IV SA/Po 711/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-12-11
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego, która jest objęta zwolnieniem z mocy prawa z opłat sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, do których zalicza się sprawa o zasiłek okresowy, skarżący są zwolnieni z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 ust. 1 lit. a PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Jednocześnie, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ nie jest ona w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. wniosła skargę na decyzję Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku okresowego, która została odrzucona przez WSA w Poznaniu. Celem złożenia skargi kasacyjnej, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca utrzymuje się wraz z mężem i czwórką dzieci z zasiłków w łącznej wysokości 838 zł.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 19 października 2007r. odrzucił skargę wniesioną przez M.W. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Skarżąca celem skutecznego złożenia skargi kasacyjnej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jak wynika z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i czwórka dzieci a źródłem ich utrzymania są zasiłki w łącznej wysokości 838 zł.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zasiłek okresowy, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć.
Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy.
Oceniając informacje przedłożone przez M.W. stwierdzić należy, że może ona zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa w jakiej znajduje się Skarżąca a w szczególności fakt, iż deklarowany dochód sześcioosobowej rodziny wynosi 838 zł., uniemożliwia jej bowiem zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
JH
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło