IV SA/Po 644/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-08
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad dwiema niepełnosprawnymi siostrami przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na obie siostry, jeśli już zostało jej przyznane świadczenie na jedną z nich?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inną osobę. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza możliwość pobierania przez jedną osobę dwóch świadczeń pielęgnacyjnych, nawet jeśli sprawuje opiekę nad kilkoma niepełnosprawnymi członkami rodziny. Celem świadczenia jest rekompensata utraconego dochodu z powodu rezygnacji z pracy zarobkowej, a utracić dochód można tylko raz.Stan faktyczny
Skarżący złożył wnioski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad dwiema niepełnosprawnymi siostrami. Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał świadczenie na jedną siostrę, ale odmówił przyznania na drugą, wskazując, że skarżący już pobiera świadczenie pielęgnacyjne na pierwszą siostrę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady równości oraz konstytucyjności przepisu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
M. S. (dalej: "skarżący") w dniu 22 lutego 2016 r. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w Obornikach (dalej: "OPS w Obornikach") wnioski o przyznanie świadczeń pielęgnacyjnych w związku ze sprawowaniem opieki nad siostrami: E. S. i G. S.. Do wniosku dołączył m.in. orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia, z których wynika, że E. S. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidzkiej, natomiast G. S. do drugiej grupy inwalidzkiej, a ich inwalidztwo istnieje od urodzenia i ma charakter trwały.
Decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2016 r. Dyrektor OPS w Obornikach z upoważnienia Burmistrza przyznał wnioskodawcy świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną siostrą - E. S.
Decyzją nr [...] z 1 marca 2016 r. Dyrektor OPS w Obornikach z upoważnienia Burmistrza, odmówił wnioskodawcy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad siostrą - G. S.
Organ wskazał, że M. S. sprawuje opiekę nad siostrami, jest ich opiekunem prawnym, ich rodzice nie żyją i są one osobami samotnymi. Obie siostry są osobami niepełnosprawnymi. E. S. została zaliczona do I grupy inwalidów orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 21 października 1977r. od urodzenia. G. S. została zaliczona do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 17 grudnia 2012r. na okres do 31 grudnia 2017r. Niepełnosprawność G. S. istnieje od urodzenia. Decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2016 r. M. S. nabył uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad siostrą E. S. na okres od 23 lutego 2016r. bezterminowo.
Organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (art.17 ust.5 pkt 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 2016 r. M. S. nabył uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad siostrą E. S. na okres od 23 lutego 2016r. bezterminowo. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad siostrą G. S.
M. S. pismem z dnia 14 marca 2016 r. wniósł odwołanie od ww. decyzji. Wskazał, że nie zgadza się z decyzją OPS w Obornikach z dnia 1 marca 2016 r. Jak wskazał, jest opiekunem prawnym sióstr od 30 lat, a z uwagi na ich niepełnosprawność zobligowany jest także do wykonywania fizycznej opieki nad obiema. Z powodu konieczności jej sprawowania nie nabył prawa do emerytury, nie ma prawa do "podwójnych" ulg podatkowych. Podniósł, że utrzymywanie się w jego sytuacji tylko z jednego świadczenia jest niesprawiedliwe, a odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad drugą siostrą wynika z niezrozumienia przez urzędników trudnej sytuacji jego rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją z 15 kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz przypadki, gdy świadczenie to mimo faktycznego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie jest należne.
Organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za sprawowanie opieki i jego wysokość nie jest zależna od ilości osób objętych jednoczesną opieką ani też od nakładu pracy opiekuna. Dla zrozumienia jego charakteru istotne ma wyraźne wskazanie w art. 17 ust. 1 ustawy, że przysługuje ono z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i jest swoistą rekompensatą finansową za brak możliwości wykonywania pracy i osiągania dochodów z powodu sprawowania opieki nad członkiem rodziny. Potwierdzenie powyższego charakteru świadczenia pielęgnacyjnego znajduje swój wyraz także w treści art. 17 ust. 5 pkt 1, w myśl którego świadczenie nie przysługuje, gdy osoba sprawująca opiekę ma trwałe źródło dochodu m.in. (a) ustalone prawo do świadczeń emerytalno-rentowych, renty socjalnej, zasiłku stałego, świadczenia kompensacyjnego, zasiłku bądź świadczenia przedemerytalnego, ale także wtedy, gdy przyznane są już jej świadczenia z funduszy zabezpieczenia społecznego: (b) specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne czy też zasiłek dla opiekuna. Odwołujący się ma już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i okoliczność ta uniemożliwia przyznanie mu drugiego świadczenia o tym samym charakterze - sprzeciwia się temu jednoznaczny zapis art. 17 ust.5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. M. S. wniósł skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na uznaniu, iż świadczenie pielęgnacyjne jest swoistą rekompensatą finansową z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i przysługuje w stosunku co do jednej osoby, podczas gdy ustawa nie precyzuje wyraźnie, iż możliwości sprawowania opieki może posiadać wyłącznie jedna osoba w stosunku do innej jednej osoby niepełnosprawnej, nad którą opieka jest sprawowana.
Ponadto zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu sprawy uzasadniającego przekonanie strony skarżącej, iż decyzja organu II instancji w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, a tym samym utrzymanie w mocy wydanej decyzji organu I instancji odpowiada prawu i słusznemu interesowi skarżącego, a także braku wskazania jakie ewentualnie prawa osób trzecich byłyby naruszone.
Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że poszerzenie katalogu przesłanek negatywnych dotyczących osób sprawujących opiekę, o osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne w związku z niepełnosprawnością innych osób, co w efekcie prowadzi do wykluczenia prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego na inną osobę niepełnosprawną, uznać należy za niekonstytucyjne. Świadczenie pielęgnacyjne przyznane na jedną tylko z osób uprawnionych narusza konstytucyjną zasadę równości i poszanowania zaufania obywateli do Państwa. Uzależnienie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, od uprzedniej decyzji o przyznaniu takiego zasiłku tej samej osobie powoduje pogorszenie się możliwości osoby, która z uwagi na swoją niepełnosprawność nie ma innej osoby, która mogłaby przejąć nad nią opiekę lub nie jest to w ogóle możliwe.
Zdaniem skarżącego uzależnienie i wyłączenia prawa na dalsze osoby w rodzinie stawia je w odmiennej sytuacji prawnej i różnicuje ich prawa, w tym prawo do zapewnienia należytej opieki. Ustalenie przez ustawodawcę katalogu przesłanek negatywnych, zgodnie z którymi prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie przysługuje jeżeli osoba ubiegająca się o nie albo inna osoba z rodziny zainteresowanego nabyła to prawo, narusza powszechnie przyjęty normy społeczne obowiązujące w europejskim porządku prawnym. Arbitralne ustalenie, iż zasiłek pielęgnacyjny nie może przysługiwać na dwóch lub więcej członków rodziny, choćby nawet warunki do jego przysługiwania spełniono na różne osoby - statuuje zasadę nierównego traktowania osób w identycznej sytuacji życiowej, co jest niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawnego.
Skarżący podniósł, że jedyną przesłanką ustawodawcy, uzasadniającą wprowadzenie przedmiotowego zwolnienia było dbanie o zasadę poszanowania zrównoważonego budżetu. Niemniej jednak zasada fiskalizmu nie może stać w hierarchii wyżej od zapewnienia podstawowych potrzeb osobom znajdującym się w najcięższych sytuacjach życiowych, niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Zapewnienie skromnej pomocy w postaci zasiłku pielęgnacyjnego traktowane jako rekompensata służy tak naprawdę zaspokajaniu podstawowych potrzeb osób niepełnosprawnych, dzieci. Ustawodawca ustanowił zasadę, zgodnie z którą na jedną rodzinę przysługuje jedno prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, co jest niezgodne z porządkiem prawnym, w szczególności zasadą równego traktowania osób znajdujących się w podobnej sytuacji życiowej. Zasady tej nie uchyla liczba osób podlegających opiece tego samego opiekuna, spełniających warunki wymagane dla nabycia takiego prawa, ani też to, że ubiegającemu się o zasiłek przyznano już takie prawo na inna osobę z rodziny.
Skarżący wniósł o zbadanie konstytucyjności przepisu dotyczącego przesłanek negatywnych, w szczególności w zakresie odmowy prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy opiekun sprawuję już opiekę nad inną osobą niepełnosprawną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, po przeanalizowaniu zarzutów skargi nie znalazło podstaw do zmiany wydanej decyzji i uważa, że skarga nie może być uwzględniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy wskazać, że ustalony przez organy stan faktyczny jest bezsporny i nie budzi zastrzeżeń zarówno strony skarżącej jak i Sądu. W niniejszej sprawie organy administracji odmówiły ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad siostrą G. S., gdyż skarżący ma już przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad siostrą E. S., zgodnie z decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Obornikach nr [...] z dnia 22 lutego 2016 r.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów I i II instancji był art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., dalej: "u.ś.r.").
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad siostrą G. S.
Sąd wskazuje, że zasady, w tym przesłanki pozytywne i negatywne, przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określa ww. art. 17 ust. 1-5 u.ś.r. Z jednej strony art. 17 ustawy wprowadza przesłanki pozytywne umożliwiające przyznanie wnioskującym świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust.1-1b), z drugiej zaś przesłanki negatywne, które powodują, że przyznanie takiego świadczenia staje się niemożliwe (art. 17 ust. 5).
