IV SA/Po 70/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-16

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnie wychowującej dziecko przysługuje zasiłek rodzinny, jeśli nie zasądzono świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców, a dziecko zostało przysposobione przez tę osobę ze skutkiem pełnego przysposobienia (art. 121 k.r. i op.)?
Ratio decidendi
Zasiłek rodzinny przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, nawet jeśli nie zasądzono świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców, gdy dziecko zostało przysposobione ze skutkiem pełnego przysposobienia zgodnie z art. 121 k.r. i op. W takim przypadku ustają prawa i obowiązki rodziców biologicznych wobec dziecka, a tym samym nie można od nich dochodzić świadczeń alimentacyjnych, co nie pozbawia prawa do zasiłku rodzinnego.
Stan faktyczny
J.K. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna D.K. Kierownik MOPS odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że nie zasądzono świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców, a dziecko zostało przysposobione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że przysposobienie dziecka ze skutkiem z art. 121 k.r. i op. powoduje ustanie praw i obowiązków rodziców biologicznych, co nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko–Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] września 2005r. nr [...] /-/M. Dybowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus MW W dniu [...] sierpnia 2005 r. J. K. złożyła wniosek od Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na syna D. K. urodzonego [...] kwietnia 1988 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 roku odmówił J. K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na D. K. urodzonego [...] kwietnia 1988 r. W uzasadnieniu organ podał, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ponieważ zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba, że drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nie znany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz. U. z 2003 roku, nr 228, poz. 2255 ze zm.), § 2 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., nr 105, poz. 881) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ). J. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że decyzję uważa za krzywdzącą bowiem utrzymuje się wraz z adoptowanym synem z emerytury w kwocie 800 zł. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało min. że dochód skarżącej w 2004 r. w przeliczeniu na osobę wynosi 424,60 zł. Zgodnie z sentencją postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 1989 r. D. K. został adoptowany przez skarżącą. Powyższym postanowieniem sądu nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od rodziców biologicznych dziecka. Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba, że : a) drugi z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wskazała na swoje wydatki i dochody, jednocześnie podtrzymała zarzuty wskazane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Zgodnie z treścią art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 roku, nr 228, poz. 2255 ze zm.) w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji - zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba, że: a) drugi z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Bezsporne jest w sprawie, że postanowieniem Sądu Rejonowego z [...] r., sygn. akt [...], Sąd orzekł o przysposobieniu M. K. przez J. K. i wskazał, że przysposobienie to wywołuje skutki przysposobienia z art. 121 k.r. i op. (ustawa z dnia 25 lutego 1964 r., Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r., nr 9, poz. 59 ze zm.- dalej k.r. i op.). Przepis art. 121 k.r. i op. stanowi, że przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi. Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego (§ 2). Ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego (§ 3) . Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 marca 1969 r., "Cel przysposobienia, jakim jest zapewnienie dziecku rodziny zastępczej, nie mógłby być realizowany w sposób prawidłowy bez zapewnienia przysposabiającemu prerogatyw wynikających z władzy rodzicielskiej. Jest to zresztą konsekwencją podstawowej zasady wyrażonej w art. 121 k.r. i op., że przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi. W przypadku przysposobienia - utrata władzy rodzicielskiej rodziców dziecka wynikająca z art. 123 k.r. i op. jest definitywna i w zasadzie nie odżywa" (sygn. akt III CRN 460/68, LEX nr 6478). Jak z powyższego wynika z chwilą przysposobienia dziecka ze skutkiem z art. 121 k.r. i op., przysposabiający nabywają pełną władzę rodzicielską wobec dziecka przysposobionego, zaś rodziców biologicznych dziecka traktuje się jakby nie byli znani. Ustały bowiem ich obowiązki i prawa wobec dziecka przysposobionego. Tym samym nie może być od rodziców biologicznych dziecka, przysposobionego ze skutkiem z art.121 krio, zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz tego dziecka. Z powyższych względów za chybione należy uznać stanowisko organów I i II instancji, odmawiające J. K. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na syna D. K. urodzonego [...] kwietnia 1988 r. z uwagi na to, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt [...], nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz D. K. od rodziców biologicznych dziecka. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uchyla zaskarżaną decyzję wtedy, gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 roku, nr 228, poz. 2255 ze zm.) w zw. z 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. /-/M. Dybowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus MW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło