IV SA/Po 671/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi I. Ł. na decyzję [...] Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/P. Miładowski /-/J. Stankowski /-/E. Makosz-Frymus Decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 i art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (zwanej dalej ustawą) zwolniono I. Ł. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] r. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt. 4 cytowanej ustawy strażaka zwalnia się ze służby w przypadku skazania przez sąd prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. I. Ł. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podał, że wyrok będący przyczyną zwolnienia zapadł w okresie pełnienia przez niego służby przygotowawczej w KM PSP w P. na stanowisku stażysty, a skazanie dotyczyło czynu popełnionego na przełomie lat 1996/1997. W momencie starania się o przyjęcie do PSP jak również w momencie mianowania nie toczyło się wobec niego żadne postępowanie karne. Od chwili skazania do zwolnienia ze służby z dniem [...] r. był kolejno mianowany na stanowiska młodszego ratownika, ratownika i starszego ratownika. Z dniem [...] r. został mianowany na stałe decyzją Komendanta Miejskiego PSP w P.. W okresie od popełnienia przestępstwa nie naruszał porządku prawnego, założył rodzinę, cieszył się dobrą opinią w miejscu zamieszkania i pełnienia służby. Szkodę wyrządzoną przestępstwem naprawił, a karalność czynu za który został skazany uległa przedawnieniu w [...] r. a termin zatarcia skazania przypada na [...] r. Fakt zwolnienia ze służby stanowi realne zagrożenie dla bytu materialnego rodziny. Decyzją Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]r nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r. uznano I. Ł. winnym przestępstwa z art. 199 § 1 kk w zw. z art. 58 kk , wymierzając mu karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby oraz [...] zł grzywny. Zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy zwolniono I. Ł. ze służby w PSP. Na powyższą decyzję I. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem ze względu na błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki z art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy. Zdaniem Skarżącego ustawa o PSP dopuszcza możliwość pełnienia służby w organach PSP przez osobę karaną i w związku z tym należy przyjąć, że zwolnienie strażaka w trybie art. 43 ust. 2 pkt 4 może nastąpić tylko w sytuacji, w której skazanie prawomocnym wyrokiem nastąpiło w okresie trwania stosunku służbowego. Nadto Skarżący twierdzi, że jego zwolnienie mogło nastąpić jedynie w oparciu o przepis art. 52 § 2 kp w zw. art. 5 kp oraz, że wykonanie decyzji nr [...] nastąpiło z naruszeniem przepisu zawartego w art. 45 ust. 2 ustawy. W uzupełnieniu skargi w piśmie z dnia [...]r Skarżący podniósł dodatkowo, że wpłynięcie informacji o osobie z Krajowego rejestru Karnego nie miało miejsca samoistnie, lecz nastąpiło po złożeniu przez Komendanta Miejskiego PSP zapytania o udzielenie informacji o osobie na podstawie art. 6 pkt 9 ustawy o KRK. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 tej ustawy takie zapytanie powinno zawierać wskazanie postępowania w związku z którym zachodzi potrzeba uzyskania danych o osobie. Skarżący nie zgadzał się także z twierdzeniem, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy ma charakter obligatoryjny wg strony przepis ten jest niespójny z art. 28 oraz art. 114 c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 c ust. 2. Kolejnym zarzutem zdaniem Skarżącego jest naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa. W [...] r. do Komendy Miejskiej PSP w P. wpłynęły informacje o skazaniu 6 strażaków prawomocnymi wyrokami sądu, a tylko 2 z nich zostało zwolnionych ze służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Sąd nie doszukał się istotnych naruszeń proceduralnych, ani uchybień norm prawa materialnego w szczególności art. 45 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, albowiem skarżącemu doręczono decyzję organu I instancji o zwolnieniu ze służby, a dopiero potem skarżący udał się do lekarza i uzyskał zwolnienie lekarskie. W ocenie Sądu skoro I. Ł. został skazany za przestępstwo z art. 199 § 1 kk w zw. z art. 58 kk, to istnieją podstawy do zwolnienia ze służby, stosownie do art. 28 omawianej ustawy nawet wówczas gdy przestępstwo popełnione zostało przed rozpoczęciem służby. Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną I. Ł. zarzucając rozstrzygnięciu WSA w P. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28, 31, art. 43 ust. 2 pkt 4 i art. 45 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a nadto uchybienia proceduralne poprzez naruszenie art. 3 § 1, 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b procedury sądowoadministracyjnej. Rozpoznając kasację Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny nie doszukując się uchybień formalnych uznał, iż kasacja strony zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd orzekający I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego - art. 45 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Naczelny Sąd akcentował, iż zwolnienie ze służby strażaka w omawianym trybie nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 43 ust. 2 pkt 4). Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Treść wymienionej normy w istotny sposób nie zmieniała się w czasie i według kolejnych nowelizacji poczynając od [...] r. ustawodawca w tym punkcie oznaczonej jednostki redakcyjnej dodał jedynie zwrot "lub przestępstwo skarbowe umyślne". Także w ocenie tego składu, a pogląd ten nie został zakwestionowany w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia omawianego przepisu prowadzi do wniosku, iż zwolnienie ze służby za skazanie prawomocnym wyrokiem za niezatarte przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego prowadzi do rozwiązania stosunku służbowego strażaka niezależnie od czasu kiedy przestępstwo zostało popełnione. W szczególności nie ma znaczenia czy przestępstwo, to popełnił przed czy w czasie służby. Sąd w tym składzie podziela wywody w tym zakresie poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z [...] r. Wsparciem dla tego rozumowania jest aktualne brzmienie art. 28, które wyraźnie stanowi, iż służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić obywatel polski niekarany za przestępstwo lub za przestępstwo skarbowe....., obecnie obowiązująca redakcja państwa doprecyzowała już wcześniej istniejącą w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej normę. Dodatkowo przesądza o takim rozumowaniu także treść omawianego art. 43 ustawy. Jednakże i organ administracji publicznej II stopnia jak i Sąd orzekający w poprzednim składzie przeoczył brzmienie ust. 2 art. 45 ustawy. Tamże ustawodawca wyraźnie wskazał, że zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 42 ust. 2 m.in. pkt. 4 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba , że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Z okoliczności niespornych wynika, że decyzję zwalniającą skarżącego ze służby organ I instancji podjął [...] r. W decyzji tej jednak ustalono dzień [...] r. jako dzień rozwiązania stosunku służbowego. Decyzje tą doręczono skarżącemu [...] r. za nim uzyskał on i przedstawił zwolnienie lekarskie obejmujące okres od [...] r. do [...] r. Z zestawienia powyższych dat wynika, że jeszcze przed rozwiązaniem stosunku służbowego skarżący był niezdolny do służby z powodu choroby, a zatem stosunek służbowy nie mógł nastąpić wcześniej niż to przewiduje hipoteza art. 45 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Słusznie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o powyższej okoliczności mógł nie wiedzieć organ I instancji podejmując zaskarżoną uchwałę, ale przedstawiony stan rzeczy powinien uwzględnić organ odwoławczy czego z obrazą art. 45 ust. 2 ustawy o straży pożarnej i art. 138 kpa nie uczynił. Z powyższych względów podzielając wiążącą z mocy art. 190 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa). wykładnię art. 45 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym składzie kierując się dyspozycją 145 § 1 pkt. 1 lit. a ppsa uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie orzekł o kosztach zastępstwa procesowego ustanowionego z urzędu pełnomocnika strony, albowiem pełnomocnik nie złożył takiego żądania ani oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone nawet w części. Stosownie do art. 152 procedury sądowo administracyjnej Sąd orzekł, że decyzja nie może być wykonana. /-/ P. Miładowski /-/ J. Stankowski /-/ E. Makosz- Frymus AT