Niewątpliwie przesłanka negatywna zachodzi wówczas, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a lub b ustawy. W przedmiotowej sprawie skarżący spełnia przesłankę negatywną określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b, ponieważ ma ustalone prawo do świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawną siostrą E. S.. Sąd podkreśla, że omawiane świadczenie może zostać przyznane wnioskodawcy tylko wtedy, gdy wystąpią łącznie wszystkie przesłanki pozytywne przy braku jakiejkolwiek przesłanki negatywnej. W związku z wystąpieniem przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad drugą siostrą - G. S. mu nie przysługuje.
Wprowadzenie negatywnych przesłanek ma celu wykluczenie sytuacji, kiedy na jedną osobę niepełnosprawną byłoby pobierane zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna przez tę samą lub różne osoby albo dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i świadczenie pielęgnacyjne bądź też zarówno w kraju, jak i za granicą na tę samą osobę wymagającą opieki pobierane byłyby analogiczne świadczenia etc. Chodzi więc o wykluczenie kumulacji świadczeń na tę samą osobę wymagającą opieki.
Przepis ten ma również na celu zapobieganie sytuacjom, gdy jedna osoba pobierałaby dwa świadczenia (zob. "Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz" - Katarzyna Małysa-Sulińska (red.), Anna Kawecka, Joanna Sapeta. LEX 2015).
Należy wskazać, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy interpretować mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej osobom, które podejmując się opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, rezygnują z własnej aktywności zawodowej. Podmiotem uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego jest członek rodziny – ojciec, matka, opiekun faktyczny, lecz jego beneficjentem jest cała rodzina. Świadczenie to ma być częściową rekompensatą dochodu utraconego z powodu rezygnacji z pracy zarobkowej. Jest ono przy tym, co bardzo ważne, powiązane z kontynuowaniem ubezpieczenia społecznego − emerytalnego i rentowego – na koszt publiczny (ze środków publicznych opłacane są składki na ubezpieczenie opiekuna). Sąd wskazuje, że sytuacja, w której wnioskodawca sprawuje opiekę nad dwoma osobami niepełnosprawnymi, jest niewątpliwie trudna i wymaga większego nakładu środków i pracy, jednakże celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensata utraconego dochodu z powodu rezygnacji z pracy zarobkowej, a utracić dochód można tylko raz. Świadczenie określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Skoro więc świadczenie pielęgnacyjne jest związane z rezygnacją z zatrudniania w celu sprawowania przez konkretną osobę osobistej opieki nad niepełnosprawnym, nie jest możliwe pobieranie przez nią innego świadczenia na tę samą osobę niepełnosprawną lub na inną osobę.
W odniesieniu do wniosku skarżącego o zbadanie konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r Sąd wskazuje, że tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa stanowiącego poza tym podstawę prawną wyroku mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (A. Bajończyk, glosa do postanowienia SN z 7 czerwca 2002r. sygn. akt: I KZP 17/02, Przegląd Sądowy 2003, nr 1, s. 154). Co więcej, instytucja pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, ma bowiem na celu nie usunięcie wątpliwości co do stanu prawnego, lecz usunięcie z systemu prawnego przepisu niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowana umową międzynarodową, czy ustawą. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest sformułować w pytaniu ,,zarzut" niezgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją, umową, czy ustawą. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej, nie jest więc dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy, a próba podważenia wiążącej wykładni miałaby na celu w takiej sytuacji naruszenia ładu prawnego (por. analogicznie postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2008r. sygn. akt: P 53/07, publ. OTK-A 2008/10/192). Wobec tego sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z konstytucją. W przeciwnym razie należałoby stanąć na stanowisku, że w danej sprawie sąd de facto uchyla się od dokonania autonomicznej (samodzielnej) wykładni i zastosowania prawa ad casum. Oznaczałoby to równocześnie także i to, że sąd zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie po to, aby przedstawić umotywowany zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ale po to by uzyskać od Trybunału Konstytucyjnego stanowisko w kwestii prawidłowej wykładni wskazanych norm prawnych, które mają stanowić podstawę prawna rozstrzygnięcie sądowego, co oczywiście nie należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (A. Wasilewski, Przestawianie Pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sądy, PiP 1999, z 8, s. 25-29; A. Mączyński Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, PiP 2000, z 5, s. 3-14; A. Wasilewski, Pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sądowy 2000, nr 5, s. 3-11). Sąd rozpoznając skargę w niniejszej sprawie nie dostrzegł realnych wątpliwości prawnych, zatem wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkuje jej oddaleniem, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło