IV SA/Po 639/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz-Frymus M. J. pismem z dnia [...] października 2003 r. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. z wnioskiem o wznowienie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, przyznanego decyzją z dnia [...]grudnia 1998 r., zawieszonego z dniem [...] sierpnia 1999 r. w związku z podjęciem pracy. Wnioskodawca wskazał, że w okresie od dnia 1 września 1999 r. do dnia 31 sierpnia 2003 r. był zatrudniony w Zespole Szkół Budowlano-Drzewnych w P. jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu. Został zwolniony z dniem 31 sierpnia 2003 r. w wyniku redukcji zatrudnienia z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy z uwagi na mały nabór uczniów. Z załączonego do wniosku świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku "rozwiązania" umowy na czas określony. Podpisane przez Dyrektora Zespołu Szkół Budowlano – Drzewnych pismo z dnia [...] sierpnia 2003 r. wskazuje, że nie ma możliwości zawarcia z M. J. nowej umowy o pracę na kolejny rok szkolny z uwagi na mały nabór uczniów. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w P. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] wznowił Wnioskodawcy wypłatę zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 listopada 2003 r. Pismem z dnia [...] lutego 2004 r. M.J. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wskazując, że posiada czterdziestoletni czas pracy i w każdym przypadku był zwalniany z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w P. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., [...], na podstawie art. 6 pkt 15 i art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. 58/03/514 ze zm., dalej: ustawa o zatrudnieniu) odmówił Wnioskodawcy przyznania świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. J. spełnił wprawdzie warunek 40-letniego okresu uprawniającego do emerytury, jednakże umowa o pracę została zawarta na czas określony. Pismem z dnia [...] marca 2004 r. M. J. odwołał się od decyzji Powiatowego Urzędu Pracy, wskazując, że organ pierwszej instancji błędnie nie zakwalifikował rozwiązania stosunku pracy jako zaistniałego z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., [...], na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa i art. 6c ust. 2 pkt 2, i art. 37 k ustawy o zatrudnieniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że umowa o pracę nie została rozwiązana z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ustawy o zatrudnieniu. Pismem z dnia [...] maja 2004 r. M. J. wniósł skargę na decyzję Wojewody, żądając jej uchylenia i przyznania Mu wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu skargi M. J. podniósł, że wbrew informacji zawartej w świadectwie pracy, Jego stosunek pracy ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy, na co dowodem jest pismo informujące o braku możliwości zawarcia kolejnej umowy z uwagi na mały nabór uczniów. Podkreślił, że specyfika zawodu nauczyciela kontraktowego prowadzi do wniosku, że w tym zakresie istnieją wyłączenia z zakresu prawa pracy. Należało wziąć pod uwagę cały stan faktyczny i prawny sprawy, a żadne przepisy nie wskazują by jedyną podstawą do wydania decyzji było świadectwo pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu [...] marca 2006 r. Skarżący oświadczył, że w związku z ustaniem stosunku pracy w Zespole Szkół Budowlano-Drzewnych w P. nie wytaczał żądania przed Sądem Pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na brzmienie art. 37 k ustawy o zatrudnieniu, zasadniczym wątkiem niniejszej sprawy jest kwestia oceny charakteru ustania stosunku pracy Skarżącego. Z akt sprawy wynika, że Skarżący związany był z pracodawcą – Zespołem Szkół Budowlano-Drzewnych w P. – umową zawartą na czas określony od dnia 1 września 1999 r. do dnia 31 sierpnia 2003 r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r. Dyrektor szkoły poinformował Skarżącego, że nie ma możliwości zawarcia z Nim nowej umowy o pracę z uwagi na mały nabór uczniów. W świadectwie pracy wpisana została informacja, że ustanie stosunku pracy nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy zawartej na czas określony. W istocie umowa o pracę zawarta na czas określony nie uległa rozwiązaniu lecz wygasła wraz z nadejściem terminu, na który została zawarta (art. 25§1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks Pracy – j.t. Dz.U. 21/98/94 ze zm. – dalej kp; M. Barzycka – Banaszczyk "Kodeks pracy. Komentarz." CH Beck 2004 s. 70-71 nb 2; M.T. Romer "Prawo pracy. Komentarz" – W.Pr 2005 s. 188-189 t. 6,7). Podkreślana przez