IV SA/Po 629/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-01-14

Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na proponowaną lokalizację inwestycji, ale wyraża zgodę na ustanowienie służebności przesyłu na innych warunkach, a postępowanie toczy się w celu budowy nowej linii elektroenergetycznej w miejscu istniejącej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Właściciel nie wyraził zgody na proponowaną lokalizację inwestycji, co oznacza brak zgody na wykonanie prac w rozumieniu art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo wyrażenia zgody na ustanowienie służebności przesyłu na innych warunkach. Inwestycja polegająca na demontażu starej i montażu nowej linii elektroenergetycznej stanowi inwestycję celu publicznego, a jej przebieg jest zgodny z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu wykonania prac związanych z demontażem i montażem linii elektroenergetycznej 110 kV. Właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na proponowaną lokalizację słupa, domagając się jego przesunięcia. Organy administracji uznały, że rokowania były bezskuteczne, a inwestycja jest zgodna z decyzją o lokalizacji celu publicznego. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, oceniając legalność decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Starosta W. na podstawie art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm. zwanej dalej jako "u.g.n.") oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwanej dalej jako "k.p.a.") orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha położonej w P., gmina M., dla której Sąd Rejonowy w W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], poprzez zezwolenie Spółce A (zwanej dalej jako "Inwestor"), na wykonanie prac polegających na demontażu istniejącego odcinka linii elektroenergetycznej 110 kV w postaci przewodów fazowych i odgromowych i w ich miejsce montażu nowych przewodów oraz demontażu starego i montażu nowego słupa kratowego nr [...] na działce nr [...]. Długość linii przesyłowej na nieruchomości oznaczonej nr [...] Starosta określił na [...] m, szerokość pasa wyznaczającego obszar objęty ograniczeniem na [...] m, a powierzchnię obszaru objętego ograniczeniem na [...] m2. Natomiast na działce oznaczonej nr [...] długość linii określił na [...] m, szerokość pasa wyznaczającego obszar objęty ograniczeniem na [...] m, a powierzchnia obszaru objętego ograniczeniem na [...] m2. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2014 r. Burmistrz Gminy M. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy istniejącej napowietrznej, elektroenergetycznej, jednotorowej linii 110 kV W. – M. na terenie działek nr [...],[...] i [...], obręb P., gmina M.. Decyzja ta stała się ostateczna [...] lutego 2015 r. Wyjaśnił też, że zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia o jakim mowa w tym przepisie powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W ocenie Starosty z dokumentacji dołączonej do wniosku wynika, że rokowania okazały się bezskuteczne bowiem nie doprowadziły do uzyskania zgody właściciela nieruchomości na wykonanie przedmiotowych prac. Starosta wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2014r. przeprowadził rozprawę administracyjną w trakcie której pełnomocnik właściciela nieruchomości stwierdził, iż ten wyraża zgodę na ustanowienie służebności przesyłu, ale na ustalonych warunkach. Starosta wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2015r. Inwestor zmienił pierwotny wniosek poprzez zmianę powierzchni pasa ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości oraz długość linii na działkach. Zdaniem Starosty wniosek spełniał przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. Stwierdził, że na obszarze przedmiotowej nieruchomości istnieje obecnie napowietrzna linia wysokiego napięcia 110 kV relacji W. – M.. Linia ta ma zostać zdemontowana, a w jej miejscu pojawić się ma nowy obiekt o zbliżonych parametrach. Zaproponowany we wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przebieg linii jest zgodny z ustaleniami lokalizacyjnymi poczynionymi przez Burmistrza Gminy M.. Zaproponowany przez Inwestora przebieg linii wysokiego napięcia odznacza się najmniejszą uciążliwością dla właściciela nieruchomości, ponieważ przebieg linii się nie zmieni, co oznacza, że właściciel nie odczuje żadnej różnicy w zakresie oddziaływania na prawo własności obiektu planowanego w stosunku do już istniejącego. W ocenie organu wynik postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym o ustanowienie służebności przesyłu nie stanowi w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zagadnienia wstępnego. Ponadto zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazywał na bezskuteczność przeprowadzonych przez generalnego wykonawcę rokowań zmierzających do uzyskania zgody właściciela na realizację tej inwestycji. W ocenie Starosty istnieje konieczność pilnego zmodernizowania przedmiotowej linii. Inwestor ma coraz mniej czasu na przeprowadzenie modernizacji przedmiotowej linii i widzi realne zagrożenie terminowego zasilenia inwestycji. Odwołanie od wskazanej powyżej decyzji Starosty złożył P. W. (zwany dalej również "Skarżącym") wnosząc o uchylenie decyzji w całości albo o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. [...] oraz na decyzję Starosty W. z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...], oraz skargi na decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 [...]. W uzasadnieniu wskazał, że podtrzymuje argumenty zawarte w skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak [...]. Zaznaczył też, że Starosta nie uwzględnił, iż wymiary projektowanych słupów są większe od istniejących; powierzchnia podstawy słupa nr [...] wynosi [...] m2 podczas gdy powierzchnia słupa istniejącego - jak i pozostałych -wynosi 5,6 m2. Ponadto posadowienie słupa nr [...] na nieużytku, jakim jest działka o nr geod. [...] nie wymaga wyłączenia gruntów III klasy z produkcji i jest zgodne z oczekiwaniem właściciela nieruchomości. W tej sytuacji słup nr [...] może być wmontowany w miejscu istniejącym lub zgodnie z wolą inwestora. Wniosek o zawieszenie postępowania Skarżący uzasadnił wniesieniem skarg na decyzje wymienione w tym punkcie pozostające w bezpośrednim związku z zaskarżona decyzją. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w okresie od września 2012 r. do czerwca 2013 r. miały miejsce negocjacje prowadzone pomiędzy Inwestorem oraz właścicielem przedmiotowej nieruchomości zmierzające do uzyskania zgody na zrealizowanie przedmiotowej inwestycji - tj. ustanowienia cywilnej służebności przesyłu. Negocjacje nie zakończyły się osiągnięciem porozumienia. Właściciel domagał się przesunięcia słupa numer [...] z działki numer [...], która posiada ziemię klasy IlIa na działkę numer [...], która stanowi nieużytek. Przesunięcie słupa nie miało spowodować zmiany szlaku inwestycji. Wojewoda stwierdził, że nie jest możliwe przesunięcie słupa numer [...] na działkę numer [...], ani w kierunku działki numer [...]. Ograniczenie to wynika z konieczności zachowania bezpiecznych odległości roboczych od ziemi - drogi w przęśle o numerach [...]-[...] oraz wytrzymałości zastosowanych konstrukcji wsporczych. Słup nie może znaleźć się na działce numer [...] ponieważ znajduje się obok niej rów melioracyjny. Wojewoda wyjaśnił, że odmówił wartości dowodowej opinii autorstwa M. C., bowiem w ocenie organu odwoławczego opinia ta nie jest wiarygodna. Wojewoda zaznaczył, że w opinii tej biegły nie stwierdził, że istnieje możliwość technologiczna posadowienia słupa na działce numer [...]. Biegły stwierdził jedynie, że jest to korzystniejsze dla rolnika. Takie twierdzenie biegłego ma jednak charakter truistyczny. W opinii biegły nie wyjaśnił czy posadowienie słupa na tej działce jest możliwe w świetle znajdującego się obok niej rowu melioracyjnego. Wojewoda wskazał, że wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do inwestycji celu publicznego, która polega na założeniu i przeprowadzeniu np. urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. W zakresie pojęcia "założenia i przeprowadzenia" urządzeń sieci energetycznych należy rozumieć czynności polegające na ich budowie - względnie przebudowie. Nie jest natomiast możliwe trwałe ograniczenie sposobu korzystania z określonej nieruchomości dla inwestycji polegającej wyłącznie na remoncie, usuwaniu awarii lub konserwacji danego urządzenia energetycznego, albowiem w stosunku do takich czynności istnieje odrębna instytucja prawna przewidziana w art. 124b u.g.n. Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania decyzji o treści przyjętej przez organ I instancji. W ocenie Wojewody zaplanowana inwestycja mieści się w hipotezie normy prawnej zakodowanej w art. 124 ust. 1 u.g.n., a to dlatego iż polega ona na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń i przewodów linii WN 110 kV. Istota zaplanowanego przedsięwzięcia polega bowiem na tym, że nastąpi całkowity demontaż istniejącej linii wysokiego napięcia, a następnie budowa w jej miejsce nowej linii wysokiego napięcia. Ponadto planowana inwestycja jest zgodna z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaną przez Burmistrza Gminy M. W ocenie Wojewody spełniony został również warunek przeprowadzenia rokowań bowiem Inwestor proponował Skarżącemu określoną kwotę pieniędzy w zamian za uzyskanie zgody na zajęcie nieruchomości, a wyrażoną poprzez ustanowienie służebności przesyłu. Brak porozumienia wynikał natomiast z tego, że Skarżący chciał, by słup znalazł się w innym miejscu - tj. takim, który według wiedzy technicznej inwestora wyklucza możliwość realizacji inwestycji. Wojewoda zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie dało się przeprowadzić analizy jak najmniejszej uciążliwości, bowiem decyzja lokalizacyjna przesądza o tym, gdzie ma stać słup. Związanie to oznacza, iż w trybie administracyjnoprawnym nie może być wydana inna decyzja ograniczająca sposób korzystania niż zgodna z decyzją lokalizacyjną. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że wprawdzie w sentencji decyzji lokalizacyjnej użyto określenia "przebudowa", jednak ocena danego zamierzenia przez pryzmat prawa budowlanego ma znaczenie decydujące na gruncie postępowań administracyjnych prowadzonych przez odpowiednie organy administracji architektoniczno-budowianej w oparciu o ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W przypadku sprawy o ograniczenie sposobu korzystania organ administracji publicznej nie bada, czy w decyzji lokalizacyjnej prawidłowo nazwano dane przedsięwzięcie inwestycyjne, a jedynie czy z istotą jej ustaleń planowane ograniczenie sposobu korzystania jest zgodne oraz czy decyzja ma umożliwić realizację przedsięwzięcia opisanego w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Wojewody w rzeczywistości inwestycja polega na demontażu całego odcinka linii na nieruchomości Skarżącego i budowie nowej linii w to miejsce. Wojewoda nie dostrzegł również podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P.W. wniósł o zmianę decyzji poprzez zezwolenie Inwestorowi na usytuowanie słupa nr [...] na działce o nr geod. [...] albo o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 7 i 77 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że podtrzymuje argumenty zawarte w skardze na uzasadnienie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 uchylającej decyzję Starosty W. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nr geod. [...] i [...] z dnia 27 marca 2015 r. oraz w postanowieniu WSA z dnia 23 czerwca 2015 r. dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz integralnie z nią związanej decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W ocenie Skarżącego udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie było poprzedzone rokowaniami. Jego zdaniem decyzja zostało wydana z rażącym naruszeniem art. 124 ust.3 u.g.n. Skarżący zaznaczył, że zdaniem Wojewody rokowania polegają na tym, że inwestor proponuje właścicielowi nieruchomości zagrożonej ograniczeniem sposobu korzystania określoną formę porozumienia, na którą właściciel może przystać albo nie. W ocenie Skarżącego stanowisko to wyczerpuje treść pojęcia "oferta" określonego w art. 66 § 1 k.c. Skarżący wyraził zgodę na usytuowanie słupów i przewodów na nieruchomości, których jest właścicielem, wnosząc jedynie o ich usytuowanie w sposób jak najmniej uciążliwych. Od tego momentu powinny mieć miejsce rokowania, zgodnie art. 124 ust. 3 u.g.n., które z istoty swej powinny uwzględnić interesy obu stron. Zdaniem Skarżącego zrealizowanie zamierzenia inwestycyjnego jakim jest posadowienie nowych słupów i zainstalowanie nowych przewodów, czyli budowa linii, jest możliwe także po uwzględnieniu wniosków właściciela w całości lub w części. Ponadto w jego ocenie w istniejącym stanie prawnym i faktycznym jest możliwość uwzględnienia wniosku właściciela o przesunięciu słupa nr [...] w miejsce najmniej uciążliwe, a więc na działkę nr [...], a wątpliwości w tej kwestii powinien w trakcie rokowań rozstrzygnąć biegły powołany na podstawie art. 84 k.p.a. