IV SA/Po 638/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie T. S. wraz ze skargą na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powyższego wniosku wnioskodawca podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem jego utrzymania jest gospodarstwo rolne o pow. [...] ha przynoszące dochód [...] zł. miesięcznie. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca podał, że oprócz gospodarstwa rolnego jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2, ciągnik Ursus [...], kombajn ziemniaczany i kultywator. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia [...] sierpnia 2016r. (odebranym w dniu [...] sierpnia 2016r.) wezwano go wskazania źródeł przychodu oraz wysokości dochodu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont (w tym związanych z prowadzoną produkcją rolną) i kart kredytowych należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, oraz określenia czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należało podać wysokość dofinansowania). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia [...] września 2016r. wyjaśnił, że dochód z gospodarstwa rolnego wraz z żoną wynosi [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że opłaty, podatki, utrzymanie domu (gaz, prąd, woda, opał i remonty) oraz telefon, środki czystości, odzież i wyżywienie bilansują się z dochodem i pochłaniają razem [...] zł. na dwie osoby. Wnioskodawca poinformował także, że posiadany rachunek bankowy (z którego wyciągu nie przedłożono) obsługuje dopłaty do produkcji rolnej, których wysokości nie wyjawiono, gdyż są to opłaty do produkcji rolnej, a nie do opłat sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, że opierając się o treść formularza i jego uzupełnienie przyjąć należy, że złożone oświadczenia nie odzwierciedlają pełnej i rzeczywistej sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej skarżącego. W zakreślonym terminie T. S. wniósł sprzeciw, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu w całości, uzupełnienie i sprostowanie części orzekającej zaskarżonego postanowienia oraz zwolnienie w części z kosztów wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając podkreślił, że zaskarżone postanowienie zawiera błąd formalnoprawny, polegający na braku określenia, że postępowanie w sprawie "umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy" dotyczy postępowania Starosty Średzkiego w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...].04.2016 r. zezwalającej na budowę turbin wiatrowych na terenie Gminy [...], utrzymanej w mocy przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją z dnia [...].07.2016 r. Ponadto wnioskodawca wskazał, że Sąd nie ustalił prawidłowo stanu formalnoprawnego sprawy, lecz błędnie określił stan majątkowy skarżącego. W ocenie wnioskodawcy wszystkie informacje podane na urzędowym formularzu i w dodatkowych wyjaśnieniach uzupełniających są wiarygodne i zgodne z prawdą oraz obejmują rzeczywistą sytuację rodzinną, finansową i majątkową, natomiast wątpliwości Sądu nie zostały poparte żadnymi racjonalnymi dowodami oraz przekraczają zakres wynikający z ochrony danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Referendarz sądowy słusznie zauważył, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących swojej sytuacji finansowej oraz stałych wydatków. Brak przedstawienia wyciągów bankowych uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Referendarz słusznie zauważył, że wskazana okoliczność, że posiadane konto bankowe obsługuje dopłaty do produkcji rolnej, nie uzasadnia odmowy ujawnienia wyciągu z tego konta. Skoro zatem skarżący uchylił się od przedstawienia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. dowodów w zakreślonym terminie, to powinien liczyć się z oceną, że brak będzie podstaw do uznania jego twierdzeń i oświadczeń za uprawdopodobnione. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 744/09, LEX nr 552404). Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Na marginesie Sąd wskazuje, że argumenty podniesione przez skarżącego w sprzeciwie, dotyczące błędu formalnoprawnego zaskarżonego postanowienia, polegającego na braku określenia, że postępowanie w sprawie "umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy" dotyczy postępowania Starosty Średzkiego w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...].04.2016 r. zezwalającej na budowę turbin wiatrowych na terenie Gminy [...], utrzymanej w mocy przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją z dnia [...].07.2016 r., są bezzasadne i nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.