Skarżącego specyfika zatrudniania nauczycieli kontraktowych w ocenie Sądu nie powoduje, iżby ustanie stosunku pracy zawartego na czas określony mogło być klasyfikowane w kategorii ustania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. W przypadku bowiem nawiązania stosunku pracy na czas określony, ocena sytuacji prawnej stron odnosić się musi do konkretnych praw i obowiązków, które z zawartej umowy wynikają. Z umowy o pracę zawartej na czas określony wynika jednoznacznie, że strony postanawiają zakreślić termin końcowy, w którym stosunek pracy ulegnie rozwiązaniu. Podjęcie decyzji o nawiązaniu stosunku pracy właśnie na czas określony (także w szkolnictwie – art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w brzmieniu na dzień nawiązania ze Skarżącym stosunku pracy; t.j. Dz. U. 56/97/357 ze zm.) motywowane jest zazwyczaj oceną sytuacji faktycznej dokonaną przez strony – pracodawca bowiem ocenia swoje możliwości zatrudnienia i prognozuje zapotrzebowanie na pracowników, a następnie na tej podstawie proponuje zatrudnienie na wskazany okres. Natomiast pracownik podejmując zatrudnienie na czas określony liczy się z faktem, że umowa taka ma zakreślony termin końcowy i nie wynika z niej żadne zobowiązanie do kontynuowania zatrudnienia po nadejściu terminu końcowego. W przedmiotowej sprawie pracodawca po ocenie zapotrzebowania na pracowników zatrudnił Skarżącego na czas określony. Następnie, w związku z nadejściem terminu końcowego, ponownie ocenił możliwości i stwierdził, że nie ma warunków dla zatrudniania pracownika na dalszy okres. Takie ustanie stosunku pracy nie może być jednak klasyfikowane w kategorii ustania z przyczyn dotyczących pracodawcy, gdyż nie mieści się w katalogu określonym w art. 2 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu (wg stanu prawnego na dzień ustania stosunku pracy przepis ten stanowił, iż sformułowanie "przyczyny dotyczące zakładu pracy" oznacza "rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy"). Ustanie stosunku pracy nawiązanego na czas określony w swojej istocie zawiera tę właśnie okoliczność, że dla zaspokojenia potrzeb płynących z sytuacji i organizacji zakładu pracy dalsze zatrudnianie pracownika nie jest potrzebne, co pracodawca przewidział zawierając z nim właśnie taką umowę. Skarżący nie kwestionował trybu i charakteru ustania stosunku pracy w postępowaniu przed Sądem Pracy. Innymi słowy - nie było sporne między stronami umowy o pracę, że w istocie wiązał je stosunek pracy zawarty na czas określony, z datą końcową oznaczoną na dzień 31 sierpnia 2003 r. Skarżący nie kwestionował w postępowaniu przed Sądem Pracy również informacji zawartych w świadectwie pracy. Skarżący zarzuca, że wobec nauczycieli kontraktowych (taki stopień awansu zawodowego przysługiwał wnioskodawcy), nie znajdował zastosowania art. 251 kp a organy administracji publicznej nie uwzględniły specyfiki zatrudniania nauczycieli. Pogląd ten nie jest trafny. W okresie od 21 października 2001r. do dnia 21 sierpnia 2004r. obowiązywał art. 10 ust. 4a pkt1 KN a w brzmieniu nadanym art. 3 pkt 13 lit c ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. (Dz.U. 111/01/1194), zgodnie z którym w przypadku nieuzyskania przez nauczyciela kontraktowego w ciągu 4 lat od dnia zatrudnienia w danej szkole stopnia nauczyciela mianowanego, stosunek pracy wygasa z końcem roku szkolnego z nauczycielami zatrudnionymi w szkołach, w których w organizacji pracy przewidziano ferie. Ponieważ w Zespole Szkół, w których pracował Skarżący, w organizacji pracy przewidziano ferie, przeto nie tylko z uwagi na treść umowy, lecz i z uwagi na art. 10 ust. 4a pkt 1 KN, stosunek pracy Wnioskodawcy musiał ustać z dniem 31 sierpnia 2003r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego art. 251 kp nie ma zastosowania, jeśli ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje okoliczności, w których strony mogą zawrzeć umowy na czas określony (art. 10 ust. 4 KN; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.6.2000 - I PKN 709/99 – OSNAP 24/01/716; 2.9.1999 – I PKN 235/99-OSNAP 3/01/64). Uregulowania odrębne, dotyczące statusu nauczycieli, są częstokroć korzystniejsze niż wobec innych pracowników, jednakże w niniejszej sprawie nie stanowiły przesłanek nabycia przez skarżącego prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu. Z uwagi na fakt, że organy prowadzące postępowanie zrealizowały wymogi określone przepisami proceduralnymi, a nadto prawidłowo dokonały wykładni przepisów prawa materialnego oraz aktu subsumcji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz-Frymus PG/