IV SA/Po 636/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bożena Popowska as. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekr. sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu w IV na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]. /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska KP Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 37 j ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r., nr 25, poz. 128 ze zm., dalej: uzb) przyznano Z. W. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. w wysokości 536,10 zł miesięcznie. Pismem z dnia [...] r. Zainteresowany zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w L. z wnioskiem o zweryfikowanie danych dotyczących okresu zatrudnienia, gdyż znalazł się w posiadaniu dokumentów potwierdzających zatrudnienie w warunkach szkodliwych, co stanowi podstawę przyznania świadczenia przedemerytalnego w miejsce zasiłku przedemerytalnego. Postanowieniem z dnia [...] r., [...], Prezydent Miasta L. przekazał podanie Zainteresowanego Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w L., jako organowi właściwemu w sprawie. Z. W. zaskarżył wskazane postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r., [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że z dniem [...] r. wszelkie sprawy dotyczące wypłaty zarówno świadczeń przedemerytalnych, jak i zasiłków przedemerytalnych przejął ZUS. Tylko dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych zasiłków i świadczeń leży w gestii PUP. Pismem z dnia [...] r. Zainteresowany zwrócił się do Wojewody [...]z wnioskiem o "ponowne rozpatrzenie" sprawy. Wskazał, że w dniu rejestracji nie był informowany, jakie dokumenty winien złożyć. Jego sprawa dotyczy okresu, kiedy przyznawaniem świadczeń zajmowały się Urzędu Pracy. Pismem z dnia [...] r. Z. W. określił, że pismo z dnia [...] nie stanowi skargi do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r., [...], Wojewoda [...] przekazał podanie Zainteresowanego Prezydentowi Miasta L.. Wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa), podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta L. zwrócił się do Zainteresowanego o wskazanie, na której z wymienionych w piśmie podstaw wznowienia postępowania administracyjnego opiera swój wniosek, oraz o określenie terminu, kiedy uzyskał wiedzę o zaistniałej podstawie wznowienia. W odpowiedzi, Zainteresowany podał, że podstawę stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż organ nie miał wiedzy, iż posiada on świadectwo pracy w szczególnych warunkach. O okoliczności tej uzyskał wiedzę we [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r., [...], Prezydent Miasta L. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] r., [...], Prezydent Miasta L. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., nr [...]. Organ wskazał, że złożone przez Zainteresowanego świadectwo pracy w warunkach szkodliwych nie jest dowodem istotnym dla sprawy. W dniu wydania weryfikowanej decyzji Z. W. spełniał jedynie warunki do przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Decyzja z dnia [...] r. jest prawidłowa. Od decyzji odwołał się Zainteresowany, podnosząc, iż wie, że osoba, która przepracowała 35 lat i 15 lat w warunkach szkodliwych w [...] r. miała prawo do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] r., [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że ujawniona nowa okoliczność nie miała wpływu na zmianę decyzji, bowiem w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tylko taka decyzja mogła zostać wydana. Pismem z dnia [...] r. Z. W. złożył skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując wcześniejszą argumentację. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest przestrzeganie właściwości. Zgodnie z art. 19 kpa organy te przestrzegają z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Uwaga ta odnosi się do postępowań prowadzonych zarówno w ramach postępowania pierwszej instancji oraz postępowania odwoławczego, jak i w trybach nadzwyczajnych. Wydanie decyzji przez organ właściwy jest koniecznym warunkiem uznania ją za zgodną z prawem. Ustawodawca bowiem zakwalifikował naruszenie właściwości przy wydaniu decyzji jako jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 kpa). Wady wymienione w art. 156 § 1 kpa są w ocenie ustawodawcy na tyle istotne, by konieczne było stosowanie trybu pozwalającego na usunięcie decyzji z obrotu prawnego, pomimo obowiązującej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Na tle przedstawionych wyżej uwag ogólnych rozważyć trzeba przepisy dotyczące właściwości organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie. Na mocy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252, dalej: uśp), z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął wypłatę wszystkich świadczeń oraz zasiłków przedemerytalnych ustalonych i wypłacanych na podstawie przepisów uzb. Powiatowy Urząd Pracy jest właściwy do załatwiania spraw z zakresu świadczeń przedemerytalnych tylko w zakresie spraw wszczętych, które nie zostały zakończone przed dniem 1 sierpnia 2004 r. Sprawy z zakresu zmiany wysokości zasiłków przedemerytalnych nie mieszczą się we wskazanej kategorii. Podobny pogląd wyraził tutejszy Sąd w wyroku z dnia 20 lipca 2006 wydanym w sprawie o sygn. IV SA/Po 566/05. Sąd dostrzega wprawdzie, iż z dniem 1 listopada 2005 r. do ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm., dalej: upz) wprowadzony został art. 150d ust. 1, zgodnie z którym prawo do świadczeń przedemerytalnych przyznanych przez powiatowy urząd pracy na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na zasadach i w trybie określonym w tych przepisach na wniosek osoby uprawnionej (zainteresowanej) lub z urzędu, jeżeli po dniu przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty tych świadczeń zostaną ujawnione okoliczności: 1) określone w art. 145 § 1 oraz art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powodujące wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji; 2) mające wpływ na prawo do świadczenia przedemerytalnego lub jego wysokość, zaistniałe po dniu ustalenia prawa do tego świadczenia. Jednakże, w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepis ten nie obowiązywał, w związku z czym nie mógł stanowić podstawy określenia właściwości organu administracji publicznej. Z uwagi na następstwa wskazanego naruszenia właściwości, dla porządku Sąd pragnie wskazać, że w trakcie postępowania naruszone zostały przepisy gwarantujące stronie czynny udział w każdym jego stadium. Nie można bowiem inaczej traktować sytuacji, gdy postanowienie o wznowieniu postępowania doręcza się dnia 24 marca [...] r. (k. 34 akty administracyjnych), zaś decyzja w wyniku wznowienia datowana na dzień 29 marca [...] r. nie jest poprzedzona jakimkolwiek dowodem potwierdzającym, iż Skarżący mógł przed jej wydaniem zapoznać się z aktami i wypowiedzieć co do okoliczności sprawy. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska za nieobecnego s.B.Popowską /-/P.Miładowski KP