IV SA/Po 632/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus(spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2006 r. sprawy ze skargi H.i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2003 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja winna być wykonana. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus /-/B.Popowska IV SA/Po 632/04 U Z A S A D N I E N I E Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]września 2003 r. nr [...]na podstawie art. 7 ust. 1 i 5, art. 2, art. 3 ust. 2 – 4, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 – 6 i 8 – 10, art. 8 ust. 1, 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71 poz. 734 ze zm.) oraz art. 104 kpa przyznał J M dodatek mieszkaniowy w kwocie 282,20 zł miesięcznie w tym ryczałt na opał w kwocie 13,90 zł na okres 6 miesięcy od dnia 1 września 2003 r. do dnia 29 lutego 2004 r. na pokrycie opłat za zajmowany lokal przy ul. [...]w P. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 3 i art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych istotnym dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest ustalenie liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ustalenie czy zostało spełnione kryterium dochodowe. J. M. składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał, że jego gospodarstwo domowe składa się z czterech osób. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że córka K. uczy się w systemie dziennym w szkole w K. i tam zamieszkuje u babci. H. i J. M. w miarę swoich możliwości pomagają w utrzymaniu córki kupując książki, zeszyty, odzież. W związku z tym organ uznał, że córka K. zamieszkując u babci ma zapewnione warunki bytowe i mieszkaniowe, a okazjonalna pomoc ze strony rodziców nie może być uznana za ponoszenie całodziennych i codziennych wydatków na uczące się dziecko poza miejscem zamieszkania. J. M. pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 552,63 zł brutto miesięcznie i zasiłek rodzinny w kwocie 42,50 zł i jest obciążony zajęciem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w wysokości 138,16 zł miesięcznie. Zdaniem organu I instancji taka sytuacja materialna H. i J. M. nie pozwala na utrzymanie czteroosobowego gospodarstwa domowego. Ponadto, jak stwierdził organ, krótkich pobytów córki K. związanych z przerwami wakacyjnymi nie można uznać za stałe jej zamieszkiwanie uzasadniające przyznanie dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem czterech osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Uwzględniając powyższe argumenty organ I instancji do obliczenia należnego dodatku mieszkaniowego przyjął trzyosobowe gospodarstwo domowe rodziny M. i ustalił dodatek w kwocie 282 zł w tym ryczałt za brak ciepłej wody w wysokości 13,90 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zarzucił, że "decyzja przedstawia niezgodne z przedstawionymi dokumentami i nieprawdziwe wydatki na normatywną faktyczną powierzchnię użytkową mieszkania" oraz pomniejszenie gospodarstwa domowego o jedną osobę. Odwołujący się wyjaśnił, że jego rodzina jest czteroosobowa, dzieci są zameldowane w mieszkaniu nr [...]przy ul. [...]w P., jako rodzice pp. M. ponoszą koszty nauki dzieci, dają córce pieniądze gdyż dziadkowie z niskiej emerytury nie są w stanie zapewnić jej całkowitego utrzymania. J.M. zaznaczył, że córka K.u babci w K. przebywa czasowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]września 2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze przedstawiło podstawy faktyczne i prawne wyliczenia wysokości przyznanego J. M. dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji co do ilości osób tworzących gospodarstwo domowe w rodzinie pp. M. wskazując, że córka K. od kilku lat przebywa u babci w K. poza miejscem stałego zameldowania. K. M. uczy się w systemie dziennym w Technikum Handlowym w K., a u babci ma zapewnione warunki mieszkaniowe i bytowe. Okazjonalna pomoc ze strony rodziców nie wiąże się z utrzymaniem córki. Wnosząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2004 r. H. i J. M. zakwestionowali ustalenia organu dotyczące ilości osób w gospodarstwie domowym tej rodziny. Skarżący podnieśli, że córka K. w okresie, na który przyznano skarżącym dodatek mieszkaniowy (1 września 2003 r. – 29 lutego 2004 r.) przebywała w miejscu zamieszkania przez 2 miesiące i 7 dni i była na pełnym ich utrzymaniu. Powołali się też skarżący na uchwałę NSA z dnia 20 maja 2002 r. sygn. OPK 21/02. Ponadto skarżący podtrzymali także zarzuty podniesione w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71 poz. 734) przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. W myśl uchwały pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPK 21/02 (ONSA 2003/1/12) punkt wyjścia do wyjaśnienia treści art. 4 stanowi istota i cel samego dodatku mieszkaniowego, którego prawny charakter można określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal. W tym aspekcie głównym zadaniem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie. Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w jej art. 3 ust. 3 i 4. Drugą przesłankę stanowi kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego (art. 5 ust. 1 – 4). A zatem dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe i wymaga prawidłowych ustaleń. W niniejszej sprawie organy I i II instancji odmówiły zaliczenia do gospodarstwa domowego skarżących ich uczącej się w innym mieście córki. Zgodnie z wyżej powołaną uchwałą uczący się poza miejscem zamieszkania członek gospodarstwa domowego, czasowo zaspokajający część swoich potrzeb w miejscu nauki, zachowuje prawo do zamieszkania wspólnie z rodziną i najczęściej nie traci faktycznego kontaktu z domem rodzinnym. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że osoba taka przebywa okresowo także w domu rodzinnym, w którym nadal mieści się najczęściej jego stałe centrum życiowe. Studiujący poza miejscem zamieszkania członek rodziny z reguły nie tworzy bowiem własnego, odrębnego gospodarstwa domowego. Trzeba także uwzględnić wzajemne obowiązki pomiędzy rodzicami i dziećmi, wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a w szczególności zakres obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek alimentacyjny obejmuje dostarczanie uprawnionemu środków utrzymania, do których zalicza się także zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionego (art. 128 k.r.o.). Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych dziecka uczącego się poza domem rodzinnym może polegać zarówno na korzystaniu przez dziecko z mieszkania rodziców, jak i na równoczesnym korzystaniu z odpowiedniego mieszkania w miejscowości, w której jest szkoła czy uczelnia. Również wydatki ponoszone w takim wypadku przez rodzinę są objęte wspólnym budżetem rodziny. To, że dziecko uczy się w innej miejscowości i korzysta tam z mieszkania, zarówno ze względów faktycznych jak i prawnych, nie musi oznaczać, że nie jest osobą wspólnie stale zamieszkującą i gospodarującą z rodzicami w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W niniejszej sprawie organy rozstrzygające o przyznaniu skarżącym dodatku mieszkaniowego w kwestionowanej przez nich wysokości uznały, iż wysokość osiąganych przez skarżących dochodów upoważnia do postawienia tezy, iż dziecko skarżących nie tworzy z nimi wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu. Powyższą argumentację wskazane organy oparły na dokumentacji wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, treści oświadczenia złożonego przez skarżącą w dniu [...]września 2003 r. oraz sporządzonego zestawienia – analizy budżetu ich gospodarstwa domowego. Tymczasem w ocenie Sądu wnioski, jakie organ wyprowadził z analizy tych dokumentów są chybione i nie uzasadniają przyjęcia, że córka skarżących nie tworzy wraz z nimi gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisu ustawy. Skarżący ponosili koszty utrzymania córki u babci zakupując książki, zeszyty, odzież. Ponadto, z uwagi na chorobę babci i związane z tym wydatki na leczenie, skarżący zmuszeni byli w miarę swoich możliwości, łożyć finansowo na bieżące utrzymanie córki w okresach jej pobytu u babci. Co prawda z analizy akt wynika, że skarżący nie ponosili kosztów zakwaterowania córki podczas jej pobytu w K. to jednak ponosili wyżej wskazane wydatki, ponosili koszty dojazdów córki do domu. Należy zwrócić uwagę, że w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (maj, czerwiec, lipiec 2003 r.) przypadały wakacje letnie, w czasie których K.M. przebywała w domu i tym samym w tym okresie przez co najmniej 1 miesiąc bezspornie spełniona została przesłanka wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania rodziny. Okoliczności tych w niniejszej sprawie nie rozważono naruszając tym samym przepisy art. 77 § 3 i art. 107 § 3 kpa. W niniejszej sprawie orzeczono o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego w wysokości 282,20 zł, stąd uwzględniając zawarty w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej, Sąd nie weryfikował zaskarżonych decyzji w aspekcie zasadności przyznania dodatku w kwocie 282,20 zł. Co do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżących oraz ustalenia dodatku w tej wysokości sprawa jest ostatecznie przesądzona na korzyść skarżących. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona decyzja winna być wykonana. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus /-/B.Popowska KB/ U Z A S A D N I E N I E