IV SA/Po 630/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-08-20

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Tomasz Grossmann, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na żywność, nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistych wydatków strony, w tym na leczenie i leki dla niepełnosprawnej żony?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Brak aktualnego wywiadu środowiskowego oraz nie wezwanie strony o przedłożenie dokumentów potwierdzających wydatki na leki, leczenie, media i żywność uniemożliwiło prawidłową ocenę sytuacji finansowej i życiowej skarżącego. W konsekwencji, decyzje odmawiające przyznania zasiłku celowego zostały wydane przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na żywność. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze podniósł, że organy nie wyjaśniły należycie jego sytuacji finansowej, w tym znaczących wydatków na leczenie i leki dla niepełnosprawnej żony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia (...) r. nr (...) 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego Z. Ś. Kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia (...) r. nr (...) r. Burmistrz Miasta T. na podstawie art. 3, art. 8, art.14, art.41, art. 98, art. 102, art. 104, art. 106 ust. 1, 3 , 4, art. 109, art. 147 ust. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 17 lipca 2013 r. poz. 823) oraz art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013.poz.267.) odmówił przyznania Z.Ś. pomocy w formie zasiłku celowego na żywność. W uzasadnieniu podano, że w dniu (...) r. wnioskodawca zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na żywność. Wnioskodawca mieszka z żoną i prowadzi razem z nią wspólne gospodarstwo domowe. Na dochód dwuosobowej rodziny składa się renta żony z tytułu orzeczonej niepełnosprawności w kwocie (...) zł i dodatek mieszkaniowy w kwocie (...) zł. Łączny dochód rodziny wynosi (...) zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe określone w ustawie, które wynosi (...) zł. W związku z powyższym kwota dochodu skarżącego nie uprawnia do skorzystania z pomocy w formie wnioskowanego zasiłku. Dalej organ I instancji podał, że z uwagi na ograniczoną ilość środków finansowych na pomoc społeczną i bardzo liczną grupę osób o niskich lub żadnych dochodach oczekujących wsparcia ze strony MOPS odmówiono wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego specjalnego. W 2014 r. MOPS w T. zaplanował w budżecie gminy na zasiłki celowe i pomoc w naturze kwotę (...) zł. W miesiącu styczniu br., tut. Ośrodek przyznał 261 świadczeń w postaci zasiłków celowych na łączną kwotę (...) zł. Średnia wysokość świadczenia w postaci zasiłku celowego wyniosła (...) zł. Tym samym potrzeby wnioskodawcy mogą być zaspokojone z jego własnych środków. Ze zgromadzonego materiału wynika, że w danym okresie nie nastąpiły zmiany w sytuacji życiowej strony, które uzasadniałyby udzielenie wsparcia w formie zasiłku celowego specjalnego. Od powyższej decyzji Z. Ś. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podnosząc, że w lutym został całkowicie bez środków do życia, gdyż MOPS w T. nie podjął uchwały w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego do 150 % zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto wskazał, że w 2010 r. został wyrejestrowany z PUP w T. ze względu na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. 267) art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 7, art. 8 ust.1, art.17 ust.1 pkt 5 i ust.2 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt c) i art. 39 ust. 1 i 2, art.41 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r. poz. 182) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 17 lipca 2012 r. poz. 823) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dotychczas obowiązywała ustawa z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", która zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c) zobowiązywała do realizowania działań dotyczących miedzy innymi zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Przy czym pomoc w zakresie dożywiania mogła być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art.3 pkt. 1 jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art.8 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z obowiązującą obecnie od dnia 1 stycznia 2014 roku Uchwałą Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1013 roku w sprawie ustanowienia nowego wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z dnia 17 grudnia 2013r., poz. 1024) ustanowiony został wieloletni program wspierania finansowego gmin w realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", stanowiąca załącznik do uchwały, z której wynika, że pomoc winna być w pierwszym rzędzie przeznaczona przede wszystkim na dożywianie dzieci w szkołach i przedszkolach. Natomiast w przypadku innych osób i rodzin został położony nacisk na wsparcie w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub niepełnosprawnych, co wynika wprost z pkt V.1 załącznika do Uchwały, jak i wcześnie z pkt II, gdzie stwierdza się, że strategicznym celem Programu jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych. Organ bezpośrednio zajmujący się rozdziałem środków z tytułu pomocy społecznej jest najlepiej zorientowany w zakresie pomocy niezbędnej dla każdego uprawnionego z jednej strony, a z drugiej, w możliwościach finansowych, pozwalających na zaspokojenie tych potrzeb. Kiedy bowiem środki przekazywane z budżetu nie wystarczają dla wszystkich potrzebujących, rzeczą właściwych organów jest wyważenie przyznawanej pomocy, a więc uwzględnienie sytuacji subiektywnej uprawnionych i sytuacji obiektywnej. Wniosek Strony o pomoc dotyczył sfinansowania zakupu żywności w formie zasiłku celowego. Odnosząc się do roszczeń odwołującego organ II instancji stwierdził, że wniosek w tej sprawie dotyczył kwestii zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej związanej z wyżywieniem, zakupem żywności albo posiłku. Jak wynika z kwestionariusza wywiadu środowiskowego sytuacja życiowa wnioskodawcy nie uległa zmianie. Gospodaruje wspólnie z żoną, zajmują mieszkanie w bloku, otrzymuje dodatek do czynszu, opłata za czynsz regulowana jest na bieżąco, jednak do zapłacenia pozostaje rachunek, za energię. Żona otrzymuje rentę z ZUS, posiada niepełnosprawność w stopniu znacznym. Leczy się z powodu depresji i epilepsji. Wymaga przyjmowania leków oraz wizyt w szpitalu. Zawieszone jest postępowanie dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona ubiega się o pomoc finansową z programu rządowego "Posiłek dla potrzebujących". Ośrodek nie dysponuje jednak powyższą formą pomocy, z uwagi na niepodjęcie uchwały w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego do 150 % dla osoby samotnie gospodarującej i w rodzinie zgodnie z art. 8.1 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym brak możliwości przyznania odwołującemu zasiłku celowego na tej podstawie. Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut odwołującego, wskazujący na lekceważący stosunek miejscowego ośrodka pomocy społecznej do beneficjentów uniemożliwiający im skuteczną pomoc. Z akt sprawy wynika, że strona była objęta pomocą finansową w tym samym zakresie także w przeszłości. Organ odwoławczy stwierdził, że co do zasady na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej strona wnioskująca o pomoc w formie świadczeń celowych nie może każdorazowo skutecznie rościć sobie prawa do przyznania zawsze pomocy w pełni odpowiadającej chociażby niewątpliwie uzasadnionym potrzebom wymagającym zaspokojenia. Wskazywane przez stronę potrzeby i wydatki na ich zaspokojenie są w istocie podobne z potrzebami i wydatkami innych osób i rodzin ubiegających się i korzystających ze wsparcia ze środków publicznych pochodzących z pomocy społecznej, które często znajdują się nawet w gorszej sytuacji życiowej, jak osoby starsze, samotne również schorowane i niepełnosprawne, czy matki samotnie wychowujące dzieci, w tym o niższych dochodach lub nawet bez żadnych dochodów. Dodatkowo organ odwoławczy powołuje się w tym miejscu na ugruntowane i w zasadzie jednolicie interpretowane w orzecznictwie sądów administracyjnych pogłębione rozważania prawne w tym zakresie dotyczące ogólnych zasad i charakteru oraz zakresu pomocy społecznej w formie zasiłków celowych, z których niewątpliwie wynika, że pomoc społeczna ma charakter ograniczony, limitowany i nie powinna stanowić ani stałego ani nawet długotrwałego ani podstawowego źródła dochodów. W praktyce oznacza to również, że ośrodek pomocy społecznej może lecz nie musi udzielić pomocy a osoba lub rodzina potrzebująca i oczekująca wsparcia ze środków z pomocy społecznej nie może sobie skutecznie rościć prawa do przyznania zawsze pomocy na wnioskowane potrzeby a także, iż nie może oczekiwać, że pomoc ta sfinansuje nawet uzasadnione potrzeby zawsze w całości. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że od dnia 1 stycznia 2014 r. zmieniły się zasady udzielania pomocy w zakresie objętym wnioskiem, w tym, w zakresie ustawowego kryterium dochodowego, które w przypadku dotyczącym zakupu żywności nie przysługuje w wysokości 150% ustawowego kryterium dochodowego co w praktyce w realiach rozpatrywanej sprawy skutkuje tym, że stronie ze względu na posiadany dochód własny nie przysługuje obecnie pomoc w formie zasiłku celowego, lecz wyłącznie w formie specjalnego zasiłku celowego. Dla strony oznacza to, że występując o pomoc musi za każdym razem wykazać, że zaistniał niezdefiniowany w ustawie szczególnie uzasadniony przypadek, który w orzecznictwie sądowym zinterpretowany został jako sytuacja w sposób istotny odbiegająca od dotychczasowej, chociażby nawet trudnej sytuacji życiowej konkretnej osoby lub rodziny. W skardze na powyższą decyzję skarżący podnosi zarzuty podobne jak te w odwołaniu. Ponadto wywodzi, że niezależnie od uchwał rady miejskiej, powinien otrzymywać wnioskowaną pomoc zgodnie z ustawą o pomocy społecznej i to w większej wysokości niż w przypadku stawek zbiorowego żywienia. Skarżący wskazał, że wstrzymano jemu bezprawnie świadczenie pielęgnacyjne i ubezpieczenie zdrowotne, a średnio co miesiąc ponosi znaczne wydatki na leki dla niepełnosprawnej i schorowanej żony w wysokości (...) zł i na dojazdy do lekarza specjalisty około (...) zł. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, jednakże uzasadniając swoje stanowisko odmiennie niż w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że ostateczne rozstrzygnięcie tej sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, albowiem na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego nie da się ustalić, czy wnioskowane potrzeby i ich zakres występują w zakresie objętym wnioskiem, odwołaniem oraz skargą. Wymaga to bardzo szczegółowych i konkretnych ustaleń faktycznych w zakresie wydatków strony na leki i leczenie żony. Z jednej bowiem strony organ zbyt ogólnie wywodzi, że dochód rodziny przekraczający ustawowe kryterium umożliwia zaspokojenie wnioskowanych potrzeb we własnym zakresie z własnych źródeł zarzucając brak udokumentowania wydatków na leki, z drugiej strony skarżący ponosi konkretne wydatki wskazując, że są udokumentowane, lecz w aktach sprawy brak potwierdzenia w formie faktur czy chociażby uprawdopodobnienia w postaci recept. Natomiast ustalenie i udokumentowanie powyższych wydatków jest konieczne i niezbędne dla oceny czy i w jakim zakresie wydatki na leki i leczenie uniemożliwiają zaspokojenie potrzeb związanych z wyżywieniem. Brak takich jednoznacznych ustaleń uniemożliwiło organowi odwoławczemu kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia a przeprowadzenie uzupełniającego postępowania administracyjnego przed organem II instancji byłoby utrudnione przede wszystkim dla samej strony, która nie zamieszkuje w pobliżu siedziby organu II instancji. Dlatego organ odwoławczy uznał, że uzupełnienie i wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, które wymagają przeprowadzenia postępowania w znacznej części, winno być dokonane przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U.2013 r. poz.182). Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zauważyć należy, iż zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym (art. 36 pkt 1 lit c. ustawy o pomocy społecznej) zależnym od spełnienia kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 powoływanej ustawy. Dlatego też organy rozpatrując wniosek skarżącego ustalały jego sytuację dochodową i badały czy spełnia kryterium dochodowe. Ustawodawca w art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przewidział, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, może być przyznany specjalny zasiłek celowy, w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że szczególne przypadki, o których mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r., IV SA/Po 470/09, Lex nr 589416). Szczególne przypadki, o jakich mowa w art. 41, muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób spełniających kryterium dochodowe, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy, co w konsekwencji prowadzi do zrównania sytuacji osób osiągających dochody przekraczające przyjęty przez ustawodawcę próg dochodowy z sytuacją osób, które takich dochodów nie uzyskują (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2008 r., IV SA/GL 155/07, Lex nr 509368). O tym zaś, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., I OSK 1910/07, Lex nr 569575). Co jest istotne, ustawodawca w treści powołanych przepisów art. 39 i 41 ustawy o pomocy społecznej używa sformułowania, iż omawiane świadczenie "może być przyznane". Oznacza, to, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, to nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Reasumując stwierdzić należy, że kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta T. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niewyczerpującym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności i przesłanek, którymi kierowały się organy wydając rozstrzygnięcie. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższa zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym sprecyzowana została m.in. w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a następnie, w wydanym rozstrzygnięciu winien wskazać wszystkie fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – art. 107 § 3 K.p.a. W rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdza, że w sprawie nie wyjaśniono należycie wszystkich okoliczności związanych z sytuacją finansową i życiową skarżącego i jego rodziny co doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. W aktach sprawy znajduje się jedynie wniosek skarżącego o przyznanie pomocy na dożywianie dwóch osób na miesiąc (...) 2014 r., zaświadczenie PUP w T. z dnia (...) r. iż skarżący nie jest zarejestrowany w tut. Urzędzie Pracy od 2010 r. oraz decyzja z (...) r. przyznająca żonie skarżącego dodatek mieszkaniowy w wysokości (...) zł na okres od (...) 2014 r. do (...) 2014 r. Natomiast brakuje w aktach sprawy aktualnego wywiadu środowiskowego, który odzwierciedlałby sytuację skarżącego, a na który powołują się organy administracji w sowich decyzjach. Z akt sprawy nie sposób wywieść na ile zmieniła się sytuacja finansowa skarżącego i jego żony w związku z jej chorobą oraz zawieszeniem postepowania w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z akt sprawy nie można odtworzyć obrazu rzeczywistych wydatków skarżącego, bowiem nie wezwano skarżącego o przedłożenie rachunków za żywność, środki czystości, media, leki, dojazdy i wizyty u lekarza. Nie sposób również przyjąć, iż zostały skarżącemu zadane konkretne pytania, mające na celu ustalenie jego aktualnej sytuacji finansowej. Ustalenie i udokumentowanie powyższych wydatków jest konieczne i niezbędne dla oceny czy i w jakim zakresie wydatki te, w szczególności związane z leczeniem żony skarżącego uniemożliwiają zaspokojenie potrzeb związanych z wyżywieniem. Wydając zaskarżoną decyzję zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie zgromadziły wyczerpującego materiału dowodowego (na co organ odwoławczy zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę) uzasadniającego odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. W sytuacji kiedy gmina, tak jak w niniejszej sprawie nie skorzystała ze wsparcia finansowego dla gmin z Programu wspierania w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 to jedyną formą wsparcia dla osoby, która przekracza ustawowe kryterium dochodowego jest w tym wypadku rozważenie możliwości udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego zgodnie z art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Pkt. V.1. uchwały nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania: na lata 2014-2020 (M. P. 2013.poz. 1024) stanowi, że ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazanej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy. Natomiast pkt VI.1. stanowi że wsparcie finansowe dla gmin z Programu udziela się na podstawie art. 115 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W niniejszej sprawie zarówno organ I jak i II instancji nie wyjaśniły dlaczego gmina T. nie skorzystała z dotacji na realizację działań przewidzianych ww. Programem wskazując jedynie, że nie podjęto uchwały w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego do 150% zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej Nie występując o niniejszą dotację gmina powinna wziąć pod uwagę, że takie sytuacje jak niniejsza będą miały miejsce i w tej sytuacji albo powinna wystąpić o wsparcie finansowe regulowane ww. uchwałą bądź przewidzieć w swoim budżecie inne źródło pozyskania pieniędzy na wypłatę zasiłków wspierających osoby wnioskujące o pomoc w zakresie dożywiania. Na marginesie Sąd zauważa, że jeżeli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na etapie udzielania odpowiedzi na skargę doszło do przekonania na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, że organ I instancji naruszył przepisy postepowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy to w takim wypadku powinien w trybie autokontroli zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uwzględnić skargę a nie wnosić o jej oddalenie. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organy obu instancji winny zastosować się do wytycznych i oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku w szczególności w toku postepowania niezbędne jest dokonanie weryfikacji sytuacji skarżącego pod względem jego rzeczywistych wydatków, w szczególności związanych z leczeniem żony, tym bardziej w sytuacji kiedy wstrzymano skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło