IV SA/Po 696/06

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych i odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie /-/ D.Mataczyński Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 28 czerwca 2007r. wydał wyrok oddalający skargę wniesioną przez K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący wniósł własną skargę kasacyjną, która odrzucona została postanowieniem Sądu z dnia 7 września 2007r. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie K.K. na urzędowym formularzu zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Z informacji zawartych w tym wniosku wynika, iż skarżący jest osobą samotną, bez żadnego dochodu i majątku. Z akt sprawy wynika ponadto, iż wnioskodawca mieszka w altanie na ogródkach działkowych a źródłem jego utrzymania są środki otrzymywane z pomocy społecznej. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zasiłek celowy, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Powyższe oznacza, że złożony wniosek traktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącego, a w szczególności wykazany w oświadczeniu brak dochodów, stwierdzić należy że K.K. nie może z własnych środków pokryć wydatków związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Skarżący może zostać uznany więc za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Odnosząc się do zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący domaga się jednoczesnego ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego zauważyć należy, iż uprawnienia radcy prawnego i adwokata pokrywają się. Z koli kompetencje i uprawnienia doradcy podatkowego i rzecznika patentowego nie pozwalają na reprezentowanie strony w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Jest to również sprzeczne z art. 175 §3 pkt 1 i 2 ppsa. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński mb