IV SA/Po 649/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 września 2015r. odrzucił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazaną w rubrum oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie Sądu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, który w związku z nie wyjaśnieniem sytuacji majątkowej, rozstrzygnięty został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2016r., utrzymanym w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 22 marca 2016r. Prowadząc dalej postępowanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 10 maja 2016r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 29 września 2015 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2016 r. umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2016 r. Następnie postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. odrzucono zażalenie Skarżącego na postanowienie z dnia 20 września 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II OZ 1384/16. uchylił postanowienie WSA w Poznaniu z 20 września 2016 r. i oddalił zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r., odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie z dnia 10 maja 2016 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 29 września 2015 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Skarżący składając również wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 marca 2017r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie zażaleniowe. Do rozpoznania pozostał jednak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożony wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 31 stycznia 2017r. W tymże wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie ma żadnego dochodu a jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość stanowiąca las o pow. [...] ha. W uzasadnieniu wniosku Skarżący poinformował również, że jest osobą schorowaną i nie uzyskuje żadnego dochodu. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy nie ma on kredytów i pożyczek, nie uzyskuje żadnych dochodów z dzierżaw oraz nie otrzymuje środków z pomocy społecznej na leczenie, rehabilitację i zakup leków. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, na wstępie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu A. W. już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy. W kwestii poprzedniego żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wypowiadał się co wykazano powyżej referendarz sądowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2016r. wskazano, iż skarżący nie przedstawił (pomimo wezwania) dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, przez co nie można było wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący pomimo kolejnego wezwania, nie przedstawił okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, co doprowadziło do wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pomimo tej treści orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wnioskodawca składając obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił żadnych dokumentów i informacji pozwalających na ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej, którą miał obowiązek przedłożyć już 2016 roku w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji zawartych w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w przedmiotowej sprawie. Skoro w tym stanie rzeczy Skarżący ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. W kontekście wezwania o uzupełnienie informacji związanych z sytuacją majątkową i finansową skierowanego do Wnioskodawcy w dniu 12 stycznia 2016r. i 13 lipca 2016r., złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy z tożsamą argumentacją, co wniosek o prawo mocy już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. Wnioskodawca ma bowiem pełną świadomość zasad regulujących wpadkowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i informacji, które musi ujawnić w postępowaniu dotyczącym złożonego przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach sprawy, zbędne jest prowadzenie powstępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy, a tym samym zbędne jest ponowne uruchamianie trybu z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), ale tym razem w celu uzupełnienia materiału dla weryfikacji twierdzeń Wnioskodawcy o jego sytuacji majątkowej. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia bowiem brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez A. W. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 16 lutego 2016 roku. Powyższe uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249 a P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Art. 249a P.p.s.a. może znaleźć bowiem zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989). Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.