IV SA/Po 633/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski as. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego s t w i e r d z a n i e w a ż n o ś ć z a s k a r ż o n e j d e c y z j i /-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski KP Sygn. IV SA /Po 633/04 Uzasadnienie Decyzją Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...].01.2004 r. nr [...] na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 3, art. 4 ust. 1, art. 32, art. 36 ust. 1, art. 43 ustawy o pomocy społecznej udzielono H. S. pomocy w postaci zasiłku celowego w naturze w wysokości 60 zł. W uzasadnieniu stwierdzono, że H.S. spełnia wymogi do przyznania zasiłku jednorazowego zawarte w ustawie o pomocy społecznej. Decyzją nr [...] z dnia [...] 03.2004 r. na podstawie art.138 3 w zw. z art. 107 3 kpa oraz art. 2 i 4 ust. 1, art. 32 ustawy o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998r. nr 64, poz. 414 z późn. zm. ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że organ orzekający uznając prawo wnioskodawcy do zasiłku celowego, posłużył się decyzją standardową, która nie zawiera analizy materiału dowodowego tej konkretnej sprawy i nie usuwa wątpliwości jakie wiążą się z zagadnieniem wysokości przyznanej pomocy. Celem ustawowym pomocy społecznej jest zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin poprzez umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki i możliwości. Stąd też organ orzekający winien ustalić nie tylko wszystkie okoliczności dotyczące osoby wnioskodawcy ( finansowe, rodzinne, zdrowotne ) ale i rozważyć materiał sprawy ze szczególną starannością przy uwzględnieniu jego potrzeb i możliwości. Przyjmując ustalenia organu stwierdzające po stronie H. S. brak jakichkolwiek dochodów, należy stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że przyznana zaskarżoną decyzją kwota świadczenia nie jest w stanie zaspokoić minimum jego podstawowych potrzeb biorąc pod uwagę jego niedyspozycję zdrowotną. Także uzasadnienie decyzji nie czyni zadość wymaganiom wynikającym z treści art. 107§ 3 kpa, co w ocenie Kolegium oznacza naruszenie zasad postępowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący prosi o pomoc , bo nie ma pieniędzy nawet na lekarstwa a przebywał w szpitalu i porusza się jedynie koło domu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Skarżący bowiem nie kwestionuje rozstrzygnięcia SKO lecz domaga się przyznania zasiłku , który już po wniesieniu skargi został mu przyznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy jednak podkreślić, że powodem jej uwzględnienia jest rażące naruszenie prawa. W dniu [...].01.2004r decyzją MGOPS w T. nr MGOPS. [...] udzielił H. S. pomocy w postaci zasiłku celowego i w naturze w wysokości 60zł. Odbiór tej decyzji nastąpił w dniu [...].01.2004r. Skarżący w dniu [...].03.2004r za pośrednictwem MGOPS złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od powyższej decyzji, twierdząc, że przyznana mu kwota 60zł jest dla niego niewystarczająca. Oświadczył, że ostatnio zmarła mu mama, jest na długach i bez grosza na tabletki bez których nie może żyć, nie ma na jedzenie, opał i prąd. Decyzją z dnia [...].03.2004r Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie z art. 127.§ 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie ( art. 129 § 1 i 2 kpa ). W niniejszej sprawie odbiór decyzji z dnia [...].01.2004r nastąpił w dniu w dniu [...].01.2004r. W związku z tym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...].02.2004r. Złożenie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...].03.2004r nastąpiło po upływie terminu Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129§ 2 kpa. Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa ( niepublikowany wyrok NSA z dnia 21.03.1997r. SA/ Łd 2990/95 ).W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego ( niepublikowany wyrok NSA z dnia 29.01.1997r, SA/ Gd / 1482 /96, w którym stwierdzono, że " Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14- dniowego terminu ( art.129 kpa ). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art.134 kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej " zob. niepublikowany wyrok NSA z dnia 15.11.1995r., SA /Ka 2111 /94 , w którym przyjęto, że " Gdy organ II instancji stwierdzi , że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art.134 kpa " i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – wyrok NSA z dnia 27.11.1996r., SA /Łd 2665 /95, BS 1997r, nr 5, poz. 32 ). Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art.58 i n. kpa., a wniosek ten zostanie uwzględniony ( por. niepublikowany wyrok NSA z dnia 18.10.1005r., SA/ Gd 2865 /94 ). W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że Skarżący wniósł odwołanie po upływie terminu do jego złożenia. A zatem organ odwoławczy winien w drodze postanowienia stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, czego nie uczynił. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na to, że Skarżący domagał się przywrócenia uchybionego terminu. Brak również postanowienia organu o jego przywróceniu. W ocenie Sądu w świetle wyżej cytowanego orzecznictwa postępowanie organu II instancji stanowiło rażące naruszenie prawa. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 16.02.1998r , IV SA 727/96 ( LEX nr 43307 ) w myśl art. 134 kpa organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 kpa. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie , a w przypadku uchybienia terminu – do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa ( art.156 § 1 pkt. 2 kpa ). W myśl art. 145.§ 1 pkt. 2 ustawy " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Artykuł 156 § 1 pkt. 2 kpa stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu decyzja SKO została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji merytorycznej na skutek odwołania złożonego po upływie terminu stanowi rażące naruszenia prawa. Mając na uwadze te okoliczności Sąd postanowił na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi " w zw. z art.156 § 1 pkt. 2 kpa stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. /-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski KP