IV SA/Po 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] Sp. z o.o. w [...] przeciwko Staroście [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Po 1/08 postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Dnia [...] września 2013r. Towarzystwo [...] sp. z o.o. wniosło skargę na niewykonanie przez Starostę Powiatowego w [...] prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: 1. z dnia 19 lutego 2008r. wydanego w sprawie o sygn. II SA/Po 1/08, 2. z dnia 12 kwietnia 2011r., wydanego w sprawie o sygn. II SA/Po 33/11. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi. Sprawy zostały rozdzielone na podstawie art. 57 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r.. (t.j. Dz.U. 2012, poz. 1101 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych spraw. Skarga na niewykonanie przez Starostę Powiatowego w [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z dnia 19 lutego 2008r. wydanego w sprawie o sygn. II SA/Po 1/08 była prowadzona pod syg, IV SA/Po 1002/ 13, .a skarga na niewykonanie wyroku z dnia 12 kwietnia 2011r. w sprawie II SA/Po 33/11 była prowadzona pod sygn IV SA/Po 1003/13. Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący w piśmie z dnia 21 października 2013r. podał, że uiścił wpis od skargi i podtrzymał wszystkie tezy, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014r. w sprawie IV SA/Po 1002/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wymierzył organowi Skarbowi Państwa – Staroście [...] grzywnę w wysokości 4000 zł, stwierdził, że przewlekłe postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od organu Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Starosta [...] domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi z uwagi na wykonanie przez niego wyroku w sprawie II SA/Po 1/08 i brak przewlekłości postępowania. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2014r., w sprawie I OSK 804/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014r., w sprawie IVSA/Po 1002/13 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podał, że z analizy akt spraw o sygn IV SA/Po 1003/13, które są znane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu oraz IV SA/Po 1002/13, jednoznacznie wynika, że w rozpatrywanej sprawie w dniu 16 września 2013r. wniesiona została przez Towarzystwo [...] sp. z o.o. jedna skarga na niewykonanie przez Starostę Powiatowego w [...] prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 1/08 oraz II SA/Po 33/11) i dotyczyła całego postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2003r. skierowanego do Starosty [...], zawierającego żądanie ustalenia odszkodowania za działki [...]. W takim zakresie, czyli całościowo, zdaniem NSA, winna ona zostać rozpatrzona przez Sąd I instancji w jednym postępowaniu sądowym. W ocenie NSA brak było podstaw do rozdzielenia tej sprawy na dwa oddzielne postępowania sądowe i wymierzania odrębnie grzywny w każdym z nich. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008r. sygn II SA/Po 1/08 kierowany był do Wojewody Wielkopolskiego. Wyrokiem tym bowiem Sąd uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2004r. i nakazał organowi II instancji ponowne, całościowe rozpatrzenie sprawy. Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] października 2008r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. i zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA uznał, że niewątpliwie decyzja Wojewody została podjęta w wyniku wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008r., II SA/Po 1/08. W tej sytuacji uznanie, że skarga Towarzystwa [...] przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniesiona po upływie 5 lat od dnia wydania przez organ II instancji decyzji, dotyczyła wyroku z dnia 19 lutego 2008r, sygn II SA/Po 1/08 nie znajduje żadnego uzasadnienia. W ocenie NSA przywołanie w złożonej skardze przez skarżące Towarzystwo powołanego wyżej wyroku miało jedynie na celu podkreślenie, że sprawa odszkodowania za działki przejęte pod drogę rozpatrywana jest już od 2003r., a w toku tego postępowania sądy administracyjne zmuszone były już wcześniej korygować niewłaściwe działania organów. W tej sytuacji NSA uznał, że brak było podstaw prawnych do uznania, że skarga z dnia 28 czerwca 2013r. (16 września 2013r., przyp. Sądu) zawierała w sobie odrębną skargę na niewykonanie przez Starostę [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008r., II SA/Po 1/08, w szczególności, że wyrok ten bezpośrednio nie był skierowany do tego organu. Sprawa ze skargi na niewykonanie przez Starostę Powiatowego w [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011r., wydanego w sprawie o sygn. II SA/Po 33/11 rozpoznawana pod sygn IV SA/Po 1003/13 została prawomocnie zakończona. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2014r., w sprawie I OSK 822/14 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2014r., w sprawie IVSA/Po 1003/13, w którym Sąd po rozpatrzeniu skargi Towarzystwa [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Po 33/11, wymierzył grzywnę Skarbowi Państwa – Staroście [...] w kwocie 3000 zł, stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania stwierdził, że brak było podstaw prawnych do uznania, że skarga z dnia 16 września 2013r. zawierała w sobie odrębną skargę na niewykonanie przez Starostę [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008r., II SA/Po 1/08, w szczególności, że wyrok ten bezpośrednio nie był skierowany do tego organu. NSA uznał, że rozdzielnie skargi na dwie odrębne sprawy nastąpiło bez podstawy prawnej i w istocie skarżący w ogóle nie wnosił skargi na niewykonanie wyroku z dnia 19 lutego 2008r. w sprawie IV SA/Po 1/08. W tej sytuacji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu był związany oceną braku podstawy prawnej do uznania, że skarga z 16 września 2013r. została wniesiona na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 19 lutego 2008r., II SA/Po 1/08. Przy uznaniu bezprzedmiotowości polegającej na braku wniesionej skargi nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi na niewykonanie wyroku w sprawie II SA/Po 1/08. Zgodnie z art. 160 p.p.s.a jeżeli ustawa niniejsza nie przewiduje wyroku, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia. Postanowieniem Sąd odrzuca skargę (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Odrzuceniu podlega nie pismo strony – skarga, ale żądanie skarżącego wydania wyroku określonej treści. Postanowienie o odrzucenie skargi wywołuje tylko ten skutek, że zamyka drogę do wydania wyroku w sprawie. W przedmiotowej sprawie nie było żądania skarżącego, nie było więc podstaw do odrzucenia skargi zarówno na podstawie art. 57 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jak i z innych przyczyn wskazanych w przepisie art. 57 ppsa. Postanowieniem Sąd umarza postępowanie. Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1. jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, 2. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, 3. gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W przedmiotowej sprawie z uwagi na brak okoliczności z pkt 1 i 2 § 1 art. 161 p.p.s.a. zastosowanie znajduje pkt 3 § 1 art. 161 p.p.s.a. Postępowanie bowiem jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak żądania skarżącego. Sądowi znane są poglądy zgodnie, z którymi okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania na podstawie tego przepisu muszą zajść w toku postępowania i, że przepis ten nie dotyczy zdarzeń, które miały miejsce przed wszczęciem tego postępowania, na co wskazują słowa "stało się". Zwolennicy takiego stanowiska uznają, że wystąpienie określonych zdarzeń przed wszczęciem postępowania, czyli pierwotny brak bezwzględnych przesłanek procesowych, stanowi podstawę odrzucenia skargi (art. 58 ppsa), zaś w art. 161 chodzi o zdarzenia będące przeszkodami o charakterze trwałym, powodujące niemożność dalszego toku postępowania Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna ( tak Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Jan Paweł Tarno, wydanie 5, LexisNexis,komentarz do art. 161 ). Jak już bowiem wyżej wskazano w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odrzucenia skargi, skoro w ogóle ona nie została wniesiona. Ustalenia dotyczące braku skargi pojawiły się po przeprowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego żadna ze stron okoliczności tej nie podnosiła. Postępowanie w sprawie choć bezprzedmiotowej toczyło się. W takiej sytuacji konieczne jest wydanie rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie, które było bezprzedmiotowe od początku. Jedynym możliwym i czytelnym dla stron rozstrzygnięciem jest umorzenie toczącego się postępowania administracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów na wskazanej wyżej podstawie prawnej Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. W postanowieniu Sąd nie rozstrzygnął o kosztach postępowania. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej. Żaden z przepisów nie stanowi, że w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy w inny sposób rozstrzygnąć o kosztach postępowania. W postanowieniu Sąd określił prawidłowo organ administracji publicznej - Starosta [...] (art. 5 § 1 pkt 3 kpa i art. 98 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, t.j. Dz.U.2014.518 ).