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie ma miejsce budowa linii, a nie - jak w decyzji lokalizacyjnej - jej przebudowa i tak nazwana decyzja ogranicza znacznie prawa właściciela nieruchomości związane z posadowieniem słupów i przebiegiem linii. Decyzja ta została zaskarżona do WSA. Skarżący zaznaczył również, że ograniczenie sposobu korzystania z gruntów rolnych klasy III poprzez przeznaczenie ich na cele budowlane wymaga uprzedniego wyłączenia tych gruntów z produkcji rolnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016r. pełnomocnik Skarżącego, opierając się o poglądy doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że postępowanie administracyjne należało umorzyć, bowiem nie można wydać decyzji w oparciu o 124 ust. 1 u.g.n. w stosunku do zaszłości tzn. do decyzji już zrealizowanej. Zdaniem pełnomocnika inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja nie obejmuje całej inwestycji, a jedynie dwa słupy osadzone na działkach Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...]. Organ I instancji w wydanej decyzji orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położonej w P., gmina M., dla której Sąd Rejonowy w. W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], poprzez zezwolenie Inwestorowi na wykonanie prac polegających na demontażu istniejącego odcinka linii elektroenergetycznej 110 kV w postaci przewodów fazowych i odgromowych i w ich miejsce montażu nowych przewodów oraz demontażu starego i montażu nowego słupa kratowego nr [...] na działce nr [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., który przewiduje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. wprowadza dodatkową przesłankę ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazując, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10, dostępny pod adresem internetowym http://cbois.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Jednocześnie zaznaczyć należy, że decyzja wydana w trybie art. 124 u.g.n. nie pozbawia właściciela nieruchomości przysługującego mu prawa własności, a jedynie ogranicza to prawo poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych przewodów i urządzeń. Wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości uzależnione jest od spełnienia dwóch podstawowych warunków. Po pierwsze jak wynika z art. 124 ust. 1 u.g.n. właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości musi nastąpić zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji inwestycji calu publicznego i dotyczyć może tylko konkretnie wskazanych w tym przepisie urządzeń przesyłowych. Ponadto jak wynika z art. 124 ust. 3 u.g.n. podmiot wnoszący o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi wykazać, iż stosowny wniosek poprzedził rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Ustawodawca daje więc pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania nieruchomością związanego z realizacją wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. inwestycji celu publicznego. Dopiero nieosiągnięcie porozumienia między właścicielem nieruchomości, a inwestorem, pozwala organowi administracji na rozstrzygnięcie spornej kwestii w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w drodze rokowań, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 357/11, CBOSA). Brak wypracowania wspólnego stanowiska, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r. I OSK 296/13, CBOSA). Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09, CBOSA). Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest również okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. (wyroki WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2015r., sygn. akt II SA/Po 268/15, z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 358/15, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać trzeba, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Przedmiotowa inwestycja dotyczy wykonania prac polegających na demontażu istniejącego odcinka linii elektroenergetycznej 110 kV w postaci przewodów fazowych i odgromowych i w ich miejsce montażu nowych przewodów oraz demontażu starego i montażu nowego słupa kratowego nr [...] na działce nr [...], a zatem urządzeń wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Powyższe prace polegające na demontażu istniejących przewodów i montażu nowych przewodów oraz demontażu starego i montażu nowego słupa kratowego stanowią inwestycję celu publicznego, o jakiej mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. W rozumieniu tego przepisu celem publicznym jest nie tylko budowa, ale i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ponadto w ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia warunek o którym mowa w art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. Organ w sposób prawidłowy wykazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło zgodnie z postanowieniami decyzji Burmistrza Gminy M. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej przebudowę istniejącej napowietrznej, elektroenergetycznej, jednotorowej linii 110kV W.-M. na terenie działek nr ewid. [...],[...],[...], obręb P., gmina M.. Organ poddał ocenie wynikający z załącznika graficznego do decyzji Burmistrza przebieg inwestycji oraz obszar podlegający ograniczeniu. Warunki ograniczenia w tym zakresie są zgodne z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej. W konsekwencji zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Starosty w ścisły sposób określiła zakres ograniczenia prawa własności, w szczególności możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działek nr [...] i [...]. Wynika z niej jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa Skarżącego i to w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Określono sposób dokonanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, tak by przebieg planowanej inwestycji był dla nieruchomości jak najmniej uciążliwy, uwzględniono uzasadniony interes właściciela nieruchomości, a zakres ingerencji inwestora w prawo właściciela sprowadzono do niezbędnego minimum. W niniejszej sprawie przedmiotowa linia elektroenergetyczna przebiegać będzie przez działki Skarżącego w śladzie dotychczasowego przebiegu linii elektroenergetycznej i na działce oznaczonej nr [...] zajmować w ten sposób pas o długości [...] m, szerokość [...] m i powierzchni obszaru objętego ograniczeniem [...] m2, natomiast na działce oznaczonej nr [...] o długość [...] m, szerokości [...] m i powierzchni [...] m2. Zaznaczyć też trzeba, że w dniu wydania przez organ I instancji decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości decyzja lokalizacyjna była ostateczna. W ocenie Sądu fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wskazaną powyżej decyzję Burmistrza nie stanowił dla organu zagadnienia wstępnego i w konsekwencji przyjąć należy, że organ prawidłowo uznał, iż brak było podstaw do zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Marginalnie Sąd zaznacza, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 24 września 2015r. IV SA/Po 281/15 tutejszy Sąd oddalił skargę P.W. na wskazaną powyżej decyzję lokalizacyjną. Wskazać trzeba, że organ orzekający na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie kwalifikuje w sposób wiążący robót budowlanych wymagających uzyskania ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jego rolą jest ocena, czy pozostają zgodne z miejscowym planem lub posiadaną przez inwestora decyzją lokalizacyjną, określenie, na czym one polegają i konkretyzacja zakresu ograniczenia sposobu korzystania z prawa własności. Skoro w sprawie niniejszej ten zakres został przez inwestora doprecyzowany i jest on zgodny z rozwiązaniami planistycznymi dotyczącymi tego terenu, to organ nie mógł odmówić wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Okoliczność, że organ określił prace jako budowa bądź przebudowa nie ma znaczenia dla legalności rozstrzygnięcia na podstawie art.124 u.g.n., skoro jednocześnie szczegółowo wskazał ich zakres. Niezależnie od tego jak przedmiotową inwestycje przez pryzmat prawa budowlanego należy zakwalifikować nie ulega wątpliwości, iż inwestycja o jakiej mowa w decyzji lokalizacyjnej, a przedsięwzięcie które chce zrealizować Inwestor, dla której Starosta ograniczył sposób korzystania z nieruchomości skarżącego, to jedne i te same zaplanowane roboty budowlane. W ocenie Sądu Wojewoda prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie ziściła się również przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. Jak wynika z akt sprawy przed wszczęciem postępowania Inwestor zaproponował Skarżącemu określoną kwotę pieniędzy w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Skarżący wprawdzie wstępnie zaakceptował możliwość ustanowienia służebności jednak zakwestionował możliwość zlokalizowania słupa na działce nr [...] dopuszczając możliwość zlokalizowania słupa na działce na [...]. Z kolei Inwestor wykluczył możliwość posadowienia słupa w miejscu wskazanym przez Skarżącego. Ponadto uznać należy, że rokowania były kontynuowane również w trakcie trwania przedmiotowego postępowania. W dniu [...] lipca 2014r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w trakcie której nie doszło do zawarcia porozumienia między Skarżącym, a Inwestorem z zakresie zlokalizowania spornego słupa. W świetle zaprezentowanych powyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, podzielanych przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznać trzeba, że spełniona została przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie doszło do zawarcia porozumienia w przedmiocie realizacji przedmiotowej inwestycji na jego nieruchomości. O zawarciu porozumienia nie może świadczyć fakt, iż Skarżący wstępnie zaakceptował możliwość zrealizowania inwestycji na jego nieruchomości, w sytuacji gdy w dalszym ciągu sporne między stronami pozostaje dokładne miejsce zlokalizowania tej inwestycji. Ocenie Sądu nie podlega okoliczność czy zaproponowane przez strony warunki były możliwe do spełnienia oraz czy były one dla stron korzystne. Z punktu widzenia spełnienia przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n. istotnym jest, że przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości rokowania miały miejsce, a strony nie doszły do porozumienia. W ocenie Sądu dokumenty zebrane w aktach sprawy jednoznacznie potwierdzają zaistnienie przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n., bowiem przed wydaniem decyzji prowadzone były między stronami rokowania i nie doprowadziły one do zawarcia porozumienia. Jako bezzasadny Sad ocenił podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 6 i 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, bowiem ani z art. 124 u.g.n. ani z pozostałych przepisów tej ustawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji w trybie tego przepisu niezbędnym było uprzednie wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Wyjaśnić należy, że kwestia możliwości zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze podlegała badaniu przez organ właściwy do wydania decyzji lokalizacyjnej, z kolei kwestią wyłączenia gruntów z produkcji rolnej podlega ocenie organowi właściwemu do udzielenia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów podniesionych na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącego wskazać trzeba, że również one nie zasługują na uwzględnienie. Pełnomocnik Skarżącego powołując się na poglądy doktryny podniósł, ze nie jest możliwym wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. dla inwestycji już zrealizowanych. Stanowisko to jest co do zasady słuszne, jednak z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wyjaśnić trzeba, że decyzja w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. może być wydana tylko i wyłącznie w odniesieniu do planowanej inwestycji i przed rozpoczęciem umieszczeniem urządzenia w przestrzeni danej nieruchomości, tym samym brak jest możliwości legalizacji w trybie tego przepisu bezprawnych działań związanych z lokalizacją urządzeń przesyłowych (szerzej G. Matusik [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, S. Kulas (red.), Wydanie 1, LexisNexis, Warszawa 2012). Argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika Skarżącego nie może odnieść skutków, bowiem zaskarżona decyzja nie dotyczy inwestycji już z realizowanej. Już z samej sentencji decyzji organu I instancji wynika, ze Inwestor planuje demontaż starej linii elektroenergetycznej 110 kV i w jej miejsce montażu nowych przewodów oraz demontaż starego i montażu nowego słupa kratowego. Tym samym Inwestor planuje realizację nowej inwestycji. Ponadto Sąd zaznacza, że przywołane przez pełnomocnika Skarżącego poglądy judykatury wyrażane były w innych stanach faktycznych sprawy, a przede wszystkim w sprawach, którym przedmiotem było wywłaszczenie nieruchomości. Z powyżej wskazanych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2015r. nie naruszają prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło