IV SA/Po 623/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych oraz piwa postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu /-/D.Mataczyński W.S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jak wynika z oświadczenia wnioskodawcy zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i z informacji przesłanych na wezwanie Sądu, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem oraz matką, a źródłem ich dochodów są renta wnioskodawcy, dodatek mieszkaniowy oraz emerytura i dodatek pielęgnacyjny matki wnioskodawcy wynoszące łącznie 1656,97 zł. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przesłał odcinki renty i emerytury za lipiec 2009r. Z dodatkowych informacji przesłanych na wezwanie Sądu wynika, iż W.S. od 2002r. nie prowadzi działalności gospodarczej, na potwierdzenie czego przesłał ksero decyzji Prezydenta Miasta Kalisza z dnia [...].06.2002r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej działalności prowadzonej przez wnioskodawcę pod nazwą PUB [...]. Skarżący przedstawił zestawienie stałych wydatków miesięcznych, z którego wynika, że na czynsz wydaje 357 zł., na energię 70 zł., tv kablową 107 zł., na telefon 30 zł. oraz na lekarstwa 200 zł. W.S. oświadczył również , iż nie posiada kart kredytowych ani konta bankowego. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu informacji wynikających z wniosku o przyznanie prawa pomocy a w szczególności faktu utrzymywana się trzyosobowej rodziny z kwoty 1656,97 zł. i stałych wydatków wynoszących 764 zł., stwierdzić należy że W.S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński j.a.