IV SA/Po 705/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-12-05

Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, która złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia po dniu 1 stycznia 2013 r., zachowuje prawo do świadczenia na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013 r., pomimo zmiany przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, która złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia w okresie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, zachowuje prawo do świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełnia warunki określone w przepisach dotychczasowych. Zastosowanie przepisów przejściowych (art. 11 i 13 ustawy nowelizującej) jest kluczowe dla ochrony nabytych praw.
Stan faktyczny
Skarżąca W.N. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem. Po zmianie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od 1 stycznia 2013 r. organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie nowych warunków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przepisów przejściowych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia (...) r., nr (...), Wójt Gminy T., m. in. na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), art. 17, 20, 23, 24, 25, 26 oraz art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm. – dalej u.ś.r.) odmówił W. N.przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust.1 pkt 1 na męża E. N. oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Organ uzasadnił swe rozstrzygnięcie brakiem spełnienia warunków wynikających z art.. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalił, że W. N. (dalej wnioskodawczyni, odwołująca lub skarżąca) dnia (...) r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem E. N., który uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności wydane do (...) r. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. przyznano wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem do dnia (...) r. Pismem z dnia (...) r. poinformowano ją o zmianie przepisów, które weszły w życie dnia (...) r., zgodnie zaś z nimi osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przyznane do dnia (...) r., na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują to prawo do dnia 30 czerwca 2013r. W niniejszej sprawie świadczenie zostało przyznane do dnia (...) r., zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności męża wnioskodawczyni. W.N. pouczono o konieczności złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy wraz z załącznikami, zgodnie z nowo obowiązującymi przepisami. Wnioskodawczyni nie wyraziła zgody na złożenie takiego wniosku. Organ następnie zacytował aktualne od dnia 1 stycznia 2013r. przepisy art. 17 u.ś.r. i stwierdził, że W. N. nie kwalifikuje się do ubiegania o świadczenie pielęgnacyjne w myśl nowych przepisów. Odwołanie od tej decyzji złożyła W. N. z prośbą o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Podała, że w związku ze stanem zdrowia męża nie może podjąć pracy, uznała, że otrzymała informację o nowych przepisach i jej zdaniem nie wynika z nich aby nie mogła ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Decyzją z dnia (...) r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO lub organ II instancji) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że organ w swej decyzji lakonicznie przedstawił stan faktyczny sprawy i szczegółowo zacytował przepisy odnoszące się do świadczeń pielęgnacyjnych według stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2013r., natomiast nie wyjaśnił wyraźnie powodów nie przyznania odwołującej tego świadczenia i nie zaznaczył tego w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia. Dalej organ II instancji zaznaczył, że jego decyzją z dnia (...) r., uchylając decyzję Wójta Gminy T. z (...) r., przyznano odwołującej świadczenie pielęgnacyjne na męża na okres od (...) r. do (...) r. z uwagi na terminowy charakter orzeczenia o niepełnosprawności E. N.. Odwołująca została pouczona o treści nowych przepisów pismem z dnia (...) r. na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy nowelizującej ustawę o świadczeniach rodzinnych. W związku z uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności męża, będącym przedłużeniem poprzedniego orzeczenia odwołująca wniosła o kontynuację prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ przywołał treść przepisów art. 17 ust. 1, 1a, 1b i 5 u.ś.r. w nowym, obowiązującym od 1 stycznia 2013r. brzmieniu i uznał, że organ I instancji nie podjął wszelkich środków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz Ne spełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa, a także nie uzasadnił należycie swej decyzji poprzez wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi się kierował tj. naruszył art. 107 § 3 i art.11 i 8 kpa. SKO podniosło w końcu, że w odniesieniu do osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2013r. w stosunku do których następuje kontynuacja orzeczenia o niepełnosprawności – prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zachowane jest w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013r. pod warunkiem, że osoby te spełniają wszystkie warunki przewidziane w dotychczasowych przepisach. Z tych względów SKO uznało, że podniesione okoliczności stanowią podstawę do przyjęcia, iż naruszone zostały zasady procedury administracyjnej, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Polecił, by ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji rozważył czy w stosunku do odwołującej mają zastosowanie przepisy przejściowe zawarte w art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw. W razie stwierdzenia braku możliwości ich stosowania organ musi to szczegółowo uzasadnić. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. N. podnosząc, że nie zgadza się z decyzją SKO. Jej mąż nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji, dzieci nie mają, rodzice męża nie żyją. Skarżąca była zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna, ale musiała zrezygnować uwagi na konieczność opieki nad mężem. Przyznała też, że po wydaniu zaskarżonej decyzji otrzymała decyzję organu I instancji przyznającą jej świadczenia pielęgnacyjne na okres od (...) r. do (...) r. oraz składkę na ubezpieczenie społeczne w tym okresie, ale zaznaczono, że świadczenie może pobierać jedynie do 30 czerwca 2013r. czego nie rozumie. (Decyzja ta – z dnia (...) r., nr (...) - została dołączona do akt sądowych, k.27-28). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaznaczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedno Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowił przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedno Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). W okolicznościach niniejszej sprawy zwrócić należy szczególną uwagę na istotną zmianę stanu prawnego dokonaną z dniem 1 stycznia 2013 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), zwanej dalej: "ustawą nowelizującą". Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (ust. 1 a). W ust. 5 wskazano przesłanki wyłączające przyznanie przedmiotowego świadczenia, które nie przysługiwało jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 1 a) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inną osobę w rodzinie lub poza rodziną; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno - wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; 3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa wart. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną; 5) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z kolei w myśl przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (ust. 3). W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i ponownego ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jeżeli osoba spełnia warunki uprawniające do nabycia tych świadczeń oraz złożyła wniosek o ustalenie: 1) niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i 2) prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia (ust. 3a). Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (ust. 4). Jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy z dniem 1 stycznia 2013r. przepisy art. 17 ust. 1 - 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych uległy zmianie na mocy ww. ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. i otrzymały brzmienie: Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 1 a). Nadto ustawodawca dodał w art. 17 przepis 1 b, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak me później niż do ukończenia 25. roku życia. W znowelizowanym ust. 5 art. 17 ustawy, określono przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przedmiotowego świadczenia opiekuńczego. Art. 1 pkt 7 ustawy nowelizującej nadał też nowe brzmienie art. 24 ust 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który od dnia 1 stycznia 2013 r. stanowi: "Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.". Jednocześnie w art. 24 uchylono ust. 3a. Analiza przepisów ustawy nowelizującej wskazuje, że powyższa zmiana wiąże się z ustawową rekonstrukcją świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń (art. 2 pkt 2 ustawy), obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. dodał nowe świadczenie nazwane specjalnym zasiłkiem opiekuńczym (art. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy nowelizującej), uregulowane szczegółowo w dodanym art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Świadczenie to uzależnione jest od kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa wart. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio (ust. 2). W ust. 8 art. 16a określono dodatkowe przesłanki wyłączające prawo do tego świadczenia. Podkreślić należy, że jako akt prawny wprowadzający istotne zmiany w bardzo wrażliwej społecznie sferze świadczeń rodzinnych, ustawa nowelizująca z 7 grudnia 2012 r. winna przewidywać odpowiednie vacatio legis, czego ustawodawca w omawianym przypadku nie dopełnił. Zawiera on jednakże istotne przepisy intertemporalne, umożliwiające korzystanie przez beneficjentów z dotychczas nabytych indywidualnych uprawnień przez określony czas oraz ubieganie się w tym czasie o uzyskanie odpowiednich świadczeń na nowych zasadach (art. 11 -14). Z akt sprawy wynika, że skarżąca W. N. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem otrzymywała uprzednio świadczenie pielęgnacyjne (także skarga). Poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności E. N. (niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji) z dnia 29.03.2011r. (k. 6 akt admin.) było wydane na oznaczony czas i wygasało z dniem 31 marca 2013r. Należy zauważyć, że zasadnie organ drugiej instancji stwierdził, iż w sytuacji faktycznej niniejszej sprawy nie można dokonywać interpretacji obowiązujących znowelizowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w oderwaniu od ustalenia, że wniosek skarżącej, aczkolwiek złożony 25 marca 2013 r. stanowi w istocie żądanie kontynuacji świadczenia pielęgnacyjnego, do którego prawo powstało przed dniem 1 stycznia 2013r. Art. 13 ustawy nowelizującej jednoznacznie stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu, z brzmienia art. 13 ustawy nowelizującej nie wynika, że stanowi on podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie na okres do dnia 31 grudnia 2012 r., ani też jedynie w przypadku złożenia wniosku do tego dnia. Wynika z niego natomiast, że ustalając prawo do świadczenia, które powstało przed tym dniem, organ powinien je przyznawać na dotychczasowych zasadach, jednak z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 11 i 12 tej ustawy. Wskazać w tym miejscu trzeba, że na mocy art. 11 ust. 1 ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych (ust. 1). W przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, o której mowa wart. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (ust. 3). Organ właściwy w rozumieniu ustawy, o której mowa wart. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, informuje osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 4). Jak wynika z treści ww. przepisów zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom, o których tam mowa, zachowanie prawa do świadczeń pielęgnacyjnych na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013r., bez weryfikacji tego prawa w odniesieniu do wprowadzonych od dnia 1 stycznia 2013r. zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, że w sytuacji powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 1 stycznia 2013r. złożenie wniosku o ustalenie tego świadczenia po tym dniu (w warunkach określonych wart. 24 ust. 2a), miałoby pozbawić wnioskodawcę prawa do otrzymywania świadczenia na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013 r., co słusznie zaznaczył organ II instancji. Podkreślenia wymaga, że w art. 11 ust. 1 ustawy mowa jest o osobach uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, bez określenia, że chodzi wyłącznie o świadczenia przyznane decyzjami wydanymi do dnia 31 grudnia 2012 r. bądź osoby, które złożyły stosowny wniosek przed 1 stycznia 2013 r. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawa nowelizującą, przepis art. 11 ust. 1 stosuje się odpowiednio (art. 11 ust. 2). Oznacza to zatem, iż prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzić musi do uznania, że w sytuacji gdy w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, został złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności (także prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach), prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. O ile zatem wnioskodawca uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów, powołując się na orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskane do 31 grudnia 2012 r., we wskazanym okresie trzymiesięcznym złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowuje prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełnia warunki określone w przepisach dotychczasowych. W tej sytuacji prawidłowe było uzasadnienie decyzji przez organ II instancji, a co za tym idzie samo rozstrzygnięcie. Jak wyżej podkreślano, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ustępie 1 – czyli po 30 czerwca 2013r. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło