczenia o tym, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawę bez uwzględnienia całokształtu ich okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy. Powyższy podgląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Ponadto stosownie do treści art. 9 Kpa organ ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Na mocy ww. artykułu organy mają obowiązek czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powyższe wskazuje w sposób jednoznaczny, iż organy swoim zachowaniem naruszyły ogólne zasady postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wprawdzie słuszne jest stanowisko organu, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135,poz. 1268 ze zm.) z dniem 1 października 2003 r. kompetencje do przyznawania rent socjalnych przeszły na Zakład Ubezpieczeń Społecznych to jednakże, co wymaga podkreślenia, w niniejszej sprawie skarżący domaga się wypłaty renty socjalnej również za okres od 1 stycznia 1993 r. a więc za okres poprzedzający wejście w życie ustawy o rencie socjalnej. W tym miejscu, w ślad za wyrokiem WSA z dnia 26 października 2006 r. , IV SA/Po 409/05, należy przypomnieć, iż organy administracji publicznej są związane prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W tej sytuacji istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie mają przepisy przejściowe zamieszczone w ustawie o rencie socjalnej. Zgodnie z art. 27 ustawy o rencie socjalnej do spraw o przyznanie renty socjalnej wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W razie ustalenia po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy prawa do renty socjalnej na podstawie dotychczasowych przepisów ośrodki pomocy społecznej po dokonaniu wypłaty renty socjalnej za okres do dnia 30 września 2003 r. niezwłocznie przekażą jednostkom organizacyjnym Zakładu dokumentację, o której mowa w art. 26 ust. 5 pkt 2 i 3. Powyższy przepis zezwala organom orzekającym do tej pory o rencie socjalnej nadal wydawać decyzję w tym zakresie. Na powyższe wyraźnie wskazuje brzmienie zd. 2 art. 27 ustawy o rencie socjalnej. W niniejszej sprawie istotną okolicznością wymagająca ustalenia jest momentem, w którym skarżący nabył uprawnienie do renty socjalnej uregulowanej w ustawie o pomocy społecznej z 1990 r. Wprawdzie zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej z 1990 świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją to jednakże mając na uwadze zarówno cel ustawy jak i pomocniczo orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego należy wskazać, iż literalne zastosowanie przepisu art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej z 1990, które mogło prowadzić do pokrzywdzenia skarżącego, poprzez pozbawienie go prawa do renty socjalnej za wcześniejszy okres. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. jak i art. 2 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Rozważając powyższe zwrócić należy uwagę, iż wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., P 28/07 (Dz. U. z 2007 r. Nr 200 poz. 1446) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji. W komunikacie prasowym zamieszczonym na stronie internetowej TK (http://www.trybunal.gov.pl/Rozprawy/2007/p_28_07.htm) czytamy, iż "Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę przede wszystkim cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w kwestionowanym przepisie termin (prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami) jest niezgodny z konstytucją. Narusza, bowiem wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę zasad poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z konstytucji." Wprawdzie powyższy artykuł nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, to jednakże z uwagi na fakt, iż konstrukcja art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w istocie odpowiada konstrukcji art.46 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., wyrok Trybunału Konstytucyjnego może mieć pomocniczy charakter przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane jest ponownie rozpatrzyć odwołanie skarżącego z uwzględnieniem wskazań wynikających z treści niniejszego wyroku. Przede wszystkim organ winien rozpoznać sprawę co do istoty. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. Przepisu art. 152 powołanej ustawy nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonej decyzji. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski /-/ I. Kucznerowicz AT