IV SA/Po 65/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-08-18
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne dochody nie pokrywają deklarowanych wydatków na zaspokojenie koniecznych potrzeb, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczne dochody są niższe od deklarowanych wydatków na zaspokojenie koniecznych potrzeb, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takiej sytuacji sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący S.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Skarżący wykazał dochody w wysokości 1671,34 zł i wydatki na zaspokojenie koniecznych potrzeb w kwocie 1793,11 zł. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, w tym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/D.Mataczyński
Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu w dniu 30 kwietnia 2009r. wydał wyrok oddalający skargę S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych w formularzu wniosku i w dokumentach przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jego dochodów jest renta, wynagrodzenie za pracę i zasiłek pielęgnacyjny wynoszące łącznie 1671,34 zł. Z wyliczenia wykonanego przez wnioskodawcę wynika, iż jego wydatki na czynsz (500 zł.), gaz (9.44), prąd (38,15), wodę i śmieci (43), alimenty na rzecz córki (253,79) leki (48,73) i wyżywienie (900 zł.) wynoszą łącznie 1.793,11 zł. Na potwierdzenie powyższych informacji wnioskodawca przesłał kopie faktur za nabycie lekarstw, paliwa, legitymację osoby niepełnosprawnej wraz z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zeznanie podatkowe za 2008r., kopię faktury za zakup opału, informacji z ZUS o wysokości renty i kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącego przy uwzględnieniu deklarowanych dochodów wynoszących 1671,34 zł. oraz deklarowanych wydatków na zaspokojenie koniecznych potrzeb w kwocie 1793,11, stwierdzić należy iż S.K. może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
j.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło