IV SA/Po 630/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie W. Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniesionego oświadczenia mieszkaniowego uchyla zaskarżone postanowienie /-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz - Frymus W dniu [...] kwietnia 2009 r. A. S. zamieszkały we W. [...] wniósł do Komendanta Powiatowego Policji w Sz. o ustalenie uprawnień i o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu za lata 2006-2009. Do wniosku dołączył " Oświadczenie mieszkaniowe". Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w Sz. na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr98, poz. 1071 ze zm. dalej kpa) zwrócił A. S. oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za lata 2006, 2007, 2008 i 2009. W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100 z 2002 r., poz. 919) Komendant Powiatowy Policji w Sz. posiadał kompetencję do przyznawania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniono rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania , cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) i jednocześnie uchylono § 9 ust. 2 pkt 1, według którego właściwym był Komendant Powiatowy Policji w Sz.. W obecnym stanie prawnym brak organu właściwego do rozpatrywania wniosku strony, a żaden przepis prawa nie nakazuje stosowania przepisów dotychczasowych do istniejących zdarzeń stanów prawnych. Przepis art. 19 kpa ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności (art. 6 kpa). Powyższe postanowienie zostało doręczone M. F., bez wskazania daty doręczenia. i W dniu [...] kwietnia 2009 r. M. F. wniósł w imieniu A. S. zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. wydane w sprawie o sygn. akt I OSK 953/07. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. W. Komendant Wojewódzki Policji w P. na podstawie art. 64 § 2, w związku z art. 33 § 3 kpa wezwał A. S. do usunięcia braków zażalenia tj. przedstawienie pełnomocnictwa udzielonego M. F., w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma. W dniu [...] czerwca 2009 r. do Komendy Wojewódzkiej w P. wpłynęło upoważnienie, w którym w dniu [...] kwietnia 2009 r. A. S. upoważnia M.F. zam. W., Os. [...] do złożenia w jego imieniu zażalenia na postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Sz.. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] W. Komendant Wojewódzki Policji w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...].04.2009r postanowił utrzymać w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Sz. nr [...] w sprawie zwrotu wniesionego oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za rok 2006, 2007, 2008 i 2009. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Powiatowy (Miejski) Policji posiadał kompetencję do ustalania uprawnień i wydawania decyzji w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów (rencistów) policyjnych oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100 z 2002 r., poz. 919). Z dniem 1 stycznia 2006r. weszły w życie przepisy nowelizujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) zmieniające zapisy rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, co jest o tyle istotne, iż postanowienia §1 pkt 1 rozporządzenia wprowadzającego znowelizowane przepisy, uchyliły § 8 rozporządzenia, pozbawiając tym samym praw do tego 2 świadczenia osoby uprawnione do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych. Ponadto uchylenie § 9 ust. 2 pozbawiło organy Policji -Komendantów powiatowych (miejskich) — możliwości stosowania powyższego rozporządzenia w stosunku do emerytów (rencistów) policyjnych. Na podstawie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości wskazania właściwego organu do rozpoznania wniosków emerytów (rencistów) policyjnych do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od dnia 1 stycznia 2006r. Na podstawie art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji państwowej zobowiązane są do przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organ ustala według przepisów o zakresie jego działania (art. 20 kpa). Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach i na każdym etapie postępowania administracyjnego, zarówno przed organami pierwszej instancji jak i w postępowaniu odwoławczym. Organ, do którego wniesiono podanie jest obowiązany zbadać na podstawie treści żądania stron czy jest właściwy do załatwienia sprawy. W razie stwierdzenia swojej niewłaściwości powinien przekazać do organu właściwego (art. 65 § 1 kpa), a gdy organu właściwego nie można ustalić należy stronie zwrócić wniesione podanie. Przestrzeganie właściwości organu leży zarówno w interesie państwa, jak i w interesie obywatela jako strony w postępowaniu. Aby zatem dany organ był właściwy w sprawie, działanie jego musi być oparte na normie prawnej dającej mu uprawnienie lub obowiązek do przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w przypadku podjęcia działania władczego przez organ bez kompetencji nadanej normą prawną dotknięte jest sankcja nieważności. A. S. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powyższe postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Z tych powodów sąd administracyjny ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które zauważył w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów 3 podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 40. § 1 kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi ( art. 40 § 2 kpa ). W niniejszej sprawie w dniu [...] kwietnia 2009 r. A. S. udzielił pełnomocnictwa M. F. zamieszkałemu we W. [...] do złożenia w jego imieniu zażalenia na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Sz. nr [...]. Skoro M. F. zostało udzielone pełnomocnictwo do złożenia zażalenia na co wskazuje jego treść, to postanowienie organu I instancji winno być doręczone A. S.. Doręczenie postanowienia osobie niebędącej upoważnioną do odbioru pism nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 40 § 1 i 2 kpa i nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej nie nastąpiło. Ponadto nawet gdyby M. F. był uprawniony do odbioru pism w imieniu skarżącego to wobec braku daty odbioru postanowienia organu I instancji niemożliwym jest ustalenie * czy zażalenie wniesiono w terminie. Z uwagi na nieprawidłowe doręczenie postanowienia organu I instancji zażalenie zostało wniesione przedwcześnie to jest przed upływem terminu do jego wniesienia, który wskazany został w art. 141 § 2 kpa. Skoro zażalenie zostało wniesione przedwcześnie, to organ II instancji nie mógł merytorycznie rozpoznać zażalenia skarżącego i winno to skutkować wydaniem postanowienia na podstawie art. 144 kpa w zw. żart. 134 kpa. W związku powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec wskazanych wyżej uchybień poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje ocena merytoryczna zaskarżonego postanowienia. /-/ E. Kręcichwost – Durchpowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz - Frymus ja 4